4
15 lipca 2020
Marta Junowicz Autor
Autor
mgr farm.
Marta Junowicz
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, do zespołu Gemini dołączyła w 2016 roku. Prywatnie mama dwóch synów, która uwielbia piec dla swoich najbliższych. Pasjonatka kryminałów i pływania.

10 rzeczy, które powinnaś wiedzieć o ciąży

Ciąża to szeroki temat, o którym można pisać bez końca. Poniżej przedstawiamy 10 aspektów, o których zapewne większość przyszłych mam już słyszała, ale postaramy się tę wiedzę usystematyzować. 

Ciąża to szeroki temat, o którym można pisać bez końca. Poniżej przedstawiamy 10 aspektów, o których zapewne większość przyszłych mam już słyszała, ale postaramy się tę wiedzę usystematyzować. 

Ciąża to nie choroba 

To powszechna i często powtarzana opinia. Jednak sporo kobiet następnego dnia po wykonaniu testu ciążowego spieszy do ginekologa, aby otrzymać zwolnienie z pracy lub zalega na kanapie, bo musi się teraz oszczędzać. Jeśli ciąża nie jest zagrożona i rozwija się prawidłowo, a przyszła mama czuje się dobrze, nie ma przeciwwskazań, by prowadzić dotychczasowy tryb życia. Nie mówimy oczywiście o imprezach do białego rana zakrapianych alkoholem czy ciężkiej pracy fizycznej. Nie trzeba natomiast rezygnować z podróży, sportu dostosowanego do możliwości ciężarnej czy pracy.  

Zadbaj o odpowiednią dietę 

Każda przyszła mama chce dać swojemu dziecku wszystko, co najlepsze już od samego początku. Dlatego też pewne nawyki żywieniowe w ciąży powinny ulec zmianie.  

Kobieta w ciąży siedzi na łóżku

Dla przyszłych mam

Nie należy spożywać:  

  • surowego mięsa, ryb i jajek,  
  • produktów z niepasteryzowanego mleka,  
  • wysoko przetworzonej żywności.  

Bardzo ważna jest też odpowiednia podaż płynów. 

Należy: 

  • pić minimum 2 litry wody mineralnej dziennie,  
  • ograniczyć kawę, jeśli dotychczas była pita w dużych ilościach,  
  • wyeliminować kolorowe gazowane napoje oraz tzw. energetyki. 

Dieta powinna być oparta na pełnowartościowych produktach, sezonowych owocach i warzywach. Nie można zapominać o odpowiedniej podaży białka i kwasów omega-3, których źródłem są tłuste ryby morskie oraz oleje m.in. lniany. Należy wybierać produkty pełnoziarniste, bogate w błonnik. Nie dajmy się jednak zwariować. Kawałek domowego ciasta czy kostka czekolady na pewno nie zaszkodzą maluszkowi. 

Przeczytaj również:
Starania o dziecko – jak przygotować się do ciąży?
Dieta w ciąży, czyli jak zamienić zachcianki w zdrowe przekąski?
Superfoods – czym wzbogacić swoją dietę w ciąży?

Istotna jest też suplementacja kwasu foliowego, witaminy D, jodu, żelaza i DHA, o której więcej przeczytasz tu:
Suplementy w ciąży – jakie witaminy powinna uzupełniać przyszła mama?
 

Używkom powiedz NIE! 

Badania jednoznacznie donoszą o szkodliwym wpływie alkoholu i papierosów na rozwój dziecka. Nie została określona bezpieczna dawka alkoholu dla płodu, a jego wrażliwość na etanol może być różna.  

Należy zatem bezwzględnie odstawić używki na czas trwania ciąży oraz karmienia piersią.  

Przeczytaj również:
Czy w ciąży można pić alkohol?
Negatywne skutki palenia papierosów w ciąży
Czy można pić kawę w ciąży i podczas karmienia piersią? 

Poznaj swoje prawa 

Kodeks pracy obejmuje kobiety w ciąży szczególną ochroną. Zabronione jest m.in.: 

