4
14 października 2021

Badanie poziomu witaminy D3 – przygotowanie, normy i cena

Badanie witaminy D3 wykonuje się w sytuacji, gdy występują objawy niedoboru. Witamina ta jest kluczowa dla zachowania dobrej odporności oraz prawidłowej pracy organizmu. O jej właściwy poziom należy zadbać szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy występuje słabe nasłonecznienie.

Witamina D

Produkty z witaminą D

Rola witaminy D3 w organizmie 

Witamina D3 należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i ma bardzo duży wpływ na nasze zdrowie. Odpowiada za wiele elementów prawidłowej pracy organizmu, w tym bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz odpowiada za prawidłowe wchłanianie wapnia. Wzmacnia odporność oraz powoduje mineralizację zębów i kości.  

Związek ten, w postaci witaminy D może być syntetyzowany w skórze człowieka na skutek działania promieni ultrafioletowych. Następnie, pod wpływem przemian w wątrobie i jelitach organizm wytwarza czynną formę witaminy D3, czyli 1,25-OH-D3. Właśnie ten związek bada się pod kątem ilości w organizmie. 

Poza wpływem na regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, witamina D3 wpływa na układ immunologiczny, prawidłowe funkcjonowanie trzustki (w tym na prawidłowe wydzielanie insuliny) a także na wiele innych układów. Jej prawidłowe stężenie we krwi pozytywnie wpływa na układ nerwowy i układ krążenia. Witamina D3 jest szczególnie ważna w okresie rozwoju dziecka

Źródłami witaminy D3 są: dieta oraz synteza skórna. Omawiany związek możemy znaleźć m.in. w drożdżach, rybach morskich, tranie, wątróbce, mięsie, grzybach i jajach. Zazwyczaj jednak ilość przyjmowanej wraz z dietą witaminy D3 jest zbyt mała, by pokryć zapotrzebowanie organizmu. W polskich warunkach klimatycznych witamina D3 może być wytwarzana za pomocą skórnej syntezy w efektywny sposób jedynie przez kilka miesięcy w roku. Są to miesiące największego nasłonecznienia i obejmują zazwyczaj okres od maja do września. W pozostałych miesiącach powinniśmy zadbać o dostarczanie witaminy D3 za pomocą suplementacji. 

Badanie poziomu witaminy D3 – kiedy należy je wykonać? 

Niedobór witaminy D3 może wywołać wiele dolegliwości. Najczęściej spotyka się problemy związane z układem kostnym, takie jak osteoporoza czy też osteopenia. Badanie poziomu witaminy D3 zalecane jest w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości gospodarki wapniowo-fosforanowej czy też zaburzeń metabolicznych. Również pacjenci borykający się z przewlekłymi chorobami nerek poddawani są zwykle badaniom stężenia tej witaminy.  

Badanie stężenia witaminy D3 zaleca się w przypadkach: 

  • zmniejszonej gęstości kości, 
  • częstych złamań, 
  • występowania chorób jelit, 
  • występowania chorób autoimmunologicznych, 
  • częstych bólów kości, 
  • przewlekłej bezsenności, 
  • długotrwałego osłabienia oraz złego samopoczucia. 

Badanie poziomu witaminy D3 u niemowląt oraz dzieci zalecane jest w przypadku: 

  • zaburzenia wzrostu, 
  • występowania krzywicy kości, 
  • powolnego zrastania ciemiączka, 
  • częstych biegunek i wymiotów, 
  • nadmiernej potliwości, 
  • zaburzenia pracy mózgu, 
  • występowania nadpobudliwości. 

Ponadto, badaniem poziomu witaminy D3 powinni zainteresować się wszyscy pacjenci, którzy rzadko wystawiają się na ekspozycję słoneczną oraz pacjenci niedożywieni lub przyjmujący leki obniżające wchłanianie witaminy D3 z dietą. Badanie to jest niezwykle istotne także w przypadku pierwotnej nadczynności przytarczyc

Do grupy osób szczególnie narażonych na nieprawidłowe wartości stężenia witaminy D3 należą

  • kobiety w okresie menopauzy, 
  • seniorzy, 
  • pacjenci z nietolerancją laktozy, 
  • pacjenci z nieprawidłową masą ciała, 
  • pacjenci borykający się z częstymi infekcjami, 
  • pacjenci chorujący na osteoporozę, 
  • cukrzycy, 
  • pacjenci przyjmujący długotrwale leki sterydowe oraz przeciwpadaczkowe. 

 Czemu służy badanie poziomu witaminy D3? 

