4
16 października 2020

Zioła i produkty spożywcze wspomagające laktację

Zioła od dawna są nieodłącznym elementem zdrowego jadłospisu. Mogą one sprzyjać m.in. profilaktyce chorób, być elementem leczenia jakiegoś schorzenia czy też źródłem przeciwutleniaczy. Podobnie jest z naturalną żywnością. Według obecnej wiedzy można zaobserwować pozytywne działanie niektórych produktów spożywczych i ziół na laktację. Co warto włączyć do swojej diety, aby ją wspomóc?

Zaburzenia laktacji – przyczyny 

W warunkach prawidłowej fizjologii i zbilansowanego stylu żywienia laktacja jest regulowana przez skomplikowane mechanizmy, zapewniając dziecku odpowiedni skład i ilość pokarmu. Niekiedy zdarzają się jednak określone problemy czy dysfunkcje, które doprowadzają do niekorzystnych zmian w ilości czy jakości produkowanego mleka. Mogą one wynikać m.in. z: 

  • niewydolności nadnerczy, 
  • cukrzycy ciążowej, 
  • zbyt wysokiego przybrania masy ciała podczas ciąży, 
  • nieprawidłowego odżywiania matki,  
  • przedwczesnego urodzenia dziecka – kiedy naturalne mechanizmy w obrębie laktacji nie są jeszcze prawidłowo wykształcone. 

Aby wspomóc laktację, warto sięgnąć po gotowe preparaty o pozytywnym wpływie na pokarm matki lub po naturalne składniki zawarte w żywności i ziołach. 

Zioła i żywność wspomagające laktację 

Do ziół/przypraw, które może stosować karmiąca mama, należą:  

  • nasiona kozieradki, 
  • koper, 
  • anyż, 
  • rutwica lekarska, 
  • pokrzywa, 
  • lucerna, 
  • korzeń prawoślazu, 
  • kminek, 
  • kmin czarny (rzymski). 

Mimo że większości z powyższych ziół i przypraw nie uwzględniamy w codziennym jadłospisie, warto wprowadzić te, które przydadzą nam się w kuchni i wpasują się w nasze smaki. 

Kminek i kmin czarny, zwany również rzymskim, to korzenne przyprawy, które nadają potrawom specyficzny smak. Kminek doskonale pasuje do dań kuchni polskiej, natomiast kmin rzymski dobrze sprawdzi się w kuchni indyjskiej. 

Pokrzywa, rutwica lekarska i lucerna to zioła dostępne w postaci liściastej, dlatego można sporządzić z nich wywary i herbaty.  

Sproszkowany korzeń prawoślazu i anyż również mogą stać się składnikami wywaru.  

Jak przyrządzić taki wywar? Do szklanki wsypujemy łyżkę stołową wybranego zioła, a następnie zalewamy je wrzątkiem. Po kilku minutach przekładamy je do garnka i gotujemy na małym ogniu przez ok. 15 minut. Ostatnim krokiem jest odsączenie.  

Żywność wykazująca działanie wspomagające laktację to koper, ciecierzyca i jęczmień, dlatego warto je wprowadzić do codziennego jadłospisu.  

Przepisy na potrawy wspomagające laktację 

Potrawka z ciecierzycy 

Składniki:  

  • ciecierzyca –1 puszka lub 50 g suchej ciecierzycy, 
  • 3 pomidory, 
  • 2 marchewki,  
  • 230 g papryki czerwonej,  
  • 30 g białej części pora, 
  • 1-1,5 łyżeczki kminu rzymskiego, 
  • 2 łyżki sosu sojowego jasnego, 
  • pozostałe przyprawy – sól, pieprz, czosnek, 
  • 2 łyżki oleju rzepakowego. 

Sposób przygotowania: 

Ciecierzycę moczymy i gotujemy do miękkości lub odsączamy z puszki. Pozostałe warzywa drobno kroimy. Na rozgrzanym oleju szklimy por, a po chwili dorzucamy resztę warzyw. Po kilku minutach smażenia dodajemy ok. 100-150 ml przegotowanej wody i całość dusimy przez 20 minut. Następnie dodajemy ciecierzycę wraz z przyprawami i pozostawiamy na małym ogniu przez ok. 5 minut.  

