Aby zapewnić bezpieczeństwo dziecku rosnącemu w brzuchu, należy wybierać leki oraz preparaty bezpieczne w ciąży. Wskazana jest więc konsultacja w tej sprawie z lekarzem prowadzącym ciążę lub farmaceutą. Choć nie znaleziono dotychczas uniwersalnego i całkowicie skutecznego antidotum na ciążowe mdłości, to warto wypróbować poniższe sposoby, by wybrać ten najskuteczniejszy dla siebie.

Przyczyny ciążowych mdłości

Mdłości zazwyczaj zaczynają się w 4-6 tygodniu ciąży i trwają kilka miesięcy. Jest to jednak sprawa bardzo indywidualna, gdyż część kobiet skarży się na tę dolegliwość nawet przez całą ciążę, inne z kolei w ogóle mogą nie odczuwać żadnego dyskomfortu. Mdłości nie są objawem żadnych niepokojących procesów, tylko oznaką naturalnych zmian zachodzących w organizmie kobiety spodziewającej się dziecka. Jest to związane ze wzrostem stężenia gonadotropiny kosmówkowej (hCG) czyli hormonu, który podtrzymuje funkcjonowanie ciałka żółtego i wydzielanie progesteronu. Drugi prawdopodobny czynnik wywołujący ciążowe mdłości to zaburzenia w motoryce żołądka i jego opóźnione opróżnianie. Pamiętajmy, że nudności to dolegliwości mogące doskwierać nie tylko rano, ale o każdej porze dnia i właściwie mogą pojawić się na każdym etapie ciąży. Jest to nieprzyjemny stan, który może, ale nie musi, prowadzić do wymiotów. Każda ciężarna powinna przede wszystkim wsłuchać się w swój organizm, a następnie spróbować kilku proponowanych poniżej sposobów na złagodzenie mdłości, by skutecznie zniwelować przykre objawy.

Odpowiednie nawodnienie i zdrowe odżywianie

To podstawa dobrego samopoczucia przyszłej mamy!

W ciąży konieczne jest dobre nawodnienie organizmu. Jest to ważne z co najmniej dwóch powodów: po pierwsze woda jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania i przebiegu przemian biochemicznych w naszym organizmie, po drugie łatwo o niebezpieczne odwodnienie spowodowane wymiotami, dlatego należy regularnie pić odpowiednią ilość wody mineralnej. Cenną wskazówką jest dodanie do szklanki wody kilku plasterków cytryny lub imbiru, co w wielu przypadkach okazuje się być wystarczające w łagodzeniu nudności.

Występowanie i nasilenie mdłości w dużej mierze zależy od tego, jak przyszła mama rozpocznie dzień. Zaleca się nie wstawać z łóżka bez przegryzienia drobnej przekąski. Może to być kilka sucharków, biszkoptów, krakersów czy porcja śniadaniowych płatków. Ważne, by zjeść je zaraz po przebudzeniu, zanim rozpoczniemy jakąkolwiek aktywność, dlatego warto już wieczorem przygotować w pobliżu łóżka poranną przekąskę.

Nie powinno się również rezygnować ze śniadania. Obecne w żołądku kwasy żołądkowe, które na czczo mogą podrażniać śluzówkę. Pominięcie pierwszego posiłku w ciągu dnia  prowadzi do gromadzenia się soku żołądkowego w większej ilości i prowadzić do odczuwania mdłości. Dla kobiet, które nie są przyzwyczajone do jedzenia śniadań cenne może okazać się zjedzenie małej przekąski – jogurtu, garści orzechów bądź porcji owoców. Najlepiej, aby śniadanie składało się ze składników, po których ciężarna dobrze się czuje. Należy jednak pamiętać o unikaniu wysoko przetworzonych produktów i wybieraniu tych, które są pozbawione konserwantów i barwników.

Dbajmy również o odpowiednie odżywianie w ciągu dnia. Najlepiej zdecydować się na małe porcje, zjadane co kilka godzin w formie 5-6 posiłków. Unikajmy natomiast żywności tłustej, przetworzonej i mocno przyprawionej, która podrażni żołądek. Przygotowywane potrawy powinny być lekkostrawne, bogate w warzywa, kasze, chude mięso i dobrej jakości oleje. Odpowiednio skomponowane posiłki nie tylko dostarczą cennych składników odżywczych, ale też złagodzą ciążowe mdłości. Jeśli dotychczas stosowana dieta pozostawia wiele do życzenia, to poczęcie dziecka jest dobrym momentem na zmianę nawyków żywieniowych. Pamiętajmy jednak, że wbrew powszechnej opinii, kobieta ciężarna potrzebuje dziennie zaledwie około 300 kcal więcej niż dotychczas, więc zbyt mocne objadanie się poskutkuje tylko nadprogramowymi kilogramami u mamy, a nie lepszym rozwojem maluszka.

