6
03 stycznia 2018
Anna Dulska Autor
Autor
mgr
Anna Dulska

Antybiotyki nowej generacji

Antybiotyki są wykorzystywane w leczeniu chorób zakaźnych oraz nowotworowych. Ich działanie polega na uśmiercaniu komórek bakteryjnych oraz zapobieganiu ich rozmnażania. Nie zaleca się jednak zbyt długiej antybiotykoterapii. Należy unikać stosowania antybiotyków, jeśli nie jest to konieczne, a zwłaszcza korzystania z “zapasów”, przyjmowanych bez nadzoru lekarza lub stosowania mieszanek przypadkowych antybiotyków. Jeśli jest to jednak konieczne, należy korzystać z nich zgodnie z zaleceniami lekarza. Leki tego rodzaju wpływają niekorzystnie na florę bakteryjną człowieka, mogą również wykazywać różne działania niepożądane oraz przyczyniać się do wzrostu oporności drobnoustrojów. Coraz częstszym problemem jest obniżona skuteczność antybiotyków spowodowana powstawaniem szczepów bakterii opornych na działanie antybiotyków. To z kolei wymusza na specjalistach pracę nad tak zwanymi antybiotykami nowej generacji. Czym są i jak działają?

Antybiotyki są wykorzystywane w leczeniu chorób zakaźnych oraz nowotworowych. Ich działanie polega na uśmiercaniu komórek bakteryjnych oraz zapobieganiu ich rozmnażania. Nie zaleca się jednak zbyt długiej antybiotykoterapii. Należy unikać stosowania antybiotyków, jeśli nie jest to konieczne, a zwłaszcza korzystania z “zapasów”, przyjmowanych bez nadzoru lekarza lub stosowania mieszanek przypadkowych antybiotyków. Jeśli jest to jednak konieczne, należy korzystać z nich zgodnie z zaleceniami lekarza. Leki tego rodzaju wpływają niekorzystnie na florę bakteryjną człowieka, mogą również wykazywać różne działania niepożądane oraz przyczyniać się do wzrostu oporności drobnoustrojów. Coraz częstszym problemem jest obniżona skuteczność antybiotyków spowodowana powstawaniem szczepów bakterii opornych na działanie antybiotyków. To z kolei wymusza na specjalistach pracę nad tak zwanymi antybiotykami nowej generacji. Czym są i jak działają?

Powstawanie i działanie antybiotyków nowej generacji

Antybiotyki nowej generacji są wzorowane na defensynach i katelicydynach należących do peptydów antydrobnoustrojowych. Defensyny i katelicydyny są wytwarzane przez komórki różnych organizmów – od roślin, przez bezkręgowce, aż po człowieka. Wykazują działanie bakteriobójcze, antywirusowe i neutralizujące toksyny.  W przeciwieństwie do tradycyjnych antybiotyków, które “zatruwają” bakterie, peptydy antydrobnoustrojowe rozrywają je przez uszkodzenie błony komórkowej albo zaburzają syntezę DNA i/lub białek czy też zaburzają strukturę białek bądź budowę ściany komórkowej. Ponadto stymulują procesy odpornościowe, oczyszczanie organizmu z infekcji, wpływają na ekspresję zależnych genów, zmniejszają stan zapalny oraz przyspieszają gojenie się ran.

Antybiotyki nowej generacji

Pierwsza linia obrony u człowieka

Defensyny i katelicydyny można z powodzeniem nazwać pierwszą linią obrony człowieka, gdyż pomagają one chronić organizm przed czynnikami chorobotwórczymi i kontrolują naturalną florę bakteryjną. Opisywane peptydy można znaleźć niemal w całym ciele. Defensyny są wytwarzane w neutrofilach i komórkach NK, w niektórych komórkach nabłonka jelit oraz wielu innych narządów. Bardzo ważną funkcję pełnią zwłaszcza te, które znajdują się na powierzchni skóry, ponieważ stanowią pierwszą linię obrony przed penetracją drobnoustrojów w głąb organizmu. Co ciekawe osoby, u których występuje zaburzenie tego mechanizmu odpornościowego w skórze, częściej zmagają się z chorobami skóry. Niezwykle istotna jest także obecność defensyn w jelitach, ponieważ niszczą one wnikające tamtą drogą bakterię. Defensyny występują również w płynach biologicznych, takich jak mocz, płyn oskrzelowy, ślina czy wydzielina z nosa. Z kolei katelicydyny u ludzi znajdują się w komórkach złuszczającego się nabłonka, w najądrzach, a także plazmie nasiennej, w płucach i w keratynocytach w trakcie stanów zapalnych skóry. W przypadku niedoborów katelicydyn, jak i defensyw, pojawiają się objawy chorobowe.  

Pozyskiwanie antybiotyków nowej generacji

 Efektywność działania defensyn i katelicydyn wskazuje na to, że mogłyby być z powodzeniem wykorzystywane jako leki – dzięki zastosowaniu metod rekombinacyjnych czy syntezie peptydów. Grupa związków wzorowanych na białkach antydrobnoustrojowych, SNAPP (Przeciwdrobnoustrojowe Polimery Polipeptydowe pozyskane metodami nanoinżynieryjnymi), działają według przedstawionego powyżej mechanizmu, z zachowaniem selektywności działania przeciwko bakteriom, jednocześnie z brakiem dowodów na powstawanie oporności przy zwalczaniu infekcji na modelach zwierzęcych. To ważne w kontekście słabnącej skuteczności „tradycyjnych” antybiotyków. Jakie problemy wiążą się z wytworzeniem leków nowej generacji? Jednym z ważnych zagadnień jest opracowanie odpowiedniej postaci leku, tak by skutecznie wywierał działanie w docelowych tkankach.

Farmaceutka

Peptydy antydrobnoustrojowe – w jakich chorobach je stosować?

Obecne prowadzone są badania nad wykorzystaniem peptydów antydrobnoustrojowych przy leczeniu różnych zakażeń. Chodzi między innymi o owrzodzenia występujące przy tzw. „stopie cukrzycowej”, zapalenie śluzówki jamy ustnej, zapalenie opon mózgowych, zakażenia związane z używaniem cewnika, trądzik czy przy regeneracji komórek nabłonkowych uszkodzonych na skutek rozległych oparzeń. Rozpatruje się zastosowanie peptydów antydrobnoustrojowych (czyli np. wymienianych wcześniej defensyn i katelicydyn) w leczeniu zakażenia górnych dróg oddechowych. Co ciekawe, to nie jedyne potencjalne zastosowanie peptydów antydrobnoustrojowych. Możliwe jest również ich wykorzystanie np. przy hodowli roślin lub zwierząt. Ze względu na mnogość potencjalnych zastosowań nie powinien zatem dziwić stopień zaawansowania prowadzonych badań.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
23 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
16 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 października 2020 Poradnik Gemini
24 października 2019 mgr farm. Marta Grabowska
16 października 2019 mgr farm. Marta Junowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)