2
15 października 2021

Witamina C a nerki – czy może się w nich odkładać i je uszkadzać?

Kwas askorbinowy wpływa korzystnie na wiele procesów zachodzących w naszym organizmie. Można się jednak spotkać z informacjami na temat jego negatywnego wpływu na nerki. Czy witamina C rzeczywiście może szkodzić nerkom? 

Witamina C a nerki – jaki ma na nie wpływ? 

Kwas askorbinowy to substancja, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dotychczas wykazano, że ma znaczący udział w syntezie kolagenu, ułatwia proces gojenia się ran, jest aktywatorem wielu enzymów, a także uczestniczy w reakcjach obronnych organizmu. Ułatwia przyswajanie żelaza i bierze udział w syntezie kortykosteroidów oraz neuroprzekaźników. Jest również silnym antyoksydantem, który neutralizuje wolne rodniki, dzięki czemu pomaga spowolnić starzenie organizmu. 

Kwas askorbinowy ulega w organizmie licznym przemianom, w czasie których powstają m.in. szczawiany. Pojawiają się doniesienia, że wydalanie dużych ilości takich związków przez nerki, może zwiększać ryzyko wystąpienia ich chorób. Dlatego dla bezpieczeństwa zaleca się, aby osoby z tendencją do tworzenia się kamieni nerkowych lub chorujące na kamicę nie suplementowały nadmiernie witaminy C. 

Czy witamina C odkłada się w nerkach? 

Witamina C wchłania się w jelicie cienkim w 70-80%, dobrze rozpuszcza się w wodzie, dlatego jej nadmiar nie jest magazynowany w organizmie, a jej niewykorzystane ilości są dość szybko usuwane wraz z moczem. W związku z tym raczej trudno o jej przedawkowanie, jednak długotrwałe przyjmowanie bardzo wysokich dawek może powodować działania niepożądane, takie jak: 

  • wysypka skórna, 
  • nudności, 
  • wymioty, 
  • biegunka, 
  • problemy z nerkami. 

Jak wynika z badań, witamina C może powodować działania niepożądane u pacjentów z niewydolnością nerek, u których ulega ona przekształceniu do nierozpuszczalnych szczawianów, które mogą kumulować się m.in. w nerkach, ale też innych organach.  

Zaobserwowano, że przyjmowanie więcej niż 2 g witaminy C dziennie przez dłuższy czas zwiększa stężenie kwasu szczawiowego w krwi i moczu, co prowadzi do powstania kamieni szczawianowo-wapniowych

Czy witamina C może szkodzić na nerki? 

Nadmiar kwasu askorbinowego jest wydalany z moczem, a wynika to z faktu, iż jest to związek bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Mimo to, przyjmowanie bardzo wysokich dawek witaminy C wpływa na drodze przemian metabolicznych na podniesienie stężenia poziomu kwasu szczawiowego. Duże ilości wydalanych szczawianów przez nerki wraz z moczem faktycznie mogą zwiększać ryzyko wystąpienia kamicy. Biorąc to pod uwagę, witamina C może mieć pośrednio negatywny wpływ na nerki. 

Przedawkowanie witaminy C a uszkodzenie nerek 

Przyjmowanie zwiększonej ilości kwasu askorbinowego przez stosunkowo niedługi czas nie powinna skutkować negatywnymi objawami zarówno dla nerek, jak i całego organizmu. Ostrożne z suplementacją witaminy C powinny być jednak osoby, u których stwierdzono już zaburzenia pracy nerek. Dolegliwości, przy których poziom witaminy C powinien być kontrolowany przez specjalistę to m.in. kamica szczawianowa i hiperoksaluria (przewlekłe nadmierne wydalanie szczawianów). Nadmierna suplementacja tej witaminy powoduje, że drogami moczowymi będą wydalane znaczne ilości szczawianów znajdujących się w organizmie w nadmiarze, a to może dodatkowo obciążać nerki i przyczyniać się do pogłębienia ich dysfunkcji.  

Czy witamina C uszkadza nerki? Nie bezpośrednio. Kwas askorbinowy u osób zdrowych nie powinien uszkadzać nerek, jednak u osób, u których nie pracują one do końca prawidłowo może wpłynąć bardzo niekorzystnie

Ból nerek a przedawkowanie witaminy C 

Zwiększone stężenie kwasu szczawiowego może przyczynić się do zwiększenia ryzyka wystąpienia groźnej choroby kamicy szczawianowej. W takich przypadkach charakterystycznym objawem będzie silny ból odczuwany w okolicach nerek. 