Witamina D3 ma ogromny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Z brakiem prawidłowego poziomu tej witaminy wiąże się wiele licznych chorób, takich jak cukrzyca, depresja, stwardnienie rozsiane, otyłość czy też choroby nowotworowe. Prawidłowy poziom witaminy D3 jest kluczowy dla naszego zdrowia, a szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na jej poziom w okresie słabego nasłonecznienia. W miesiącach zimowych powinniśmy dbać o prawidłową suplementację witaminy D3, a w sytuacji występowania objawów niedoboru – zwrócić się do lekarza. 

Badanie witaminy D3 służy ocenie jej stężenia w organizmie. Na podstawie wyników można ocenić, czy objawy z którymi się borykamy są bezpośrednio związane z niskim poziomem witaminy D3. W sytuacji, gdy wynik okaże się poniżej normy, lekarz może zlecić zażywanie preparatów na receptę, które zawierają wyższe dawki witaminy. 

Jak przygotować się do badania witaminy D3? 

Badanie poziomu witaminy D3 nie wymaga dużego przygotowania. Oznaczenie może być wykonane w trakcie dnia lub na czczo – zależnie od wymogów danego laboratorium. Polega na pobraniu od pacjenta próbki krwi żylnej. Zalecane jest przerwanie suplementacji witaminy D3 na okres 10 dni przed badaniem. Ma to na celu osiągnięcie jak najbardziej rzetelnych wyników. 

Jak przebiega badanie poziomu witaminy D3? 

Z żyły łokciowej pobierana jest próbka krwi. Pacjentowi zaciska się na ramieniu opaskę, odkaża skórę a następnie pobiera krew analogicznie jak do innych badań. Pobieranie krwi trwa zaledwie kilkanaście sekund. Zabieg taki nie jest rutynowym zjawiskiem – badanie przeprowadza się wyłącznie w sytuacji występowania objawów niedoboru witaminy D3, dlatego nie ma konieczności wykonywania tego badania, gdy czujemy się dobrze. 

Badanie poziomu witaminy D3 – jakie są normy dla dzieci i dorosłych? 

Przedziały te są jednakowe dla wszystkich grup wiekowych: 

  • niedobór – poniżej 20 ng / mL; 
  • niski poziom – 20-30 ng / mL; 
  • prawidłowy poziom – 30-50 ng / mL; 
  • podwyższony poziom – 50-100 ng / mL; 
  • potencjalnie toksyczny poziom – 100-150 ng / mL; 
  • poziom toksyczny – powyżej 150 ng / mL. 

Nieprawidłowy wynik badania poziomu witaminy D3 powinien być niezwłocznie skonsultowany z lekarzem.  

Aby utrzymać prawidłowy poziom witaminy D3, należy przyjmować odpowiednie jej ilości wraz z dietą (suplementacją): 

  • dzieci i młodzież – od 600 do 1000 jm. dziennie; 
  • dorośli – od 800 do 2000 jm. dziennie; 
  • dorośli z otyłością – około 4000 jm. dziennie. 

Badanie witaminy D3 – jaka jest jego cena? 

Koszt badania witaminy D3 jest zależny od miejsca wykonywania badania. Różne ośrodki oferują zróżnicowane ceny, jednak z reguły jest to kwota od 80 do 100 zł. Badanie możemy wykonać w większości niepublicznych ośrodków zdrowia.  

Gdzie i kiedy można wykonać bezpłatne badanie poziomu witaminy D3? 

Co pewien czas w Polsce organizowane są akcje polegające na możliwości bezpłatnego badania poziomu witaminy D3. Prawidłowy poziom tej witaminy jest bardzo ważny, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, dlatego też wiele ośrodków w Polsce przeprowadza akcje darmowych pomiarów w trosce o zdrowie obywateli. Przykładem akcji darmowego badania profilaktycznego jest akcja zorganizowana w styczniu 2021 w Podzamczu (województwo świętokrzyskie). Wyznaczone zostały dni oraz godziny, w których pacjenci mogli bezpłatnie wykonać badanie poziomu witaminy D3 w Regionalnym Centrum Naukowo-Technologicznym.  

Czy badanie poziomu witaminy D3 jest refundowane? 

Badanie poziomu witaminy D3 może być refundowane. Musi być w tym wypadku zlecone przez lekarza specjalistę w poradni endokrynologicznej lub poradni zaburzeń metabolicznych. Refundowane badania można wykonywać w ośrodkach zdrowia, które posiadają kontrakt z NFZ.  

