W jakim celu wykonywane są badania? Ogólna ocena stanu zdrowia przyszłej mamy

Istnieje szereg czynników, które mogą niekorzystnie wpływać na rozwój prenatalny dziecka.

Wykonanie badań diagnostycznych jeszcze w okresie planowania ciąży lub w pierwszych jej tygodniach pozwala na rozpoznanie nieprawidłowości i często umożliwia wdrożenie skutecznego postępowania leczniczego. Przekrojowe badania pozwalają na zbilansowanie stanu zdrowia przyszłej mamy. Często stan zdrowia matki jest decydującym czynnikiem prawidłowego przebiegu ciąży. Badania laboratoryjne pozwalają również zidentyfikować źródła ewentualnych problemów z zajściem w ciążę.

Badania pozwalają na:

  • wykrycie np. niedokrwistość (anemii), która może być wynikiem zbyt małej podaży (spożywania) żelaza lub jego złym wchłanianiem. Z pozoru niewinna anemia może prowadzić do problemów z zagnieżdżeniem się jaja płodowego na wczesnym etapie ciąży lub powstania wad rozwojowych płodu. Anemia może być również skutkiem niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego
  • diagnostykę stanów patologicznych mających udział w powstawaniu wad płodu oraz czynników, które warunkują prawidłowy bądź powikłany przebieg całego okresu ciąży oraz połogu
  • wykluczenie ognisk zakażenia (często infekcje mające bezobjawowy przebieg są przyczyną zaburzeń i wad rozwojowych dziecka)
  • wykrycie zaburzeń metabolizmu w organizmie przyszłej mamy. Nieprawidłowości w gospodarce lipidowej oraz węglowodanowej np. niezdiagnozowana cukrzyca – mogą być przyczyną zaburzeń wzrostu płodu lub zwiększać prawdopodobieństwo przedwczesnego porodu
  • ocenę gospodarki mineralnej oraz funkcji nerek utrzymujących równowagę wodno-elektrolitową. Niedobory minerałów takich jak wapń, magnez, sód czy potas mogą być przyczyną nieprawidłowego wzrostu płodu lub zbyt wcześnie występującymi skurczami macicy.

Jakie badania można wykonać?

Badania dla kobiet, które starają się o ciążę oraz dla ciężarnych w I trymestrze są bardzo podobne. Należy jednak mieć na uwadze, że w przypadku starających się o ciążę mówimy o kobietach u których nie wykryto problemów z płodnością. W przypadku, gdy para stara się nieskutecznie o ciąże dłużej niż 12 miesięcy należy wykonać dodatkowe badania m.in. z zakresu hormonów oraz czynników immunologicznych.

Badania podstawowe:

  • Mocz – analiza ogólna, osad
  • Morfologia krwi
  • TSH
  • Białko CRP
  • Elektrolity (Na,K,Cl)
  • Glukoza na czczo
  • Kreatynina (eGFR)
  • Magnez
  • Wapń całkowity
  • Żelazo
  • HBs antygen
  • HCV przeciwciała
  • HIV Combo test (Ab + Ag)
  • Badanie na kiłę (przeciwciała przeciwko Treponema pallidum)
  • Toxoplazoza (Toxoplasma godni) IgG
  • Toxoplazoza Toxoplasma gondi) IgM
  • Różyczka (Rubella virus) IgG
  • Różyczka (Rubella virus) IgM

Badania dodatkowe:

  • CMV (Cytomegalovirus) IgG
  • CMV (Cytomegalovirus) IgM
  • HSV 1/2 (Herpes simplex virus) IgG
  • HSV 1/2 (Herpes simplex virus) IgM
  • Chlamydia trachomatis IgG
  • Chlamydia trachomatis IgM

Dodatkowo kobiety w ciąży wykonują również badanie ilościowe Beta-HCG, grupę krwi oraz PTA (Alloprzeciwciała). W ramach profilaktyki warto również wykonać lipidogram (CHOL, HDL, LDL, TG) oraz próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, BIL, GGTP).

Organizm kobiety w ciąży przechodzi szereg zmian i adaptacji. Dotyczy to również gospodarki hormonalnej czy układu immunologicznego. Dlatego należy pamiętać, że normy laboratoryjne dla części parametrów są nieco inne dla ciężarnych, niż dla kobiet niebędących w ciąży. Monitorowanie stanu zdrowia kobiet w okresie ciąży, jak również starających się o dziecko za pomocą badań laboratoryjnych, daje możliwość wykrycia nieprawidłowości, które mogą przebiegać bezobjawowo. Pamiętaj, aby przed rozpoczęciem starań o dziecko porozmawiać ze swoim ginekologiem i ustalić plan oraz zakres diagnostyki. Kiedy zajdziesz w ciążę zaplanuj z lekarzem kolejne badania, gdyż stanowią one nieodzowny element opieki medycznej nad ciężarną.