1
31 stycznia 2020
Agnieszka Żurawska Autor
Autor
Agnieszka Żurawska
Położna, absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Zajmuje się opieką nad kobietami w każdym okresie życia oraz noworodkami. Uwielbia pracę z ludźmi. W wolnym czasie lubi czytać książki oraz rozwijać swoje pasje.

Na czym polega badanie KTG?

Kardiotokografia (KTG) to metoda diagnostycznopierająca się na rejestracji, a następnie graficznym zapisie akcji serca płodu i czynności skurczowej mięśnia macicy. KTG powszechnie stosuje się w celu monitorowania dobrostanu płodu w okresie okołoporodowym.

Kardiotokografia (KTG) to metoda diagnostycznopierająca się na rejestracji, a następnie graficznym zapisie akcji serca płodu i czynności skurczowej mięśnia macicy. KTG powszechnie stosuje się w celu monitorowania dobrostanu płodu w okresie okołoporodowym.

Badanie KTG – po co się je wykonuje? 

Kardiotokografia, ze względu na oceniane parametry, jest najbardziej użyteczna w okresie okołoporodowym. Wcześniej można wysłuchiwać i oceniać samą akcję serca płodu już od około 17 tygodnia ciąży za pomocą specjalnego detektora akcji serca. Akcja serca to istotny parametr, który pozwala na wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, natomiast monitorowanie czynności skurczowej mięśnia macicy nie ma zastosowania na tak wczesnym etapie ciąży. Dlatego też zapis kardiotokograficzny w pełnej okazałości, czyli jednoczesne rejestrowanie akcji serca płodu oraz czynności skurczowej mięśnia macicy w ciąży o przebiegu prawidłowym powinien być stosowany bezpośrednio przed i w trakcie porodu. Pozwala on na wykrycie zagrażającego życiu niedotlenienia płodu, znacząco przyczyniając się do obniżenia odsetka zgonów płodów. 

KTG

Dla przyszłych mam

Zaburzenia pracy serca płodu 

Najważniejszym parametrem, który oceniamy na zapisie KTG, jest podstawowa częstość uderzeń serca płodu, którą wyznacza się poprzez obserwację średniej częstości uderzeń akcji serca w ciągu przynajmniej 10 minut. Podstawowa częstość uderzeń serca płodu powinna znaleźć się, w zależności od źródeł, w zakresie między 110 a 170 uderzeń na minutę.  

Jeżeli podstawowa akcja serca płodu wynosi ponad 170 uderzeń na minutę, mówimy o tachykardii – jest to stan nieprawidłowy. Podobnie jest w sytuacji podstawowej akcji serca wynoszącej poniżej 110 uderzeń na minutę, którą określa się jako bradykardia.  

Zarówno tachykardia, jak i bradykardia mogą być spowodowane m.in.: 

  • wewnątrzmacicznym niedotlenieniemnp. w wyniku uciśnięcia sznura pępowinowego lub ucisku macicy na żyłę główną dolną, co bardzo często obserwuje się w przypadku ułożenia ciężarnej w pozycji na wznak; 
  • niewydolnością łożyska; 
  • chorobami współistniejącymi matki, do których należy m.in.: nadciśnienie, cukrzyca, niedokrwistość. 

Ponadto poprzez prowadzenie zapisu kardiotokograficznego możemy oceniać zmienność liczby uderzeń serca na minutę. Gdy akcja serca wzrasta o od 5 do 25 uderzeń na minutę, mówimy o akceleracjach. Takie zjawisko jak akceleracja powinno występować przynajmniej dwukrotnie w ciągu 10-minutowego zapisu kardiotokograficznego, ponieważ akceleracje świadczą o dobrym stanie dziecka i jego prawidłowym utlenowaniu. Bardzo często akceleracje są związane z ruchami płodu, także podczas dotykania dziecka przez powłoki brzuszne matki.  

Zapis KTG

Jednak zapis KTG pozwala nam zaobserwować zwolnienia pracy serca, czyli tzw. deceleracje, które nie powinny występować w zapisie zdrowego płodu. Deceleracje to krótkotrwałe zwolnienia akcji serca płodu o około 15 uderzeń na minutę. Przyczyny występowania zwolnień akcji serca płodu w zapisie kardiotokograficznym mogą być różne. O deceleracjach wczesnych mówimy wtedy, gdy zwolnienie akcji serca występuje w momencie wystąpienia skurczu mięśnia macicy. Tak więc deceleracja jest niejako lustrzanym odbiciem skurczu macicy. Natomiast deceleracje późne obserwuje się w momencie, gdy minie najsilniejszy skurcz, co zazwyczaj świadczy o tym, że występuje zagrożenie niedotlenienia płodu, które może być wynikiem: 

  • przedwczesnego oddzielenia łożyska, 
  • nadmiernej aktywności skurczowej mięśnia macicy,  
  • chorób współistniejących ciężarnej.  

Powyższe informacje pokazują, jak powinien wyglądać prawidłowy zapis kardiotokograficzny. Należy jednak pamiętać o tym, że interpretację zapisu kardiotokograficznego powinni przeprowadzać specjaliści, czyli lekarz lub położna, ponieważ są oni w stanie prawidłowo ocenić dobrostan dziecka na podstawie zapisu KTG, a także pozostałych czynników takich jak przebieg ciąży oraz stan zdrowia matki. Dopiero po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności, które mają wpływ na ciążę, ocena badania jest wiarygodna i odzwierciedla rzeczywisty stan płodu.  

Źródła: 

  • Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia. Tom 1 Położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.  
  • Marianowski L., Marianowski P., Fizjologia ciąży, w: Pielęgniarstwo we współczesnym położnictwie i ginekologii, red. Łepecka-Klusek C. Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2003. 
  • Troszyński M., Położnictwo Ćwiczenia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009. 
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19

Prawdopodobne jest, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą zaostrzać przebieg infekcji koronawirusem. Należą do nich między innymi: ibuprofen, aspiryna, ketoprofen,…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Ciąża i poród

Jakie są pierwsze objawy ciąży?

Jak i kiedy zrobić test owulacyjny?

Jak sobie radzić ze zgagą w ciąży?

Cholestaza ciężarnych - objawy, diagnostyka, leczenie

Jak obliczyć, kiedy są dni płodne?

Badania prenatalne - jakie, kiedy i dlaczego należy je wykonać?

Pielęgnacja pępka noworodka

Alkohol a karmienie piersią

Negatywne skutki palenia papierosów w ciąży

Zobacz więcej
Czytaj także
11 marca 2020 mgr farm. Marta Grabowska
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
10 grudnia 2019 mgr farm. Magdalena Fuszara
02 grudnia 2019 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
15 listopada 2019 Marta Dudzic
15 listopada 2019 mgr farm. Magdalena Fuszara
Zobacz więcej