Jak długo czeka się na wynik badania? 

Na wynik badania czeka się zazwyczaj kilka dni. Prywatne ośrodki bardzo często udostępniają odpowiednie platformy internetowe, gdzie samodzielnie możemy sprawdzić wynik poziomu witaminy D3 bez konieczności ponownej wizyty w ośrodku. 

Co zrobić z wynikami badania witaminy D3? 

Po otrzymaniu wyniku należy skonsultować się z lekarzem. Jest to szczególnie istotne w przypadku wyniku wskazującego na niedobór witaminy D3. Lekarz zleci odpowiednie postępowanie dietetyczne i/lub włączy do farmakoterapii odpowiedni preparat witaminowy. Na rynku aptecznym występuje wiele preparatów witaminy D3. Możemy tutaj wyróżnić suplementy diety a także leki – zarówno dostępne bez recepty, jak i wydawane z przepisu lekarza. 

W przypadku, gdy badanie nie wskazuje na niedobory witaminy D3, a objawy ustępują, nie występuje konieczność kolejnej wizyty lekarskiej. Warto natomiast kontynuować (lub rozpocząć) suplementację witaminy D3, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Twój farmaceuta pomoże Ci w doborze odpowiedniego preparatu, który warto zażywać aż do lata.  

Kiedy należy udać się z wynikami do lekarza? 

Jeżeli badanie zostało zlecone przez lekarza, powinniśmy bezwzględnie udać się na wizytę w celu omówienia wyników. Jeżeli objawy wskazujące na niedobór potwierdzą się, lekarz podejmie decyzję o wyborze odpowiedniego preparatu mającego na celu uzupełnić niedobór. Gdy wyniki poziomu witaminy D3 okażą się w normie, wówczas lekarz podejmie próbę dalszych badań mających na celu znalezienie przyczyny występujących objawów.  

Dobór odpowiedniego preparatu witaminy D3 jest prowadzony na podstawie wyników poziomu tej witaminy. W przypadku dużych niedoborów, lekarz może zalecić stosowanie preparatów na receptę, które zawierają wysokie dawki witaminy D3. W przypadku mniejszych niedoborów, lekarz dobiera odpowiedni preparat w nieco mniejszej dawce. Po zakończonej terapii wskazane jest dalsze kontynuowanie suplementacji lekami lub suplementami diety dostępnymi bez recepty. Jest to szczególnie ważne w miesiącach słabego nasłonecznienia, gdzie produkcja skórna niestety nie jest wystarczająca, by pokryć dobowe zapotrzebowanie na witaminę D3. 

Przeczytaj również:
10 objawów niedoboru witaminy D

Źródła: 

  • https://diag.pl/sklep/badania/witamina-d-metabolit-25oh/ 
  • https://www.synevo.pl/witamina-d/ 
  • https://www.medicover.pl/badania/witamina-d/ 
  • https://www.swietokrzyskie.pro/bezplatne-badania-poziomu-witaminy-d/ 
  • http://rcnt.pl/index.php/2021/03/04/wznawiamy-darmowe-badania-poziomu-witaminy-d-w-organizmie/ 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

W jakich produktach jest magnez?

Produkty bogate w magnez to przede wszystkim: kakao (i czekolada), pestki dyni, otręby pszenne, kasza gryczana, groch, brązowy ryż. Jeśli…

Zobacz więcej

Jak przechowywać olej lniany?

Olej lniany należy przechowywać w lodówce, ponieważ  przedłuży to jego trwałość. Po otwarciu olej lniany należy zużyć do daty ważności.…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Jak wybrać preparat z magnezem oraz coś na koncentrację i pamięć?

Przy wyborze preparatu magnezowego radziłabym sugerować się tym, czy dany produkt jest lekiem, czy suplementem diety. Leki mają udowodnioną skuteczność…

Zobacz więcej

Jak długo można przyjmować suplementy po terminie?

Termin przydatności leku/suplementu jest formalną granicą jego przydatności. Producent gwarantuje trwałość substancji czynnych i czystość mikrobiologiczną preparatu do dnia daty…

Zobacz więcej

Jak leczyć chroniczne zmęczenie?

Przede wszystkim powinna Pani udać się do lekarza rodzinnego w celu zdiagnozowania albo wyeliminowania chorób, których objawem mogłoby być chroniczne…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Witamina D

Produkty z witaminą D

Czytaj także
10 września 2021 mgr farm. Monika Cichocka
14 lutego 2018 mgr farm. Bartosz Petrykowski
12 kwietnia 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
24 sierpnia 2018 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)