Unikanie mocnych zapachów

Większość przyszłych mam źle znosi intensywne zapachy, dlatego starajmy się często wietrzyć pomieszczenia i przebywać dużo na świeżym powietrzu. W czasie pierwszych miesięcy ciąży spróbujmy zrezygnować z ciężkich perfum, odświeżaczy powietrza, a nawet intensywnie pachnącego płynu do płukania tkanin. Być może to właśnie ten czynnik potęguje przykre dolegliwości i jego eliminacja przyniesie zdecydowane ukojenie. Istnieje naprawdę cenna rada przekazywana przez doświadczone już mamy – warto mieć w torebce kilka ziaren naturalnej palonej kawy, których aromat należy wdychać w momencie odczuwania mdłości. Jest to naprawdę prosty sposób, dzięki któremu wiele kobiet odczuwa natychmiastową ulgę.

Aktywność fizyczna poprawia samopoczucie

W ciąży wskazana jest umiarkowana aktywność fizyczna, którą zawsze trzeba skonsultować z lekarzem prowadzącym. Część kobiet deklaruje poprawę samopoczucia i mniej odczuwa przykre dolegliwości ciążowe po pływaniu czy spacerze. Można zastosować też ćwiczenia relaksujące i oddechowe, które wyciszają organizm, dotleniają i łagodzą nudności. Wysiłek fizyczny i ćwiczenia oddechowe przyniosą zdecydowane korzyści także w czasie okołoporodowym. Istnieją doniesienia mówiące, że takie postępowanie skraca poród nawet o 2-4 godziny, zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego, nacięcia krocza i uszkodzenia szyjki macicy oraz pozwala szybciej wrócić do formy po urodzeniu dziecka. Mają one również dobroczynny wpływ na psychikę ciężarnej. Spacer w parku bądź lesie wycisza i redukuje poziom stresu, a przez to może zmniejszać uczucie  mdłości.

Odpoczynek jest tak samo ważny jak aktywność fizyczna. Przyszła mama powinna znaleźć czas na relaks i nie stresować się. Odpowiednio długi sen i odpoczynek w ciągu dnia może mieć zbawienny wpływ na samopoczucie ciężarnej. Drzemka zmniejszy towarzyszące podczas ciąży uczucie zmęczenia, doda sił, a także pomoże przeczekać czas przykrych dolegliwości.

Niezwykłe działanie imbiru

Imbir należy do roślin z rodziny Zingiberaceae. Jest uprawiany w ciepłym i wilgotnym klimacie, a jego prozdrowotne właściwości wynikają z wysokiej zawartości olejków eterycznych, oleożywic i makroelementów. Zdecydowana większość kobiet uważa, że imbir jest prawdziwym hitem łagodzącym ciążowe mdłości. Imbir jest bogaty w substancje aktywne, przez co część lekarzy podważa bezpieczeństwo jego stosowania w ciąży, ale faktem jest, że negatywnego wpływu na rozwijające się dziecko dotychczas nie udowodniono. Natomiast zdecydowanie stwierdzono, że spożywanie imbiru w ciąży poprawia samopoczucie nawet u 80% kobiet zgłaszających mdłości, dlatego został okrzyknięty prawdziwym panaceum na tę przykrą dolegliwość. Imbir możemy przyjmować w przeróżnych formach, choć najlepszy jest w naturalnej, świeżej postaci. Ulgę może przynieść kilkuminutowe żucie plasterków albo wypicie naparu z obranego korzenia. Imbir można także zetrzeć na tarce o drobnych oczkach i dodawać w formie przyprawy do codziennie spożywanych potraw. Zbawienne działanie imbiru tłumaczone jest jego korzystnym wpływem na funkcjonowanie żołądka i przewodu pokarmowego u kobiet w ciąży, co z kolei pomaga zniwelować poranne mdłości. Warto po niego sięgnąć, ponieważ nie wpływa bezpośrednio na ośrodkowy układ nerwowy i jest bezpieczny dla zdrowia maluszka. Nieważna jest forma jego podania, lecz efekt jaki daje.

Na rynku dostępne są gotowe preparaty z imbirowym ekstraktem. Skład takich kapsułek często jest wzbogacony o witaminę B6 oraz magnez, które wspierają dobre funkcjonowanie układu nerwowego i hormonalnego. Warto zaznaczyć, że niedobór witaminy B6 może powodować mdłości. Poza tym, witamina ta przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Z kolei magnez odpowiada za gospodarkę elektrolitową w organizmie, dlatego bardzo ważne jest wystrzeganie się jego niedoborów szczególnie w okresie ciąży, gdy ciężarna wymiotuje i odczuwa mdłości.  

Odwracanie swojej uwagi

W chwilach, gdy mdłości nadchodzą, miłym ukojeniem może być słuchanie ulubionej muzyki lub obejrzenie filmu. Oderwanie się na chwilę od uporczywej myśli dotyczącej wymiotów może spowodować, że nudności zostaną zredukowane. Tak samo zachowa się organizm, kiedy zacznie się żuć gumę lub suszony imbir. Czynność żucia absorbuje uwagę i sprawia, że organizm przestaje koncentrować się na dokuczliwych dolegliwościach

Jak radzić sobie z mdłościami poza domem?

