3
03 listopada 2020
Agnieszka Żurawska Autor
Autor
Agnieszka Żurawska

Ciąża pozamaciczna (ektopowa) – jakie są jej objawy?

Najprostsza definicja ciąży określa ją jako stan organizmu matki, w którym w macicy rozwija się zarodek. Zatem, jak sama nazwa wskazuje, ciąża POZAmaciczna oznacza stan organizmu matki, w którym zarodek rozwija się poza macicą. Czy jest to stan nieprawidłowy? Czy ciąża rozwijająca się poza jamą macicy jest zagrożeniem dla matki? 

Najprostsza definicja ciąży określa ją jako stan organizmu matki, w którym w macicy rozwija się zarodek. Zatem, jak sama nazwa wskazuje, ciąża POZAmaciczna oznacza stan organizmu matki, w którym zarodek rozwija się poza macicą. Czy jest to stan nieprawidłowy? Czy ciąża rozwijająca się poza jamą macicy jest zagrożeniem dla matki? 

W fizjologicznych warunkach komórka jajowa w ciągu czterech do pięciu dni po zapłodnieniu poprzez jajowód wędruje do jamy macicy. Następnie pomiędzy szóstym a siódmym dniem zagnieżdża się w błonie śluzowej trzonu macicy, po czym następuje dalszy rozwój zarodka.  

W przypadku ciąży pozamacicznej (ektopowej) zapłodniona komórka jajowa podróżuje wolniej i zagnieżdża się w miejscu innym niż jama macicy. Zapłodniona komórka jajowa może zagnieździć się w jajowodzie – jest to miejsce, w którym wstępuje większość ciąż pozamacicznych. Czasami występuje również ciąża pozamaciczna w jajniku, jamie brzusznej lub szyjce macicy. Zazwyczaj winowajcą nieprawidłowego zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki w jamie macicy jest niesprawny jajowód, czyli niedrożny, uszkodzony lub nadmiernie zwężony. Nieprawidłowości jajowodu mogą być wynikiem np. licznych zapaleń tej okolicy lub palenia papierosów bądź innych czynników, które są wymienione poniżej. 

Pacjentka w trakcie konsultacji u ginekologa

Czynniki ryzyka rozwoju ciąży pozamacicznej 

Częstość występowania ocenia się na około 2% liczby porodów. Na podstawie licznych badań wyszczególniono kilka czynników ryzyka występowania ciąży ektopowej, do których należą: 

  • przebyte zakażenia miednicy mniejszej, 
  • przebyta operacja jajowodów, 
  • leczenie niepłodności technikami wspomaganego rozrodu, 
  • stosowanie niektórych metod antykoncepcji, w tym wkładki wewnątrzmacicznej, 
  • endometrioza
  • palenie papierosów

Ciąże pozamaciczne zdarzają się także u kobiet, u których nie wystąpiły żadne z wyżej wymienionych czynników ryzyka. W tych przypadkach istnieją podejrzenia, że ciąża ektopowa jest następstwem zaburzenia funkcji jajowodów oraz nieprawidłowego transportu gamet.  

Ciąża pozamaciczna – objawy 

Niestety ciąża ektopowa wiąże się z ogromnym zagrożeniem życia matki, jednak nie towarzyszą jej specyficzne wczesne objawy, przez co jest jeszcze bardziej niebezpieczna. Do objawów, które mogą wystąpić w przypadku ciąży ektopowej, zaliczają są zarówno niewielkie, skąpe krwawienia, jak i wstrząs hipowolemiczny, który pojawia się na skutek utraty dużej objętości krwi krążącej np. jako konsekwencja pęknięcia jajowodu, w którym potajemnie rozwijała się ciąża pozamaciczna.  

Masywny krwotok wewnętrzny może doprowadzić do zgonu. 

Jak rozpoznać ciążę pozamaciczną? 

Jedne z typowych objawów towarzyszących prawidłowej ciąży, takie jak: opóźnione krwawienie miesiączkowe, nieregularne plamienia z dróg rodnych oraz bóle brzucha, nie zawsze występują w przypadku wczesnych ciąż pozamacicznych, dlatego mówimy, że brak jest specyficznych objawów mogących świadczyć o podejrzeniu ciąży pozamacicznej. 

W jaki sposób potwierdzić ciążę ektopową? 

Najlepszym rozwiązaniem na zdiagnozowanie ciąży ektopowej jest oznaczanie poziomu beta-HCG, czyli hormonu ciążowego. Jeżeli jego wartość będzie rosła, a podczas badania ultrasonograficznego w jamie macicy nie uwidoczni się pęcherzyka ciążowego, należy rozważyć ciążę ektopową i poszerzyć diagnostykę.  

Jakie jest postępowanie w przypadku potwierdzenia ciąży pozamacicznej? 

Obecnie wyróżniamy trzy metody leczenia: 

  • postępowanie wyczekujące – ciąża przestanie się samoistnie rozwijać
  • leczenie farmakologiczne ciąży pozamacicznej – metotreksatem podanym domięśniowo, 
  • leczenie operacyjne – laparoskopia, czyli wziernikowanie jamy brzusznej lub laparotomia, czyli otwarcie jamy brzusznej.  

Przeczytaj również:
Suplementy w ciąży – jakie witaminy powinna uzupełniać przyszła mama?
10 rzeczy, które powinnaś wiedzieć o ciąży
Kalendarz badań w ciąży

Źródła: 

  • Bręborowicz. G., Położnoctwo i ginekologia, Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017. 
  • Bręborowicz G. Położnictwo. Podręcznik dla położnych i pielęgniarek. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010. 
  • Słabuszewska-Jóźwiak A., Ciebiera M., Jakiel G., Ciąża pozamaciczna – czy nadal jest to stan naglący? Postępy Nauk Medycznych, t. XXVII, nr 8, 2014. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone są dla osób powyżej 16 lat (Pfizer BioNTech) oraz dla osób powyżej 18 roku…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
11 stycznia 2021 Alicja Olewiecka
08 grudnia 2020 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
03 listopada 2020 Agnieszka Żurawska
15 października 2020 mgr farm. Marta Junowicz
13 października 2020 Agnieszka Żurawska
13 października 2020 Rafał Suchodolski
13 października 2020 Rafał Suchodolski
09 października 2020 Poradnik Gemini
01 października 2020 Agnieszka Żurawska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)