1
05 października 2021

Witamina C na zęby i dziąsła – jak wpływa na ich zdrowie?

Witamina C bardzo korzystnie wpływa na kondycję naszych zębów i dziąseł.
Jakie pełni funkcje dla naszej jamy ustnej? Dlaczego warto zadbać o odpowiednią podaż i skąd czerpać odpowiednie dawki witaminy C?

Witamina C i jej wpływ na zdrowie zębów i dziąseł 

Witamina C, oprócz tego, że bardzo korzystnie wpływa na wiele przemian i procesów w całym organizmie, spełnia istotne funkcje wpływające na zdrowie naszej jamy ustnej.  

  • Przeciwdziała stanom zapalnym przyzębia – wpływa na aktywność komórek układu odpornościowego oraz syntezę części przeciwciał, przez co bierze bezpośredni udział w walce z patogenami powodującymi stan zapalny. Podczas walki z infekcją bierze udział w tworzeniu się oraz regeneracji tkanki łącznej. 
  • Pełni istotną rolę w rozwoju zębiny i wytwarzaniu szkliwa, przyczyniając się do prawidłowego rozwoju zębów – zarówno podczas życia płodowego, w wieku dziecięcym i dorosłym, wpływa na mineralizację kości i czynność odontoblastów (komórek wytwarzających zębinę) i chondroblastów (komórek chrząstkotwórczych). 
  • Bierze udział w biosyntezie kolagenu – wpływa na czynność fibroblastów, czyli komórek tkanki łącznej, które odpowiadają za produkcję elastyny i kolagenu. Kolagen jest budulcem dziąseł, zębiny, kości, włókien ozębnej. Odpowiada także za ich prawidłową gęstość. 
  • Działa uszczelniająco na śródbłonek naczyń krwionośnych. 
  • Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przez co stanowi jeden z czynników przeciwdziałających rozwojowi próchnicy. 
  • Przyspiesza gojenie ran
  • Jest bardzo silnym antyoksydantem – chroni przyzębie przed działaniem wolnych rodników, które powodują niszczenie komórek. 

Czy witamina C może zaszkodzić zębom? 

Kwas askorbinowy stanowi bardzo istotny element prawidłowego rozwoju oraz utrzymania zdrowych zębów i dziąseł, warto zatem dbać o zapewnienie odpowiedniego poziomu tej witaminy w naszym organizmie. Ważne jest jednak zachowanie umiaru, ponieważ nie tylko niedobór witaminy C jest groźny – nadmierna jej podaż również może okazać się bardzo niekorzystna dla naszej jamy ustnej. 

Nadmiar i niedobór witaminy C a zdrowie zębów i dziąseł 

Witamina C jest związkiem rozpuszczalnym w wodzie, wobec czego jej nadmiar jest usuwany wraz z moczem. Jednak zbyt duże dawki (powyżej 1 g) podawane przez dłuższy czas mogą skutkować kamicą dróg moczowych, powstawaniem wysypki skórnej czy dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi.  

Zbyt długa ekspozycja szkliwa na działanie kwasu askorbinowego może skutkować erozją zębów. 

Erozja to stopniowa destrukcja powierzchni zęba, skutkująca utratą twardych tkanek. Może być spowodowana działaniem kwasów pochodzenia: 

  • wewnętrznego (refluks, częste wymioty); 
  • zewnętrznego (kwasy pochodzące z pożywienia, np. w postaci zbyt dużej ilości świeżych owoców, soków, napojów gazowanych, zwłaszcza pomiędzy posiłkami). 

Objawami niedoboru witaminy C dotyczącymi zębów i dziąseł są: 

  • szkorbut, objawiający się zwiększonym krwawieniem dziąseł i ostatecznie utratą zębów; dotyczy głównie osób w grupie ryzyka: niedożywionych, z zaburzeniami wchłaniania, stosujących restrykcyjne diety; 
  • występowanie stanów zapalnych dziąseł; 
  • opuchnięte, blade, przerośnięte dziąsła, będące skutkiem zaburzeń syntezy kolagenu; 
  • utrudnione gojenie się ran, występujące np. po zabiegach stomatologicznych; 
  • rozchwianie zębów i ich wypadanie; 
  • zwiększone ryzyko powstawania próchnicy. 