Pasztet wegetariański na bazie kaszy jęczmiennej 

Składniki:  

  • 2,5 szklanki kaszy jęczmiennej pęczak, 
  • 2 marchewki, 
  • 1 pietruszka, 
  • 1 mały seler, 
  • 150 g pieczarek, 
  • 3 łyżki mąki razowej, 
  • 2 cebule, 
  • 3 jaja (najlepiej klasy L, czyli z wolnego wybiegu), 
  • 3 łyżki oleju rzepakowego, 
  • przyprawy: 1-2 łyżeczki kminku, szczypta cząbru, szczypta mielonej kolendry, szczypta gałki muszkatołowej, pieprz czarny, sól, 
  • koper. 

Sposób przygotowania: 

Kaszę gotujemy w osolonej wodzie do miękkości. Marchew, seler i pietruszkę gotujemy al dente. Na rozgrzanym oleju szklimy posiekaną cebulę i dodajemy pokrojone pieczarki. Następnie przy pomocy blendera lub maszynki do mielenia mięsa rozdrabniany zawartość patelni. Ugotowane warzywa najlepiej rozdrobnić widelcem na puree.  W misce mieszamy uzyskane pulpy i resztę składników. Formę do pieczenia (np. silikonową) smarujemy delikatnie niewielką ilością oleju, oprószamy mąką i przekładamy surowy pasztet. Piekarnik ustawiamy na 160°C, a po nagrzaniu wkładamy na 40-50 minut. Gotowy pasztet najlepiej smakuje po wychłodzeniu i kilku godzinach w lodówce. Przed podaniem posypujemy go koperkiem. 

Podsumowując, jest wiele naturalnych ziół, przypraw i produktów spożywczych, które wspomagają laktację. Warto wprowadzić je do codziennych dań.  

Źródła: 

  • Budzyńska K. i in. Systematic Review of Breastfeeding and Herbs. Breastfeeding Medicine, 7(6), s. 489-503, 2012. 
  • De Bortoli J., Is onset of lactation delayed in women with diabetes in pregnancy? A systematic review. Diabetic Medicine, 33(1), s. 17-24, 2015. 
  • Gurpreet A. i in., Management of endocrine diseases: Fertility, pregnancy and lactation in women with adrenal insufficiency. European Journal of Endocrinology, 178(2), s. 45-53, 2018. 
  • Jassem-Bobowicz J., Zioła i leki stosowane w okresie laktacji. Annales Academiae Medicae Gedanensis, 46, s. 87-94, 2016.  
  • Roghayeh J. i in., Breastfeeding: A Review of Its Physiology and Galactogogue Plants in View of Traditional Persian Medicine. Breastfeeding Medicine, 12(7), 2017.  
  • Sooyeon L., Kelleher S. L., Biological underpinnings of breastfeeding challenges: the role of genetics, diet, and environment on lactation physiology. American Journal of Physiology – Endocrinology and Metabolism, 311(2), s. 405-422, 2016. 
  • Zelalem T. H. i in., Association Between Gestational Weight Gain and Delayed Onset of Lactation: The Moderating Effects of Race/Ethnicity. Breastfeeding Medicine, 20(20), 2016. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Wpływ zmiany smoczka na ilość wypijanego mleka

Pani Wioleto, być może faktycznie to smoczek powoduje, że dziecko pije mniejsze ilości, a częściej. Jeden jak i drugi model…

Zobacz więcej

Ibuprofen a karmienie piersią

Ibuprofen zaliczany jest do leków najbezpieczniejszych w trakcie laktacji. Można go zastosować w dawkach 200-400 mg, ale nie więcej niż…

Zobacz więcej

Czy laktator posiada gwarancję producenta?

Laktatory, jak każde inne urządzenia, powinny posiadać gwarancję producenta. Zwykle jest ona udzielona na 2 lub 3 lata. Jej długość…

Zobacz więcej

Jak pobudzić laktację przed porodem?

Proszę się nie martwić, kobiecy organizm jest dobrze przygotowany do nowej roli. Pokarm pojawia się od razu po porodzie, nawet…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)