4
01 października 2020

Jakie leki można stosować w ciąży?

Ciąża to niezwykły fizjologiczny stan, dzięki któremu pojawia się nowe życie. U ludzi trwa ok. 40 tygodni (w przybliżeniu 9 miesięcy) i dzieli się na trzy trymestry. Podczas każdego z nich zachodzą niezbędne zmiany w rozwoju płodu. Jakie leki i kiedy można stosować podczas ciąży? Czy w każdym trymestrze można zażywać leki? 

Klasyfikacja leków, które można przyjmować w ciąży 

Agencja Żywności i Leków FDA sporządziła bardzo cenną i niezwykle pomocną klasyfikację leków, które mogą być stosowane w ciąży. Ocenia ona możliwość uszkodzenia płodu przez przyjmowany lek bądź jego metabolity, który zażywa kobieta w ciąży.  

Kategoria lekuOpis kategorii
ABrak ryzyka dla płodu potwierdzony badaniami, możliwość uszkodzenia płodu jest mało prawdopodobna.
BBadania na zwierzętach nie wskazują ryzyka dla płodu, nie zostały przeprowadzone badania u ludzi lub działania niepożądane na płód wystąpiły u zwierząt, a z kolei badania u człowieka nie potwierdziły ryzyka dla płodu.
CBadania na zwierzętach wykazały działanie teratogenne, uszkadzające płód, z kolei nie przeprowadzono badań na ludziach.
DIstnieją dowody na niekorzystne działanie leku, jednak lek może być stosowany tylko w wypadku, gdyż korzyści płynące z jego przyjmowania są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.
XIstnieją dowody na niekorzystne działanie leku, badania na zwierzętach potwierdziły nieprawidłowości, ryzyko zdecydowanie przewyższa korzyści; stanowią bezpośrednie zagrożenie dla płodu.

 

W dużym skrócie można to opisać w następujący sposób: kategoria A oraz B jest względnie bezpieczna, zaś kolejne kategorie znacząco wpływają na rozwój płodu (negatywnie). Tabelę zamyka kategoria X – bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży.  

Pamiętajmy! Przyjmowanie leków w ciąży powinno zostać ograniczone do niezbędnego minimum.  

Wszelkie wątpliwości co do zażywanych leków należy zgłosić niezwłocznie lekarzowi prowadzącemu bądź skonsultować się z farmaceutą. Jeśli jesteś w ciąży lub ją podejrzewasz, zgłoś ten fakt lekarzowi, od którego stale otrzymujesz leki. Wszelkie do tej pory stosowane leki należy zgłosić lekarzowi i ustalić konieczność ich przyjmowania.

Nie zaleca się przyjmowania bez wiedzy i zgody lekarza żadnych leków, szczególnie w pierwszym trymestrze, ponieważ mogą mieć one teratogenny wpływ na rozwój płodu. Jednocześnie ciąża nie musi wykluczać przyjmowania stałych leków w momencie, gdy korzyści płynące z ich przyjmowania są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.  

Jakie leki można przyjmować w ciąży? 

Oprócz leków zaleconych z przepisu lekarza, które ciężarna powinna przyjmować stale, w aptece mamy dostęp do wąskiej grupy leków bez recepty bezpiecznych dla kobiet w ciąży. Zaleca się także stosowanie witamin prenatalnych, zawierających m.in. jod, witaminę D, kwas foliowy, kwasy EPA i DHA oraz inne składniki, niezbędne do rozwoju płodu. Ich skład oraz dawki należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.  

Leki stosowane w zgadze i niestrawności: 

  • środki zobojętniające, zawierające w składzie związki magnezu, alginiany, 
  • omeprazol (środek bezpieczny na podstawie badań klinicznych oraz charakterystyk produktów leczniczych). 

Środki stosowane podczas zaparć: 

  • preparaty zawierające błonnik
  • laktuloza. 

Środki stosowane podczas nudności i wymiotów: 

  • zawierające wyciąg z imbiru, 
  • witamina B6 – w dawce 10-25 mg 3 razy dziennie. 

Metody leczenia żylaków odbytu: 

  • nasiadówki z kory dębu, nagietka, koszyczka rumianku, 
  • tribenozyd, lidokaina (od 4 miesiąca ciąży) – nie przeprowadzono jednoznacznych badań, nie należy przekraczać zalecanych dobowych dawek. 

Środki stosowane podczas przeziębień: 

  • woda morska do higieny nosa, 
  • sól fizjologiczna do inhalacji, 
  • linie preparatów dedykowane dla kobiet w ciąży (syropy, saszetki, pastylki na gardło) podawane w przypadku wystąpienia objawów przeziębienia. 

Środki przeciwbólowe: 

  • paracetamol. 

W ciąży nie powinno się przyjmować wyciągów ziołowych (formy płynne, tabletki), gdyż często zawierają one olejek eteryczny bądź inne substancje, których wpływ na płód nie został przebadany u kobiet w ciąży, bądź nieliczne składniki mają negatywny wpływ na rozwój płodu. Wszelkie wątpliwości należy rozważyć z lekarzem prowadzącym.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Ciąża a malowanie paznokci

Nie ma zdecydowanych przeciwwskazań do malowania paznokci w ciąży. Jeżeli przyszła mama toleruje zapach lakieru i ma taką potrzebę, może…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
22 lutego 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
19 lutego 2019 inż. Małgorzata Zdunek
26 kwietnia 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
30 kwietnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)