Czy witamina C może pomóc na ból zęba? 

Nieznane są żadne badania świadczące o tym, że witamina ta ma działanie przeciwbólowe. Kwas askorbinowy może być kojarzony z niwelowaniem bólu, ponieważ stanowi jeden z elementów wpływających na zmniejszenie stanu zapalnego, wspomaga proces gojenia się ran, działa uszczelniająco na naczynia krwionośne – a przez to zmniejszenie krwawienia. Spadek poziomu bólu jest więc spowodowany w tym przypadku zwalczaniem przez organizm stanu zapalnego. Witamina C nie pomoże na ból zęba – w takim przypadku warto zastosować dostępne w aptekach środki przeciwbólowe. 

Jak zadbać o odpowiedni poziom witaminy C? 

Witamina C jest związkiem egzogennym. Oznacza to, że organizm człowieka nie jest w stanie sam jej syntetyzować – musimy dostarczać ją wraz z pożywieniem. W miejsce nadmiernej suplementacji warto zadbać o prawidłowe nawyki żywieniowe i zapewnić w codziennej diecie właściwą podaż owoców i warzyw. Gdzie najłatwiej znaleźć witaminę C? Zawierają ją m.in.: natka pietruszki, papryka czy owoce dzikiej róży.  Według wytycznych Instytutu Żywności i Żywienia dawki witaminy C dla dzieci i dorosłych są następujące: 

  • dzieci: 40-50 mg/dzień; 
  • młodzież: 50-75 mg/dzień; 
  • dorośli: 80 mg/dzień;
  • kobiety w ciąży: dodatkowe 10 mg/dzień. 

Powszechnie jednak uważa się, że dzienna dawka witaminy C wynosi ok. 200 mg. 

Przeczytaj również:
Przedawkowanie witaminy C – jakie są objawy i skutki jej nadmiaru?

Źródła: 

  • M. Dąbrowska, A. Lehmann-Kalata, A. Surdacka – „Wpływ diety redukcyjnej na właściwości fi zyko-chemiczne i biochemiczne śliny”; Katedra i Klinika Stomatologii Zachowawczej i Periodontologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. 
  • K. Janda, M. Kasprzak, J. Wolska – „Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie”; Pom J Life Sci 2015, 61, 4, 419–425. 
  • „Stomatologia Zachowawcza. Zarys kliniczny.” – pod redakcją Zbigniewa Jańczuka; str. 145-147; Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
  • R. Chałas, A. Kobylińska, M. Kukurba-Setkowicz, A. Szulik, E. Pels – „Rola prawidłowego żywienia w okresie ciąży w aspekcie profilaktyki próchnicy zębów u dziecka i matki. Stanowisko grupy roboczej ds. profilaktyki stomatologicznej u kobiet w ciąży Polskiego Oddziału Sojuszu dla Przyszłości Wolnej od Próchnicy”; Nowa Stomatol 2018; 23(2): 85-90. 
  • M. Borakowska-Siennicka – „Wpływ diety na stan tkanek przyzębia – na podstawie piśmiennictwa”; Nowa Stomatologia 3/2012, 130-133. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Zawartość witaminy C w pomarańczy

W pomarańczy jest około 50 miligramów witaminy C na 100 gramów produktu. Przeczytaj więcej:Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na witaminę C?Witamina…

Zobacz więcej

Czy dziecko może używać szczoteczki elektrycznej dla dorosłych?

Szczoteczki elektryczne dla dorosłych i dzieci różnią się od siebie głównie wielkością i długością końcówki. Szczoteczki elektryczne dla dzieci są…

Zobacz więcej

Dzienna dawka witaminy C dla dziecka

Witamina C, czyli kwas askorbinowy to związek, który powinien być dostarczany naszemu organizmowi każdego dnia. Doskonałym preparatem z witaminą C…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
18 listopada 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
16 listopada 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
27 października 2021 mgr farm. Monika Cichocka
18 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)