Mdłości zawsze powodują dyskomfort, ale prawdziwy problem powstaje kiedy ciężarna musi radzić sobie z nimi poza domem. Stres związany z koniecznością wyjścia, przy jednoczesnym odczuwaniu nudności, dodatkowo pogarsza samopoczucie przyszłej mamy. Wiadomo, że są sytuacje kiedy codzienne obowiązki nie pozwalają na pozostanie w domu, wtedy dobrze jest zadbać o jak największy komfort i być przygotowanym w razie ewentualnego pojawienia się mdłości. Przyszła mama nie powinna wychodzić z domu bez butelki wody mineralnej i przekąski w torebce. Zaopatrzmy się więc w herbatniki, sucharki, banany, batonik musli czy opakowanie migdałów. Szczególnie polecane są te ostatnie, gdyż nie tylko zaspokoją pierwsze uczucie głodu, ale także dostarczą cennych makroelementów oraz witaminy B6, która skutecznie łagodzi nudności i osłabia odruch wymiotny. Przegryzanie migdałów jest świetnym sposobem na uzupełnienie magnezu w organizmie, co w działa kojąco na uciążliwe skurcze u ciężarnych.

Podczas wyjścia z domu, należy zadbać, by nie opuszczać głównych posiłków. Nic nie zastąpi samodzielnie przygotowanych potraw, dlatego najlepiej jest zabrać jedzenie ze sobą lub skorzystać z usług sprawdzonych punktów gastronomicznych. Znajdźmy chwilę na spokojne zjedzenie obiadu czy kolacji, aby móc jak najbardziej efektywnie wykorzystać czas spędzony poza domem.

Ciążowe mdłości pojawiają się z reguły nagle i w najmniej oczekiwanym momencie. Z tego powodu przed wybraniem się w określone miejsce, warto zorientować się gdzie jest najbliższa łazienka lub przestrzeń do chwili odpoczynku. Będzie to bardzo pomocne jeśli się gorzej poczujemy i zaoszczędzi dużo czasu na nerwowe poszukiwanie toalety czy spokojnego kąta, gdzie przyszła mama może zregenerować siły.

W torebce kobiety ciężarnej powinna na stałe zagościć woda termalna w spray’u. Można ją używać bez ograniczeń i bez ryzyka skutków ubocznych. Wystarczy co jakiś czas spryskać preparatem twarz i ciało, aby uzyskać efekt odświeżenia i orzeźwienia, co bywa zbawienne podczas występowania ciążowych mdłości.  

Konieczność wsparcia kobiet w ciąży przez lekarzy i położne

Ciążowe mdłości są bardzo powszechnym objawem, ale jeśli są mocno nasilone, warto zgłosić to lekarzowi prowadzącemu. W niektórych przypadkach konieczna jest nawet hospitalizacja ciężarnej lub podanie wzmacniających elektrolitów czy kroplówek. Wszelkie wątpliwości warto rozwiać także poprzez spotkanie z położną, która powinna mieć szeroką wiedzę na temat stosowania niefarmakologicznych preparatów i łagodzenia ciążowych dolegliwości. Rozmowa z położną może uspokoić i wesprzeć przyszłą mamę, co z pewnością przełoży się na jej lepsze samopoczucie. Kontakt z położną możemy uzyskać poprzez wizytę na ginekologiczno-położniczej izbie przyjęć, w szkołach rodzenia lub w przychodniach lekarzy rodzinnych.

Należy pamiętać jednak, że każda dolegliwość, która wpływa na złe samopoczucie powinna być jak najszybciej łagodzona tak, aby nie powodowała innych objawów następczych. W przypadku mdłości i wymiotów są to osłabienie, odwodnienie i zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Aby ich uniknąć należy zwalczać uporczywe dolegliwości lub chociaż łagodzić ich nieprzyjemne objawy. Przyszła nie może zapominać, że ciążowe dolegliwości szybko miną, a narodzone dziecko tulone w ramionach zrekompensuje wszystkie chwile gorszego samopoczucia.


Piśmiennictwo:

Fraś, M., Gniadek, A., Poznańska-Skrzypiec, J., Kadłubowska, M. (2012). Styl życia kobiet w ciąży. Hyg Pub Health, 47(4), 412-417.
Glibowski, P., Długołęcka, A., Grdeń, A., Toczek, K. (2017). Właściwości prozdrowotne imbiru. Bromat chem toksykol, 2, 115-121.
Iwanowicz-Palus, G., Golonka, E., Bień, A., Stadnicka, G. (2012). Przygotowanie położnych do udzielania porad w dolegliwościach okresu ciąży w opinii społeczeństwa polskiego (cz. I). Problemy Pielęgniarstwa, 20(2), 152-163.