20
06 marca 2020

Suplementy w ciąży – jakie witaminy powinna uzupełniać przyszła mama?

Podczas ciąży zapotrzebowanie na witaminy i minerały wzrasta. Ponieważ dieta może nie wystarczyć, już na etapie planowania dziecka zaleca się suplementację kwasu foliowego, witaminy D3 i jodu. Po zajściu w ciążę oprócz wymienionych rekomenduje się przyjmowanie żelaza, magnezu i kwasów DHA.

Suplementacja a ciąża – czy jest konieczna? 

W czasie ciąży zmienia się zapotrzebowanie organizmu kobiety na energię, białko, niektóre witaminy i minerałyDostarczanie wszystkich tych elementów w odpowiednich ilościach jest kluczowe dla prawidłowego wzrostu i rozwoju dziecka. Niestety dieta nie zawsze w pełni pokrywa ilość potrzebnych składników odżywczych. Suplementy diety dla kobiet w ciąży pokrywają zwiększone zapotrzebowanie organizmu matki i dziecka na te składniki. Warto zwrócić szczególną uwagę na to, aby preparat był bezpieczny, dobrej jakości i zawierał niezbędne witaminy i minerały w odpowiedniej ilości. 

Suplementy diety w ciąży nie mogą zastępować odpowiedniej, zbilansowanej diety, lecz jedynie ją uzupełniać.  

Dieta w ciąży – czym grożą niedobory składników odżywczych? 

Niewłaściwe odżywianie podczas ciąży i niedostarczanie składników odżywczych, które w tym okresie są szczególnie potrzebne, grozi licznymi komplikacjami. Mogą one wystąpić zarówno po stronie mamy, jak i dziecka.  

Kwas foliowy w ciąży 

Niedobór kwasu foliowego stwarza niebezpieczeństwo wystąpienia u dziecka wad: 

  • ośrodkowego układu nerwowego, 
  • serca,  
  • układu moczowego. 

Niedostateczna suplementacja kwasem foliowym może także doprowadzić do poronienia i zakrzepicy. 

Żelazo w ciąży 

Niedobór żelaza zwiększa ryzyko: 

  • poronienia,  
  • przedwczesnego porodu,  
  • wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu. 

Jod w ciąży 

Niedobór jodu może skutkować: 

  • uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego,  
  • niedosłuchem lub głuchotą,  
  • niedorozwojem umysłowym u dziecka.  

Zagraża też poronieniem i przedwczesnym porodem. 

Witamina D w ciąży 

Niedobór witaminy D3 może prowadzić do niedostatecznej mineralizacji kości mamy i płodu. Zwiększa ryzyko: 

  • krzywicy u dziecka,  
  • niskiej masy i długości urodzeniowej, 
  • może spowalniać rozwój malucha w 1. roku życia. 

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe – DHA 

Niedobór kwasów DHA może skutkować: 

  • nieprawidłowym rozwojem siatkówki oka 
  • zaburzeniami w rozwoju układu nerwowego,  
  • wystąpieniem porodu przedwczesnego, 
  • niższą masą urodzeniową noworodka. 

Należy również zadbać o dostarczanie właściwej ilości wapnia i magnezu w ciąży, a także innych mikroelementów. Wśród nich szczególnie ważne są:  

  • cynk,  
  • miedź,  
  • mangan, 
  • selen.  

Ich niedobór może prowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju płodu. Uważa się, że ich niewystarczająca ilość sprzyja również wystąpieniu stanu przedrzucawkowego. Jest to bardzo niebezpieczny stan dla przyszłej mamy. 

Nie tylko niedobór składników odżywczych stwarza ryzyko pojawienia się licznych komplikacji ciążowych. Również nadmiar tych elementów może znacząco wpłynąć na prawidłowy przebieg ciąży. Należy więc starać się dostarczać je w optymalnej ilości. 

Kobieta w ciąży łykająca tabletkę

Suplementacja w ciąży – co suplementować i w jakich ilościach? 

Suplementy w ciąży należy przyjmować ostrożnie. To, jakie suplementy w ciąży powinno się stosować, najlepiej skonsultować z lekarzem prowadzącym. Doradzi on indywidualnie, które składniki odżywcze kobieta ciężarna powinna dodatkowo uzupełnić. 

