4
12 listopada 2019
Agnieszka Żurawska Autor
Autor
Agnieszka Żurawska
Położna, absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Zajmuje się opieką nad kobietami w każdym okresie życia oraz noworodkami. Uwielbia pracę z ludźmi. W wolnym czasie lubi czytać książki oraz rozwijać swoje pasje.

Jak wygląda pobranie krwi pępowinowej u noworodków?

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej pobiera zazwyczaj położna odbierająca poród. Po odpępnieniu dziecka pobiera się krew, która zostaje w pępowinie i łożysku. Następnie zabezpiecza się ją wraz z fragmentem sznura pępowinowego w zestawie pobraniowym uzyskanym od wybranego banku.

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej pobiera zazwyczaj położna odbierająca poród. Po odpępnieniu dziecka pobiera się krew, która zostaje w pępowinie i łożysku. Następnie zabezpiecza się ją wraz z fragmentem sznura pępowinowego w zestawie pobraniowym uzyskanym od wybranego banku.

Po co pobiera się krew pępowinową?

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej wykorzystuje się w przeszczepach, które wykonuje się w celu odbudowania układu krwiotwórczego i odpornościowego. Ich skuteczność jest wyższa niż w przypadku komórek macierzystych pozyskanych od osób dorosłych. Wykorzystuje się je w przeszczepach:

  • autologicznych – wówczas pacjent otrzymuje własne komórki macierzyste,
  • allogenicznych – biorca otrzymuje komórki od innej osoby, np. przeszczepy rodzinne.
Kobieta w ciąży

Pobranie krwi pępowinowej – przebieg

Krew pępowinową pobiera odpowiednio przeszkolony personel. Zazwyczaj jest to położna pracująca w sali porodowej. Poród drogą cięcia cesarskiego nie jest przeciwwskazaniem do pobrania i zabezpieczenia komórek macierzystych, ponieważ krew pępowinowa pobierana jest od razu po wydobyciu dziecka oraz łożyska. 

Krew pępowinową w przypadku porodu drogami natury pozyskuje się po odpępnieniu dziecka, czyli po przecięciu i zabezpieczeniu pępowiny. Bankowanie komórek macierzystych nie jest wskazaniem do wcześniejszego odpępniania, tak więc decyzja o zabezpieczeniu krwi pępowinowej nie wiąże się z negatywnymi skutkami dla dziecka ani nie zaburza w żaden sposób przebiegu porodu. Zabieg jest nieinwazyjny i bezpieczny dla dziecka. 

Krew pępowinowa – przechowywanie

Krew pępowinowa oraz fragment sznura pępowinowego po porodzie zostają zabezpieczone w zestawie pobraniowym, który rodzice otrzymują po podpisaniu umowy z wybranym bankiem. Zestaw ten muszą zabrać ze sobą do szpitala. Zabezpieczony materiał transportowany jest do laboratorium, w którym przeprowadzane są odpowiednie badania, a następnie krew przygotowywana jest do przechowywania w oparach ciekłego azotu. W takich warunkach może ona przetrwać przez lata. Doniesienia naukowe wskazują, że komórki macierzyste nie tracą swych właściwości po 24-letnim okresie przechowywania, zatem daje to obietnicę bankowania materiału znacznie dłużej.

Pobranie krwi pępowinowej – przeciwwskazania

Zanim rodzice zdecydują się na przechowywanie (bankowanie) komórek macierzystych, należy wziąć pod uwagę listę przeciwwskazań, ponieważ nie każda ciężarna może zdecydować się na zabezpieczenie komórek macierzystych swojego dziecka. 

Do przeciwwskazań ze strony matki do pobrania krwi pępowinowej należą:

  • choroby genetyczne, 
  • choroby weneryczne, np. zakażenie bakteriami kiły,
  • choroby wirusowe, np. zakażenie wirusem HIV,
  • choroba wymagająca inwazyjnego leczenia w trakcie ciąży, które może mieć szkodliwy wpływ na płód i jego krew,
  • aktywna choroba nowotworowa.

Do przeciwwskazań ze strony dziecka do pobrania krwi pępowinowej należą:

  • wrodzona choroba nowotworowa,
  • długotrwałe narażenie płodu na środki farmakologiczne w trakcie ciąży, które mogą być toksyczne dla układu krwiotworzenia,
  • wcześniactwo.