Prawidłowe przyswajanie witaminy C wraz z dietą lub uzupełnianie suplementacji za pomocą preparatów dostępnych w aptekach nie powoduje komplikacji zdrowotnych a wręcz bardzo pozytywnie wpływa na nasz organizm. Jednakże, zbyt duże ilości przyswajanego kwasu askorbinowego mogą okazać się szkodliwe dla naszych nerek, które to zajmują się wydalaniem nadmiaru tej substancji. Silnie obciążone nerki mogą powodować odczuwanie bólu w ich okolicach. Szczególną uwagę na dawkę spożywanej witaminy C powinni zwracać wszyscy pacjenci z zaburzeniami pracy nerek (np. dializowani, czy też z kamicą lub niewydolnością nerek). W przypadkach poważnych problemów z nerkami podaż witaminy C powinna odbywać się pod okiem lekarza, który zdecyduje, czy konieczna jest dodatkowa suplementacja.  

Warto zwrócić uwagę na występujący w ostatnim czasie trend zażywania bardzo wysokich dawek witaminy C. Producenci, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pacjentów, przygotowali sypkie postaci proszku z witaminą C, które można kupić nawet w ilościach kilkuset gramów w opakowaniu. Pamiętajmy, iż zażywanie bardzo dużych ilości witaminy C może poważnie obciążać nerki. Warto czerpać wiedzę medyczną jedynie ze sprawdzonych i rzetelnych źródeł. Jedynie odpowiedzialne spożywanie tej witaminy może uchronić nasz organizm zarówno przed objawami nadmiaru, jak i niedoboru kwasu askorbinowego. 

Jak dawkować witaminę C, aby czuć się bezpiecznie? 

Zapotrzebowanie na witaminę C uzależnione jest m.in. od wieku, płci i ilości wysiłku fizycznego. Wraz z wiekiem zapotrzebowanie na kwas askorbinowy wzrasta i jest większe u mężczyzn niż u kobiet. Zwiększone zapotrzebowanie obserwuje się również w okresie ciąży i karmienia piersią oraz u osób palących papierosy, cierpiących na nadciśnienie tętnicze oraz cukrzycę typu I i II.  

Zalecane dzienne dawki wynoszą odpowiednio: 

  • mężczyźni – 90 mg,  
  • kobiety – 75 mg, 
  • osoby palące papierosy: mężczyźni – 125 mg, kobiety – 105 mg, 
  • kobiety w ciąży – 80-85 mg, 
  • kobiety karmiące piersią – 115-120 mg. 

Z uwagi na fakt, iż witamina C jest usuwana z moczem należy uzupełniać jej ilość regularnie. Najlepszym jej źródłem są naturalne produkty, np. czarna porzeczka, natka pietruszki, szpinak czy jarmuż. 

Jeśli dostarczanie witaminy C wraz z dietą jest niewystarczające, można sięgnąć po suplementy. Rynek farmaceutyczny proponuje ich naprawdę wiele. W razie obaw można się także skonsultować z lekarzem, który na pewno dobierze odpowiednią dawkę.  

Przeczytaj również:
Biopsja nerki – kiedy się ją wykonuje, jakie są przeciwwskazania?
Witamina C – naturalna czy syntetyczna? Którą wybrać?

Źródła: 

  • Moszczyński P., Pyć R.: Biochemia witamin. Witaminy lipofilne i kwas askorbinowy. Część II. PWN, Warszawa 1999, 112-136. 
  • Janda K. i wsp.: Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie. Pom J Life Sci 2015, 61, 4, 419-425. 
  • Maćkowiak K., Torliński L.: Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka. Now Lek. 2007, 76 (4), 349-356. 
  • Dobosz A.: WITAMINA C Fakty i mity. Świat Przemysłu Farmaceutycznego 1/2016, s. 76-81. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Zawartość witaminy C w pomarańczy

W pomarańczy jest około 50 miligramów witaminy C na 100 gramów produktu. Przeczytaj więcej:Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na witaminę C?Witamina…

Zobacz więcej

Dzienna dawka witaminy C dla dziecka

Witamina C, czyli kwas askorbinowy to związek, który powinien być dostarczany naszemu organizmowi każdego dnia. Doskonałym preparatem z witaminą C…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
27 października 2021 mgr farm. Monika Cichocka
26 października 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
18 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
14 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)