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy zaleca się suplementację w ciąży takich składnikójak: 

  • kwas foliowy,  
  • witamina D3, 
  • jod 

Natomiast w zależności od sposobu odżywiania i możliwego ryzyka wystąpienia niedoborów należy odpowiednio dostosować podaż żelaza, magnezu i kwasów DHA 

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje suplementację witamin i mikroelementów w następujących ilościach dobowych: 

  • kwas foliowy – 0,4 mg – jego przyjmowanie zaleca się 6 tygodni przed planowanym poczęciem i kontynuowanie suplementacji aż do drugiego trymestru; 
  • jod – 200 µg  przy czym Światowa Organizacja Zdrowia zaleca 200500 µg na dobę; 
  • witamina D3 – 2000 IU; 
  • żelazo – 26-27 mg; 
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe DHA – 600 mg, a w przypadkach znacznego niedoboru  nawet 1000 mg. Zaleca się rozpoczęcie suplementacji kwasami DHA przynajmniej od 20. tygodnia ciąży; 
  • magnez – 2001000 mg. 

Suplementy dla kobiet w ciąży – kiedy jstosować? 

Suplementacja w ciąży zalecana jest właściwie wszystkim kobietom ciężarnym. Prawidłowa, zbilansowana dieta może zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na witaminy i minerały w zwykłych warunkach. W czasie ciąży jednak wzrost potrzeb na te składniki jest na tyle duży, że trudno jest pokryć te wymagania jedynie za pomocą diety. 

Suplementowanie witamin i minerałów w ciąży należy wprowadzić od samego jej początku, a najlepiej jeszcze wcześniej. Kwas foliowy, jod czy witamina D3 powinny być suplementowane przynajmniej kilka tygodni przed zajściem w ciążę.   

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia różnych komplikacji w czasie ciąży i zaburzeń w rozwoju dziecka. Daje to także możliwość stworzenia rezerw, z których organizm może korzystać na etapie ciąży. 

Należy przy tym pamiętać, że suplementacja u kobiet w ciąży nie może zastępować zdrowej diety, lecz jedynie ją uzupełniać. Zapotrzebowanie na poszczególne składniki jest cechą indywidualną i należy je dostosować do potrzeb konkretnej kobiety i jej dziecka. 

Źródła: 

  • Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Gin. Pol. 2014; 85: 395–399, 
  • Makowska-Donajska M., Hirnle L., Suplementacja witamin i składników mineralnych podczas ciąży, Gin. PediatrPrakt. 2017; 2(4): 166-172, 
  • Lewicka I. i wspSelected trace elements concentrations in pregnancy and their possible role – literature review. Gin. Pol. 2017, 88(9): 509-514, 
  • Mohammad Yawar Yacoob, Yasir Pervez Khan & Zulfiqar Ahmed Bhutta (2010) Maternal mineral and vitamin supplementation in pregnancy, Expert Review of Obstetrics & Gynecology, 5:2, 241-256, DOI: 10.1586/eog.10.8. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Suplementacja jodu w ciąży

Jod jest kluczowym pierwiastkiem biorącym udział w produkcji hormonów tarczycy. Hormony te mają ogromny wpływ na utrzymanie ciąży i rozwój…

Zobacz więcej

Czy można przedawkować kwas foliowy w ciąży?

Tak, jak każdą witaminę, kwas foliowy można przedawkować w ciąży. Obecnie dzienne zalecana suplementacja podczas ciąży, w celu zapobiegania wadom…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

W jakich produktach jest magnez?

Produkty bogate w magnez to przede wszystkim: kakao (i czekolada), pestki dyni, otręby pszenne, kasza gryczana, groch, brązowy ryż. Jeśli…

Zobacz więcej

Jod w chorobie Hashimoto

Nie powinno się przyjmować preparatów zawierających jod w występującej chorobie Hashimoto bez kontaktu z endokrynologiem. W niektórych przypadkach może to…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. petronela pisze:

    Jeśli chodzi o DHA, to jego rola, wbrew pozorom, nie kończy się na ciąży. Trzeba dostarczać jego odpowiednią ilość również małym dzieciom (np. poprzez odpowiednio dobrane mleko modyfikowane). Warto o tym pamiętać, bo nie zawsze się o tym wspomina w kontekście DHA.

Czytaj także
15 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
14 września 2021 mgr farm. Natika Karolak
10 września 2021 mgr farm. Monika Cichocka
10 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)