Dziecko

Przechowywanie krwi pępowinowej – zalety i ograniczenia

Według danych na stronie Polskiego Banku Komórek Macierzystych bankowanie krwi pępowinowej znajduje zastosowanie w leczeniu 80 chorób onkologicznych i hematologicznych. Ponadto trwają badania nad wykorzystaniem krwi pępowinowej w terapii mózgowego porażenia dziecięcego i autyzmu, co daje nadzieję na poprawę funkcjonowania osób dotkniętych tymi schorzeniami. Oprócz tego komórki macierzyste pochodzące ze sznura pępowinowego stosuje się w rekonstrukcji kości, stawów i neuronów. 

Procedura bankowania krwi pępowinowej ma również swoje ograniczenia:

  1. Koszt. NFZ nie refunduje pobierania i przechowywania krwi pępowinowej. Wszelkie koszty ponoszą rodzice.
  2. Komórki macierzyste nie są lekiem na wszystko. Rośnie liczba wskazań, w których można je wykorzystać, jednak nie we wszystkich chorobach znajdują one zastosowanie.
  3. Krew pępowinową nie zawsze można pobrać. Przeciwwskazaniem jest m.in. zakażenie wirusem HIV.

Bankowanie krwi pępowinowej – co jeszcze warto o nim wiedzieć?

W najnowszym Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie standardu opieki okołoporodowej znajduje się zapis mówiący o tym, że w programie edukacji przedporodowej powinny znaleźć się informacje dotyczące deponowania tkanek płodu, do których należy zarówno krew pępowinowa, jak i sznur pępowiny. Tak więc kobieta, będąc w ciąży, powinna posiąść wiedzę na temat możliwości pozyskania i bankowania krwi pępowinowej i sznura pępowinowego w celu zabezpieczenia komórek macierzystych podczas porodu. 

Fundamentem bankowania komórek macierzystych podczas porodu jest świadoma decyzja rodziców. Podczas edukacji przedporodowej, którą przeprowadza położna lub lekarz prowadzący ciążę, ciężarna powinna zostać poinformowana o możliwości pozostawienia komórek macierzystych. Jednak sama wzmianka na temat bankowania krwi pępowinowej, łożyskowej czy sznura pępowiny to zdecydowanie za mało. Rodzice, przed podjęciem decyzji o przechowywaniu komórek macierzystych, powinni zapoznać się z ofertą różnych ośrodków oferujących takie usługi. 

Bankowanie krwi pępowinowej czy zabezpieczenie sznura pępowiny nie jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, tak więc należy liczyć się z tym, że rodzice muszą ponieść wszelkie koszty we własnym zakresie. W zależności od wariantu danego pakietu (bankowanie jedynie krwi pępowinowej czy także sznura pępowiny i krwi łożyskowej) koszty mogą się znacznie od siebie różnić. Wszystkie możliwe konfiguracje pobrań zostały szczegółowo opisane na stronach ośrodków, które zajmują się bankowaniem tych tkanek. Do takich ośrodków należą m.in. 

  • Polski Bank Komórek Macierzystych FamiCord Group, 
  • Progenis Bank Komórek Macierzystych, 
  • nOvum Bank Komórek Macierzystych.

Zapoznanie się z ofertą dostępnych na rynku banków pomoże wybrać wariant, który najbardziej odpowiada preferencjom przyszłych rodziców.

Bankowanie komórek macierzystych z krwi pępowinowej jest wykorzystywane w leczeniu wielu schorzeń. Zanim rodzice zdecydują się na tę metodę, powinni zapoznać się z ofertą banków komórek macierzystych. Potrzebne informacje można także uzyskać od położnej lub lekarza prowadzącego ciążę.

Źródła:
https://www.pbkm.pl/.

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Ciąża i poród

Jakie są pierwsze objawy ciąży?

Jak i kiedy zrobić test owulacyjny?

Jak sobie radzić ze zgagą w ciąży?

Cholestaza ciężarnych - objawy, diagnostyka, leczenie

Jak obliczyć, kiedy są dni płodne?

Badania prenatalne - jakie, kiedy i dlaczego należy je wykonać?

Pielęgnacja pępka noworodka

Alkohol a karmienie piersią

Negatywne skutki palenia papierosów w ciąży

Zobacz więcej
Czytaj także
04 grudnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
04 listopada 2019 Agnieszka Żurawska
11 października 2019 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
24 września 2019 Rafał Suchodolski
24 września 2019 Rafał Suchodolski
11 czerwca 2019 Rafał Suchodolski
13 marca 2019 inż. Małgorzata Zdunek
12 marca 2019 inż. Małgorzata Zdunek
24 października 2018 Fundacja DKMS
Zobacz więcej