2
06 sierpnia 2021

Szczepienia przeciwko HPV – projekt Programu Profilaktyki Zdrowotnej

Human Papillomavirus, czyli HPV, to wirus brodawczaka ludzkiego, który odpowiada za powstawanie stanów przedrakowych i raka szyjki macicy. Do tej pory odkryto ok. 200 typów tego wirusa, a 40 z nich jest bezpośrednio związanych z infekcjami intymnymi, które mogą prowadzić do raka szyjki macicy. 

Wirus HPV – rodzaje 

W zależności od potencjału onkogennego wirusy HPV dzieli się na: 

  • typy niskiego ryzyka (niskoonkogenne), do których zaliczamy HPV typu 6, 11, 13, 30, 40, 42, 43, 44, 
  • typy wysokiego ryzyka (wysokoonkogenne), czyli typy 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59. 

Najpopularniejsze typy niskiego ryzyka to 6 i 11. Odpowiadają one za łagodne zmiany (brodawki) na zewnętrznych narządach płciowych.

Z kolei najczęstszymi typami wysokiego ryzyka są typy 16 i 18. Te odmiany wirusa prowadzą do powstania tzw. zmian dysplastycznych CIN i niemal zawsze są wykrywane w komórkach raka szyjki macicy. Przetrwała infekcja z udziałem któregoś z tych typów HPV wiąże się z poważnym ryzykiem powstania nowotworu szyjki macicy. 

Zakażenie HPV następuje w wyniku kontaktu seksualnego. 

Wirus głównie powoduje raka szyjki macicy, ale może także wyzwalać inne nowotwory: 

  • sromu, 
  • odbytu, 
  • prącia, 
  • głowy, 
  • szyi, 
  • jamy ustnej, 
  • krtani, 
  • gardła. 

Przeczytaj również:
Wirus HPV – objawy, szczepienie, jak można się zarazić?

Nowotwór szyjki macicy – statystyki 

Nowotwór szyjki macicy jest drugim najczęściej występującym nowotworem u kobiet na świecie. Do niedawna szczyt zachorowań przypadał na wiek 50-60 lat, jednak na nowotwór ten zaczynają chorować coraz młodsze kobiety. 

W Polsce w 2018 roku nowotwór szyjki macicy był na siódmym miejscu wśród kobiecych nowotworów złośliwych. Co roku około 3000 kobiet słyszy tę diagnozę, z czego połowa z nich umiera m.in. w wyniku zbyt późnego wykrycia zmian. 

Przeczytaj również:
Rak szyjki macicy – przyczyny, objawy i profilaktyka

Szczepienie przeciwko HPV 

Rak szyjki macicy jest jednym z nielicznych nowotworów, przy którym udowodniono ścisły związek pomiędzy infekcją patogenem a występowaniem tej choroby. Dlatego też wynalezienie szczepionki na wirusa HPV jest realną szansą na znaczne zmniejszenie zapadalności na tę chorobę. 

Szczepionki przeciwko HPV są przebadane i bezpieczne w stosowaniu. Do tej pory podano ok. 270 mln tych preparatów. Najczęstsze działania niepożądane były łagodne i przemijające. Obejmowały:  

  • ból,  
  • świąd i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, 
  • zmęczenie,  
  • ból głowy i mięśni. 

W Polsce szczepienie przeciwko HPV nie jest obowiązkowe. 

Szczepienie przeciwko HPV a projekt Programu Profilaktyki Zdrowotnej 

27 maja tego roku Stowarzyszenie na Rzecz Walki z Chorobami Nowotworowymi SANITAS wspólnie z trzynastoma innymi organizacjami reprezentującymi pacjentów złożyło w Ministerstwie Zdrowia wniosek o utworzenie Programu Profilaktyki Zdrowotnej. Dokument ten został oparty m.in. na opiniach specjalistów z zakresu ginekologii onkologicznej, pediatrii, medycyny rodzinnej i zdrowia publicznego. 

Najważniejszym celem tego przedsięwzięcia jest istotna redukcja nowotworów, które swoją przyczynę mają w infekcji HPV. 

Podstawowe założenie tego programu to bezpłatne, powszechne szczepienia przeciwko HPV wśród dwunastolatków – zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Dzięki temu minimum 60% tej populacji otrzymałaby pełny schemat szczepienia przeciwko HPV, co jest zgodne z zapisami Narodowej Strategii Onkologicznej. 

Również stanowiska Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego wskazują na wysoki poziom wyszczepienia (50-80%) jako kluczowy element programów szczepień przeciwko HPV. Skuteczność tego założenia potwierdzają doświadczenia krajów europejskich. 

Narodowy Program Profilaktyki Zdrowotnej będzie obejmował także edukację i działania prozdrowotne oraz profilaktyczne wśród nastolatków. Realizacja szczepień miałaby się odbywać w gabinecie lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) za pomocą jednej z trzech zarejestrowanych obecnie w Polsce szczepionek. 

Szczepienia są najskuteczniejszą profilaktyką infekcji wirusowych i bakteryjnych. Szczepienie przeciw HPV jest również profilaktyką przeciwnowotworową, dlatego warto rozważyć tę wyjątkową podwójną korzyść, którą daje szczepionka na HPV. Przy niewielkim ryzyku działań niepożądanych może ona uchronić wiele kobiet przed nowotworem.  

Źródła: 

  • http://sanitas.sanok.pl/2021/06/24/propozycja-programu-profilaktyki-zdrowotnej-w-zakresie-bezplatnych-szczepien-przeciw-hpv/. 
  • http://onkologia.org.pl/nowotwory-szyjki-macicy/. 
  • http://onkologia.org.pl/cytologia/. 
  • https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/human-papillomavirus-vaccines-cervarix-gardasil-gardasil-9-silgard. 
  • Noor Ayesha, Sara Aboulaghras, Muhammad Jahangeer, Areej Riasat, Rehana Ramzan, Rameen Fatima, Muhammad Akram, Abdelaali Balahbib, Abdelhakim Bouyahya, Ekaterina Sepiashvili, Gokhan Zengin, Mohammad Ali Shariati: Physiopathology and effectiveness of therapeutic vaccines against human papillomavirus. Environ Sci Pollut Res Int. 2021 Jul 21. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
12 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
05 października 2021 Magdalena Bernisz
13 kwietnia 2021 mgr farm. Łukasz Smoła
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)