3
01 października 2020
Monika Cichocka Autor
Autor
mgr farm.
Monika Cichocka

Jakie leki można stosować w ciąży?

Ciąża to niezwykły fizjologiczny stan, dzięki któremu pojawia się nowe życie. U ludzi trwa ok. 40 tygodni (w przybliżeniu 9 miesięcy) i dzieli się na trzy trymestry. Podczas każdego z nich zachodzą niezbędne zmiany w rozwoju płodu. Jakie leki i kiedy można stosować podczas ciąży? Czy w każdym trymestrze można zażywać leki? 

Ciąża to niezwykły fizjologiczny stan, dzięki któremu pojawia się nowe życie. U ludzi trwa ok. 40 tygodni (w przybliżeniu 9 miesięcy) i dzieli się na trzy trymestry. Podczas każdego z nich zachodzą niezbędne zmiany w rozwoju płodu. Jakie leki i kiedy można stosować podczas ciąży? Czy w każdym trymestrze można zażywać leki? 

Klasyfikacja leków, które można przyjmować w ciąży 

Agencja Żywności i Leków FDA sporządziła bardzo cenną i niezwykle pomocną klasyfikację leków, które mogą być stosowane w ciąży. Ocenia ona możliwość uszkodzenia płodu przez przyjmowany lek bądź jego metabolity, który zażywa kobieta w ciąży.  

Kategoria lekuOpis kategorii
ABrak ryzyka dla płodu potwierdzony badaniami, możliwość uszkodzenia płodu jest mało prawdopodobna.
BBadania na zwierzętach nie wskazują ryzyka dla płodu, nie zostały przeprowadzone badania u ludzi lub działania niepożądane na płód wystąpiły u zwierząt, a z kolei badania u człowieka nie potwierdziły ryzyka dla płodu.
CBadania na zwierzętach wykazały działanie teratogenne, uszkadzające płód, z kolei nie przeprowadzono badań na ludziach.
DIstnieją dowody na niekorzystne działanie leku, jednak lek może być stosowany tylko w wypadku, gdyż korzyści płynące z jego przyjmowania są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.
XIstnieją dowody na niekorzystne działanie leku, badania na zwierzętach potwierdziły nieprawidłowości, ryzyko zdecydowanie przewyższa korzyści; stanowią bezpośrednie zagrożenie dla płodu.

 

Przyjmowanie leków w ciąży

Dla kobiet w ciąży

W dużym skrócie można to opisać w następujący sposób: kategoria A oraz B jest względnie bezpieczna, zaś kolejne kategorie znacząco wpływają na rozwój płodu (negatywnie). Tabelę zamyka kategoria X – bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży.  

Pamiętajmy! Przyjmowanie leków w ciąży powinno zostać ograniczone do niezbędnego minimum.  

Wszelkie wątpliwości co do zażywanych leków należy zgłosić niezwłocznie lekarzowi prowadzącemu bądź skonsultować się z farmaceutą. Jeśli jesteś w ciąży lub ją podejrzewasz, zgłoś ten fakt lekarzowi, od którego stale otrzymujesz leki. Wszelkie do tej pory stosowane leki należy zgłosić lekarzowi i ustalić konieczność ich przyjmowania.

Nie zaleca się przyjmowania bez wiedzy i zgody lekarza żadnych leków, szczególnie w pierwszym trymestrze, ponieważ mogą mieć one teratogenny wpływ na rozwój płodu. Jednocześnie ciąża nie musi wykluczać przyjmowania stałych leków w momencie, gdy korzyści płynące z ich przyjmowania są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.  

Jakie leki można przyjmować w ciąży? 

Oprócz leków zaleconych z przepisu lekarza, które ciężarna powinna przyjmować stale, w aptece mamy dostęp do wąskiej grupy leków bez recepty bezpiecznych dla kobiet w ciąży. Zaleca się także stosowanie witamin prenatalnych, zawierających m.in. jod, witaminę D, kwas foliowy, kwasy EPA i DHA oraz inne składniki, niezbędne do rozwoju płodu. Ich skład oraz dawki należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.  

Leki stosowane w zgadze i niestrawności: 

  • środki zobojętniające, zawierające w składzie związki magnezu, alginiany, 
  • omeprazol (środek bezpieczny na podstawie badań klinicznych oraz charakterystyk produktów leczniczych). 

Środki stosowane podczas zaparć: 

  • preparaty zawierające błonnik, 
  • laktuloza. 

Środki stosowane podczas nudności i wymiotów: 

  • zawierające wyciąg z imbiru, 
  • witamina B6 – w dawce 10-25 mg 3 razy dziennie. 

Metody leczenia żylaków odbytu: 

  • nasiadówki z kory dębu, nagietka, koszyczka rumianku, 
  • tribenozyd, lidokaina (od 4 miesiąca ciąży) – nie przeprowadzono jednoznacznych badań, nie należy przekraczać zalecanych dobowych dawek. 

Środki stosowane podczas przeziębień: 

  • woda morska do higieny nosa, 
  • sól fizjologiczna do inhalacji, 
  • linie preparatów dedykowane dla kobiet w ciąży (syropy, saszetki, pastylki na gardło) podawane w przypadku wystąpienia objawów przeziębienia. 

Środki przeciwbólowe: 

  • paracetamol. 

W ciąży nie powinno się przyjmować wyciągów ziołowych (formy płynne, tabletki), gdyż często zawierają one olejek eteryczny bądź inne substancje, których wpływ na płód nie został przebadany u kobiet w ciąży, bądź nieliczne składniki mają negatywny wpływ na rozwój płodu. Wszelkie wątpliwości należy rozważyć z lekarzem prowadzącym.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
03 listopada 2020 Agnieszka Żurawska
03 listopada 2020 Agnieszka Żurawska
15 października 2020 mgr farm. Marta Junowicz
13 października 2020 Agnieszka Żurawska
13 października 2020 Rafał Suchodolski
13 października 2020 Rafał Suchodolski
09 października 2020 Poradnik Gemini
01 października 2020 Agnieszka Żurawska
01 października 2020 Jakub Kurek
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)