1
05 października 2021

Solarium a witamina D – czy pomaga ją uzupełnić?

Promieniowanie ultrafioletowe niesie ze sobą wiele negatywnych konsekwencji dla zdrowia, jednak korzystanie z niego z rozsądkiem może przynieść też wiele korzyści, np. pozyskanie witaminy D w drodze syntezy skórnej. Czy w okresie jesienno-zimowym słońce może zostać zastąpione przez solarium?

Promieniowanie ultrafioletowe a witamina D 

Promieniowanie słoneczne to promieniowanie elektromagnetyczne, źródło m.in. promieniowania ultrafioletowego (promieniowania nadfioletowego) – UV. Wyróżnia się promieniowania: UVA, UVB, UVC. Witamina D produkowana jest w naszej skórze właśnie pod wpływem działania promieniowania UVB. 

Jak promieniowanie UV powoduje wytwarzanie witaminy D? 

Synteza witaminy D zachodzi podczas bezpośredniego działania promieniowania UVB na naszą skórę. Proces ten zaczyna się w naskórku, gdzie pochodna cholesterolu – prowitamina D3 (7-dehydrocholesterol) przekształcona zostaje do prewitaminy D, ta z kolei do cholekalcyferolu (nieaktywnej formy witaminy D). W następnym etapie cholekalcyferol zostaje poddany przemianom w wątrobie, za pomocą 25-hydroksylazy powstaje kolejna nieaktywna forma witaminy D – kalcyfediol. Końcowy etap wytworzenia aktywnej hormonalnej postaci witaminy D zachodzi w nerkach, gdzie w wyniku działania enzymu 1-α-hydroksylazy powstaje kalcytriol. 

Witamina wytwarzana podczas syntezy skórnej może zapewnić niemal całkowite zapotrzebowanie organizmu na witaminę D. W naszym klimacie wystarczające jest regularne przebywanie na słońcu kilkanaście minut dziennie w okresie wiosenno-letnim z odkrytymi przedramionami i udami w godzinach od 10 do 15. Istnieje jednak wiele czynników ograniczających lub całkowicie uniemożliwiających zachodzenie tego procesu, np. chmury zasłaniające słońce czy zanieczyszczenia powietrza. Mniejsze ilości witaminy D wytwarzane są w skórze osób starszych i osób o ciemnej karnacji, a stosowanie preparatów z filtrami ochronnymi UVB prawie całkowicie redukuje możliwość zachodzenia biosyntezy. 

Czy solarium dostarcza witaminy D? 

Solaria nie są urządzeniami medycznymi wspomagającymi syntezę skórną witaminy D. Stanowią m.in. wyposażenie gabinetów kosmetycznych, a głównym celem ich stosowania jest zmiana koloru skóry. Lampy stosowane w solariach emitują głównie promieniowanie UVA oraz w mniejszym stopniu promieniowanie UVB. Zarówno promieniowanie UVA, jak i promieniowanie UVB bardzo niekorzystnie wpływają na kondycję skóry, mogą wywoływać choroby nowotworowe skóry (np. czerniaka). 

Wyniki wieloletnich badań jednoznacznie potwierdzają, że u osób, które kiedykolwiek korzystały z solarium, zwiększa się ryzyko zachorowania na czerniaka. 

U osób w młodym wieku korzystających z solarium ryzyko to nasila się jeszcze bardziej. 

W badaniach udowodniono też, że w solariach zachodzi synteza skórna witaminy D, jednak tak skumulowana porcja promieniowanie UVB, jaką emitują lampy w solariach, powoduje niemal błyskawiczny jej rozpad – pozyskanie witaminy D w solarium jest więc niemożliwe. 

Udokumentowane szkodliwe działanie lamp było przyczyną wprowadzenia ograniczeń w korzystaniu z solarium w niektórych krajach, m.in. w: Norwegii, Szwecji, Anglii, Austrii czy Belgii. Brazylia i Australia zdecydowały nawet o wprowadzeniu całkowitego zakazu korzystania z solarium. W Polsce od 2018 roku wprowadzono zakaz udostępniania solarium osobom niepełnoletnim. 

Jak można uzupełnić witaminę D? 

Jednym ze sposobów na uzupełnienie niedoborów witaminy D jest synteza witaminy w skórze pod wpływem działania promieniowania UVB emitowanego przez słońce. Niestety w naszym kraju nie zawsze występują sprzyjające temu warunki atmosferyczne. Wybór metody, która zapewni utrzymanie odpowiedniego stężenia witaminy D zależy od stopnia jej niedoboru w organizmie oraz od przyczyny jej niedoboru.

Nawet krótkotrwałe kąpiele słoneczne, bez zastosowania preparatów ochronnych, przeciwwskazane są u osób z niektórymi schorzeniami (może to pogorszyć stan ich zdrowia) i u osób zażywających niektóre leki (mogą pojawić się lub nasilić działanie niepożądane tych leków).  

Witaminę D można znaleźć w niektórych produktach spożywczych, jednak dieta nigdy nie uzupełni w całości niedoboru witaminy D w organizmie. 

Wydaje się, że najwłaściwszą metodą wyrównania stężenia witaminy D jest stosowanie preparatów z jej zawartościąNa rynku dostępne są preparaty, które można kupić bez recepty, zawierające witaminę D w stężeniu do 4000 IU (100 μg). Przyjmowanie ich zgodnie z zaleceniami producentów może pomóc w uzupełnieniu niedoborów. 

Przeczytaj również:
Witamina D w zimie i na jesień – czemu jest tak istotna?

Źródła: 

  • https://wl.uwm.edu.pl/sites/default/files/download/201801/wyklad_7_-_witamina_d.pdf 
  • https://www.akademiaczerniaka.pl/artykuly/artykul/2020-10-12-komunikat-dot-szkodliwosci-promieniowania-uv-w#_ftn2

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

Czym smarować lekkie poparzenie skóry?

W pierwszej fazie oparzenia, gdy uszkodzona skóra bardzo boli, powinno się zastosować żele chłodzące, pianki z pantenolem lub opatrunki hydrożelowe.…

Zobacz więcej

Jak przyjmować witaminę D?

Witaminę D najlepiej przyjmować razem z posiłkiem ze względu na jej rozpuszczalność w tłuszczach. Zalecana dzienna dawka zależy od wielu…

Zobacz więcej

Czy tran suplementować z witaminą D?

Przede wszystkim należy określić zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę D3. Zazwyczaj u dorosłych są to wartości pomiędzy 800 a 2000…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
22 kwietnia 2021 mgr Ewelina Mróz-Kaźmierczak
22 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
28 stycznia 2021 lek. Rafał Suchodolski
29 października 2021 Alicja Olewiecka
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)