  • zatrudnianie ciężarnej w godzinach nadliczbowych; 
  • zatrudnianie ciężarnej w porze nocnej; 
  • zatrudnianie ciężarnej w systemie wymuszającym pracę powyżej 8 godzin dziennie; 
  • oddelegowanie ciężarnej poza stałe miejsce pracy bez jej zgody; 
  • zatrudnianie ciężarnej w przerywanym systemie pracy; 
  • praca powyżej 8 godzin dziennie przed komputerem (po każdych przepracowanych 50 minutach przed komputerem konieczna jest 10-minutowa przerwa); 
  • praca w warunkach uciążliwych, np. w pozycji wymuszonej lub przez więcej niż 3 godziny w pozycji stojącej na dzień pracy (po każdych 15 minutach stania następuje 15 minut odpoczynku); 
  • dźwiganie ciężarów powyżej 3 kg;  
  • praca na wysokości, korzystanie z drabiny itp., 
  • praca w ekspozycji na hałas przekraczający 65 dB w odniesieniu do 8-godzinnego dobowego lub przeciętnego tygodniowego wymiaru pracy;  
  • praca w warunkach stwarzających zagrożenie zarażeniem wirusem ospy, różyczki, półpaśca, cytomegalii, HIV, wątroby typu B czy toksoplazmozą; 
  • praca w narażeniu na czynniki rakotwórcze, promieniowanie jonizujące czy w styczności z pewnymi substancjami chemicznymi, 
  • praca w kanałach, wykopach, kopalniach. 

Jeśli dostosowanie warunków pracy do powyższych wytycznych spowoduje obniżenie wynagrodzenia ciężarnej, należy jej się dodatek wyrównawczy. 

Przyszłej mamie przysługuje zwolnienie z wykonywanej pracy oraz zachowanie w tym czasie prawa do wynagrodzenia w przypadku konieczności wykonania zleconych przez lekarza prowadzącego badań, gdy nie mogą one być przeprowadzone poza godzinami pracy. 

Gdy lekarz stwierdzi niezdolność ciężarnej do pracy, zatrudnionej kobiecie należy się 100% podstawy zasiłku chorobowego. Zwolnienie może wystawić nie tylko ginekolog.  

Pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę z kobietą ciężarną. Przepisy te nie dotyczą kilku sytuacji: 

  • likwidacji lub upadłości zakładu pracy, 
  • wypowiedzenia umowy przez kobietę, 
  • popełnienia przestępstwa, 
  • rażących uchybień ze strony pracownicy, 
  • zawinionego wygaśnięcia uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na danym stanowisku. 

Ochronie podlegają także kobiety zatrudnione na czas określony lub okres próbny powyżej jednego miesiąca. Gdy umowa taka wygasa po trzecim miesiącu ciąży, automatycznie ulega ona przedłużeniu do dnia porodu. Zasada ta nie dotyczy przypadku zatrudnienia na czas zastępstwa za innego pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności. 

Kobieta w ciąży ćwiczy

Nie rezygnuj ze sportu 

Umiarkowany ruch jest jak najbardziej zalecany w ciąży. O ile nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, warto spacerować lub zapisać się na fitness dla ciężarnych. Kwestią dyskusyjną jest basen ze względu na prawdopodobieństwo wystąpienia infekcji intymnych. 

Należy zrezygnować z aktywności mocno obciążających czy obarczonych dużym ryzykiem urazu, jak np. narty, sporty drużynowe, sztuki walki czy ćwiczenia siłowe. 

Przeczytaj również:
Jak przygotować swoje ciało do ciąży? 
Jak i po co ćwiczyć mięśnie Kegla?
Ćwiczenia w ciąży
 

Pamiętaj o szczepieniach ochronnych 

Zgodnie z zaleceniami Głównego Inspektora Sanitarnego rekomenduje się szczepienie ochronne ciężarnych przeciwko grypie. Jest ono bezpieczne zarówno dla matki, jak i płodu, a kobiety w ciąży należą do grupy podwyższonego ryzyka powikłań tej choroby. Ponadto zapewnia ono odporność dziecku do ukończenia 6 miesiąca życia, czyli do momentu, kiedy pojawia się możliwość zaszczepienia niemowlęcia przeciw grypie. 

Przeczytaj również:
Szczepienie na grypę w ciąży

Drugim zalecanym jest szczepienie przeciw krztuścowi szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Inne inaktywowane szczepionki stosowane są w szczególnie uzasadnionych przypadkach narażenia na zakażenie, natomiast żywe szczepionki nie są podawane kobietom w ciąży. 

Nie zaniedbuj wizyt u stomatologa 

Ze względu na liczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety w czasie ciąży zęby ulegają osłabieniu. Łatwiej wówczas o próchnicę czy stan zapalny dziąseł, dlatego już podczas planowania ciąży warto udać się do stomatologa. Należy odwiedzać go także w każdym trymestrze ciąży, by dokonać oceny stanu jamy ustnej. W razie pojawienia się dolegliwości bólowych czy krwawienia z dziąseł nie powinno się zwlekać z konsultacją u dentysty. Przeprowadzanie większych zabiegów rekomendowane jest w II trymestrze ciąży.  

