4
22 października 2021

Jak przygotować odwar?

Odwar to wodny wyciąg, który w ziołolecznictwie uznawany jest za lek ziołowy. Swoje zastosowanie znajduje w różnych formach recepturowych. Odwar można samodzielnie przygotować w domu i stosować go zewnętrznie lub wewnętrznie. Jakie rośliny wykorzystywane są do odwaru? Jak prawidłowo przygotować odwar?

Odwar przygotować może każdy. W recepturze aptecznej odwar dodawany jest do różnych preparatów recepturowych, które zaleci lekarz do wykonania dla pacjentów. Natomiast w domu może być stosowany do picia lub zewnętrznie w celu przemywania lub sporządzenia okładów na skórę.

Jakie części roślin wykorzystywane są do odwaru?  

Do odwaru wykorzystywane są:  

  • kora, 
  • korzenie, 
  • kłącza,  
  • bulwy,  
  • nasiona,  
  • owoce.  

Technika ta jest wykorzystywana do twardych części roślin leczniczych, które wymagają dłuższej obróbki cieplnej. Do odwarów stosuje się zioła, które zawierają substancje lecznicze niewrażliwe na działanie wysokich temperatur. Często wykorzystuje się surowce zawierające garbniki oraz substancje, które wymagają dłuższego gotowania w celu wytrawienia ich pozytywnych właściwości. 

Do przygotowywania odwarów nie należy stosować ziół, które zawierają olejki eteryczne.  

Gdzie kupić surowce?  

Surowce do wykonania odwaru znajdziemy w aptece lub sklepie zielarskim. Niektóre surowce, które są ogólnodostępne można zebrać samemu i ususzyć.  

Jak wykonać odwar?  

Przed wykonaniem odwaru twarde części roślin należy odpowiednio rozdrobnić, np. w moździerzu. Rozdrobniony surowiec przesypać do naczynia, w którym będzie sporządzany odwar a następnie zalać wodą o temperaturze pokojowej w przepisanej ilości. Ogrzewać na małym ogniu (temperatura nie powinna przekraczać 90°C). Czas ogrzewania uzależniony jest od rodzaju surowca (z reguły jest to 30-45 minut). Gotowy odwar należy odstawić do wystudzenia (około 20-30 minut), a następnie przecedzić go przez gazę, którą kupimy w każdej aptece. Gotowy odwar przelewamy do szklanego naczynia. Można go przechowywać w chłodnym miejscu lub w lodówce przez 3-7 dni.  

Przygotowując odwar zawsze jednak warto zapoznać się z zaleceniami producenta ziół, z których planujemy go sporządzić. 

Podczas wykonywania odwaru należy pamiętać, aby nie używać aluminiowych garnków.  

Odwar z kory wierzby  

Kora wierzby ma właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne, antybakteryjnie, napotne. Jest stosowana tradycyjnie w infekcjach górnych dróg oddechowych. Odwar z kory wierzby najczęściej wykorzystywany jest w leczeniu stanów zapalnych przydatków u kobiet. Sporządzony odwar można spożywać do 3 razy dziennie, po 1 szklance. 

Odwar ze skrzypu polnego  

Skrzyp polny ma właściwości ochronne oraz pielęgnacyjne dla włosów, przeciwłupieżowe, działa moczopędnie, przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie. 1 szklankę odwaru w celach terapeutycznych można pić maksymalnie 3 razy dziennie między posiłkami.  

Odwar z kory kasztanowca  

Kasztanowiec wykazuje działanie przeciwżylakowe, łagodzi zaburzenia trawienne, wzmacnia i uelastycznia naczynia krwionośne, usprawnia przepływ krwi w żyłach. Odwar z kasztanowca stosowany jest w problemach z hemoroidami, w przypadku pękających żył i naczyń krwionośnych, w biegunce, nieżycie przewodu pokarmowego. Można stosować go w formie okładów 3 razy dziennie.  

Przeczytaj również:
Jak przygotować macerat?
Jak przygotować napar?

Źródła:  

  • Jachowicz R., Receptura apteczna, PZWL, 2016.  
  • Kohlmunzer S. Farmakognozja. Wydanie V unowocześnione, Warszawa.  
  • Rutkowska E., Techniki sporządzania odwarów (decocta), naparów (infusa) i maceracji (macerationes) w świetle podręczników do receptury z XIX wieku i pierwszej połowy XX wieku, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 2015, 1(60), s. 231–246. 
  • Wielgosz T., Wielka księga ziół polskich, Poznań, Publicat S.A., 2008. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Ostropest i inne zioła

Ostropestu nie powinno zalewać się wrzątkiem ze względu na degradację związków czynnych. W zasadzie żadnych ziół nie powinno się zalewać…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
18 listopada 2021 Natalia Górska
08 lutego 2021 mgr farm. Joanna Pawlik
04 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
05 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
30 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)