Świetlik

Świetlik łąkowy (Euphrasia rostkoviana) oraz świetlik lekarski (Euphrasia officinalis) są roślinami występującymi powszechnie prawie w całej Europie. Identyfikacja tych gatunków jest trudna ze względu na ich częste krzyżowanie się.

Nazwa "świetlik" pochodzi od greckiego słowa euphrosyne i oznacza „dobry nastrój". Surowcem zielarskim jest ziele świetlika Herba Euphrasiae. Polskie nazwy ludowe to świeczki, świtnik, świecznik oraz ptasie oczka. W medycynie naturalnej ziele świetlika używane jest od wieków. Świetlik jest rośliną jednoroczną, osiągającą wysokość około 50 cm, liście są niewielkie i jajowate, a zebrane w grona kwiaty mają barwę białą, liliową, z fioletowymi prążkami i żółtą plamką na dolnym płatku. Zasiedla podmokłe tereny łąk, torfowisk, granic lasów. Świetlik występuje pospolicie w terenach nizinnych i górskich całej Europy. Kwitnie od czerwca do września.

Pozyskiwanie świetlika

Świetlik pozyskiwany jest ze środowiska naturalnego, ponieważ jest trudny w hodowli. Zbierany jest w okresie kwitnienia, przed wytworzeniem torebek nasiennych. Surowiec zielarski wytwarza się z liści oraz łodyg rośliny poprzez suszenie w zacienionych i przewiewnych miejscach, ewentualnie w suszarniach, w temperaturze poniżej 35 stopni Celsjusza.

Wartościowe składniki świetlika

Ziele świetlika jest źródłem cennych dla zdrowia związków. Są to m.in.: glikozyd irydoidowy, aukubina, garbniki, kwasy fenolowe takie jak kwas kawowy oraz chlorogenowy, związki żywicowe, kumaryna, sole mineralne, takie jak magnez i miedź.

Korzystne działanie świetlika

Ziele świetlika wykorzystywane jest często w leczeniu domowym, jako pierwsza pomoc przy dolegliwościach oczu. Stosowane jest w schorzeniach narządu wzroku o charakterze uczuleniowym i zapalnym, a więc w zapaleniu spojówek i brzegów powiek. W postaci okładów stosuje się je w kurczu powiek, jęczmieniu oraz w celu ukojenia zmęczonego wzroku. Jest pomocny także przy katarze przebiegającym z łzawieniem oczu.

Skutki uboczne

Nie wykazano negatywnych skutków związanych z miejscowym stosowaniem preparatów zawierających świetlik lekarski. Producenci suplementów diety zawierających w składzie świetlik podkreślają, iż jest on niewskazany dla kobiet w ciąży oraz ciężarnych.

Świetlik w produktach zielarskich

Ziele świetlika dostępne jest w formie sypkiego suszu i torebek fix. Z suszu sporządza się odwar, który wykorzystuje się do przemywania oczu i okładów. Z kolei namoczone i ogrzane ziele wykorzystuje się do kataplazm. Na rynku dostępne są także homeopatyczne krople do oczu zawierające ekstrakt ze świetlika łąkowego, kapsułki oraz nalewki.