Przeczytaj również:
Zdrowe zęby a ciąża. Dlaczego warto zadbać o nie przed staraniem się o dziecko?

Podróżuj rozsądnie 

Mitem jest przekonanie, iż w ciąży nie trzeba bądź nie powinno się zapinać pasów. Przeciwnie! Chodzi przecież nie tylko o bezpieczeństwo mamy, ale także jej nienarodzonego dziecka. Kiedy brzuszek osiągnie już pokaźne rozmiary, a pasy przestaną układać się w prawidłowy sposób, można nabyć specjalny adapter, który zapewni ochronę oraz komfort podróżującej. 

Kwestię latania warto skonsultować ze specjalistą. Przeciwwskazaniem mogą być kłopoty z krążeniem, zagrożona i zaawansowana ciąża. Większość linii lotniczych odmówi wpuszczenia na pokład ciężarnej powyżej 34 tygodnia ciąży, a przy mniej zaawansowanej, ale widocznej ciąży poprosi o przedłożenie zgody na lot od ginekologa. 

W przypadku każdej podróży należy często zmieniać pozycje, robić regularne przerwy, w miarę możliwości rozprostowywać nogi oraz decydować się na krótsze loty. Nie zaleca się także wybierania tropikalnych destynacji we względu na ryzyko zarażenia nietypowymi patogenami i ograniczoną możliwość szczepień profilaktycznych. 

Skorzystaj ze szkoły rodzenia 

Uczęszczanie do szkoły rodzenia jest polecane zwłaszcza pierworódkom, a zajęcia najlepiej rozpocząć po 20 tygodniu ciąży. Poza nauką technik oddechowych osoba prowadząca, którą jest przeważnie doświadczona położna: 

  • przedstawi prawa kobiety w zakresie opieki około- i poporodowej, 
  • opowie o przebiegu porodu i sposobach łagodzenia bólu, 
  • zapozna z ćwiczeniami przygotowującymi ciało do porodu, 
  • nauczy technik relaksacyjnych oraz masażu, który może wykonywać partner lub bliska osoba, 
  • pomoże skompletować wyprawkę dla maluszka i spakować torbę do szpitala, 
  • może zorganizować warsztaty z osobą, która doradzi w wyborze fotelika samochodowego, 
  • opowie o bankowaniu krwi pępowinowej, 
  • poinstruuje w kwestii opieki nad maluszkiem, 
  • przedstawi zalety i sposoby przystawiania dziecka do piersi. 

Warto wybrać taką szkołę, w której zajęcia prowadzi położna z doświadczeniem w szpitalu, w którym kobieta planuje rodzić. Często w ramach zajęć możliwa jest też wizyta na sali porodowej w konkretnej placówce.  

Przeczytaj również: 
Kim jest doula?

Myśl pozytywnie! 

Na forach, stronach internetowych i w mediach społecznościowych roi się od opowieści innych mam związanych z przebiegiem ciąży, porodem i wychowaniem dzieci. Niestety informacje te są często niekompletne, wyrwane z kontekstu i niepotwierdzone naukowo. Poza tym mózg lepiej zapamiętuje te negatywne, patologiczne historie, co skutkuje tym, że ciężarna – zamiast cieszyć się swoim stanem – martwi się na zapas, niepotrzebnie stresując siebie i malucha. Dobra mama to szczęśliwa mama, dlatego należy skupić się na pozytywach każdej sytuacji i tego się trzymać, a internetowe przekazy traktować z przymrużeniem oka. Po poradę najlepiej udać się do specjalisty – lekarza, położnej czy psychologa.         

Źródła: 

  • Główny Inspektor Sanitarny www.gis.gov.pl 
  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego- Państwowy Zakład Higieny  https://szczepienia.pzh.gov.pl/ 
  • Poradnik żywienia kobiet w ciąży Instytut Matki i Dziecka   
  • Kodeks pracy 
  • Zdrowie jamy ustnej a ciąża Raport ze spotkania plenerowego lekarzy stomatologów, ginekologów i położników, Warszawa 2018 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
08 września 2020 mgr farm. Natika Karolak
31 sierpnia 2020 mgr farm. Karolina Długińska
22 lipca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
22 lipca 2020 dr n. med. Piotr Niedziałkowski
20 lipca 2020 Rafał Suchodolski
10 lipca 2020 mgr Anna Trębińska
10 czerwca 2020 mgr farm. Natika Karolak
20 maja 2020 mgr farm. Karolina Długińska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)