2
01 października 2020

Zapalenie dziąseł w ciąży – jak sobie z nim radzić?

Ciąża jest dla kobiety szczególnym czasem, w którym w jej organizmie zachodzi wiele istotnych przemian. Poza tymi najbardziej znanymi i widocznymi występują również zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej. W wielu przypadkach są to fizjologiczne oznaki ciąży, ale mogą też przybrać negatywny charakter. 

Stan zapalny dziąseł w ciąży – przyczyny 

Pod wpływem działania estradiolu i progesteronu zwiększa się intensywność złuszczania komórek nabłonka, które stają się następnie dogodną pożywką dla bakterii. Ponadto progesteron poprzez swoje oddziaływanie na komórki tkanki łącznej zwiększa przepuszczalność naczyń w tkankach dziąsła. Kolejnym czynnikiem jest zmniejszenie stężenia wapnia w organizmie wskutek jego nasilonej redystrybucji do płodu i tworzenia jego kośćca. Stan ten sprzyja rozwojowi chorób przyzębia.  

Wszystkie wymienione czynniki powodują, że już niewielka ilość płytki nazębnej, która jest skupiskiem wielu bakterii, np. Gram-ujemnych bakterii beztlenowych Prevotella intermedia, Prevotella melaninogenica czy Streptococcus mutans, znacząco zwiększa ryzyko rozwoju stanu zapalnego dziąseł. Objawy pojawiają się zazwyczaj w drugim miesiącu ciąży i przestają dokuczać kobiecie po porodzie. Dzieje się tak, ponieważ poziom hormonów powodujących podatność na tę przypadłość wraca do normy.  

Czym objawia się zapalenie dziąseł? 

Dla ciążowego zapalenia dziąseł charakterystyczne są następujące objawy: 

  • obrzęk, 
  • zaczerwienienie, 
  • krwawienie podczas szczotkowania. 

Ze względu na występujące u pacjentek mechanizmy powstawania zapalenia oraz jego objawy ciążowe zapalenie dziąseł dzieli się na: 

  • Gingivitis gravidarium simplex – gdzie krwawienie z dziąseł występuje podczas szczotkowania zębów, 
  • Gingivitis gravidarium diffusa haemorrhagica – rumieniowe zmiany zapalne dziąseł, 
  • Gingivitis hypertrophica localisata oraz generalista – przerost brodawki dziąsłowej miejscowy i rozlany, 
  • Epulis Gravidarium (guz ciążowy). 

Guz ciążowy 

Guz ciążowy, inaczej choroba Crocker-Hartzella, to przykład przewlekłego stanu zapalnego dziąseł. Jest to bezbolesna zmiana usytuowana na brzegu dziąsła. Ma postać guza i składa się z luźnych skupisk tkanki ziarninowej z tendencją do szybkiego wzrostu. W wielu przypadkach nie zaleca się usuwać guza, chyba że staje się on bolesny, a podczas szczotkowania zębów pojawia się krew. W takim przypadku zabieg usunięcia wykonuje się w drugim trymestrze ciąży.   

Zapalenie dziąseł w ciąży – profilaktyka 

Niestety na wiele czynników wywołujących problemy z dziąsłami w ciąży kobieta nie ma wpływu. Zaliczyć tutaj można zmiany poziomu hormonów czy zwiększoną przepuszczalność naczyń krwionośnych dla czynników chorobotwórczych.  

Istnieją jednak czynniki, które można modyfikować. Ważnym elementem patogenezy ciążowego zapalenia dziąseł jest obecność płytki nazębnej. W celu minimalizowania jej gromadzenia istotne jest, by kobieta planująca ciążę oraz w okresie ciąży w szczególny sposób zwracała uwagę na higienę jamy ustnej. Zaleca się szczotkowanie zębów minimum dwa razy dziennie, ich nitkowanie i płukanie jamy ustnej specjalnymi płukankami przeznaczonymi do tego celu. 

Przeczytaj więcej: 

Higiena jamy ustnej w ciąży 

Stan zapalny dziąseł w ciąży może przebiegać pod postacią łagodnych zmian, jednak w niektórych przypadkach jego rozwój może nieść ze sobą poważne konsekwencje. Do głównych powikłań zalicza się niską masę urodzeniową dziecka, a nawet przedwczesny poród. Dlatego tak ważna jest kontrola stanu jamy ustnej u kobiet w ciąży. W tym celu zaleca się minimum dwie wizyty kontrolne w gabinecie stomatologicznym, aby móc w razie potrzeby poinstruować przyszłą matkę, jak prawidłowo dbać o zdrowie jamy ustnej lub rozpocząć odpowiednie leczenie. 

Źródła: 

  • Pytko-Polończyk, Szlachcic, Chomyszyn-Gajewska, Zmiany patologiczne na skórze i błonie śluzowej jamy ustnej w okresie ciąży- część I, Postępy Dermatologii i Alergologii XX, 2003/2, 92-96.
  • Bilińska, Sokalski, Ciążowe zapalnie dziąseł ze szczególnym uwzględnieniem guzów ciążowych, Ginekologia Polska, 4/2019, 310-313.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Ciąża a malowanie paznokci

Nie ma zdecydowanych przeciwwskazań do malowania paznokci w ciąży. Jeżeli przyszła mama toleruje zapach lakieru i ma taką potrzebę, może…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
11 czerwca 2021 dr Ewa Fiedorowicz
21 maja 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
15 kwietnia 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
14 kwietnia 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
01 kwietnia 2021 Alicja Olewiecka
01 kwietnia 2021 dr n. chem. Katarzyna Pękala
11 marca 2021 Karolina Zelewska Poradnik Gemini
08 marca 2021 mgr farm. Mateusz Jabłoński
16 lutego 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)