68
Hanna Lengiewicz Autor
Autor
mgr farm.
Hanna Lengiewicz

Bostonka (choroba bostońska) – co to jest, jak zaraża i jak długo trwa?

Choroba bostońska oraz bostonka to potoczne określenia choroby dłoni, stóp i jamy ustnej – powszechnej choroby wirusowej wieku dziecięcego. Jej właściwa nazwa to choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD – Hand, Foot and Mouth Disease). Zwykle dotyka niemowlęta i dzieci poniżej 5. roku życia przebywające w dużych skupiskach, np. żłobkach i przedszkolach. Czasami może wystąpić u starszych dzieci i dorosłych. Jest chorobą zakaźną wywoływaną przez różnego rodzaju enterowirusy, w tym wirusy Coxsackie. Czym się objawia bostonka? Jak ją leczyć? Czy można jej zapobiec?

Choroba bostońska oraz bostonka to potoczne określenia choroby dłoni, stóp i jamy ustnej – powszechnej choroby wirusowej wieku dziecięcego. Jej właściwa nazwa to choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD – Hand, Foot and Mouth Disease). Zwykle dotyka niemowlęta i dzieci poniżej 5. roku życia przebywające w dużych skupiskach, np. żłobkach i przedszkolach. Czasami może wystąpić u starszych dzieci i dorosłych. Jest chorobą zakaźną wywoływaną przez różnego rodzaju enterowirusy, w tym wirusy Coxsackie. Czym się objawia bostonka? Jak ją leczyć? Czy można jej zapobiec?

Bostonka – objawy

Pierwsze objawy bostonki nie są charakterystyczne. Po 3-5 dniowym okresie wylęgania, który zazwyczaj jest bezobjawowy, chorzy zgłaszają:

  • pogorszenie samopoczucia,
  • zmniejszenie apetytu,
  • ból gardła. 

Pojawia się także gorączka, która zwykle nie przekracza 39⁰C. Ustępuje ona samoistnie w ciągu 48 godzin.

Po 1-2 dniach gorączki pojawia się ból gardła i zmiany na łukach podniebiennych w postaci pęcherzyków otoczonych czerwoną obwódką. Pęcherzyki mogą być wypełnione przezroczystym lub mlecznym płynem. Dosyć szybko pękają i pozostają po nich nadżerki, czyli drobne ranki przypominające afty. Na podstawie tego charakterystycznego obrazu można rozpoznać herpanginę (ostre zapalenie gardła). Często z powodu silnego bólu samo przełykanie śliny sprawia problem, a dzieci odmawiają jedzenia i picia.

Wysypka skórna na dłoniach i podeszwach stóp rozwija się w ciągu 1-2 dni w postaci płaskich, czerwonych plam, czasem z pęcherzami. Może również pojawić się na:

  • kolanach,
  • łokciach,
  • pośladkach,
  • w okolicy narządów płciowych.

Zdarza się, że pęcherzyki pękają, przekształcając się w wyjątkowo bolesne owrzodzenia. Mogą występować także łagodne objawy ze strony układu pokarmowego lub oddechowego.

Po ustąpieniu zmian skórnych czasem obserwuje się łuszczenie skóry na dłoniach i stopach, w cięższych przypadkach skóra może odchodzić dużymi płatami. Po zakończeniu choroby zdarzają się także zmiany na paznokciach w postaci białych linii/bruzd na płytkach paznokciowych, a także łuszczenie i odwarstwianie całych płytek paznokciowych. Zmiany te pojawiają się zwykle późno, bo średnio 1,5 miesiąca po przebyciu choroby.

Wysypka na dłoniach

Bostonka – powikłania

Najczęstszymi powikłaniami w przypadku choroby dłoni, stóp i jamy ustnej są:

  • odwodnienie z powodu odmowy przyjmowania płynów, gorączki i czasem biegunki,
  • nadkażenia bakteryjne – zdarzają się szczególnie u dzieci, które rozdrapują zmiany skórne z powodu nasilonego świądu (szczególnie u dzieci z atopowym zapaleniem skóry, u których objawy są bardziej nasilone).

Bardzo rzadko choroba ta może wiązać się z powikłaniami neurologicznymi, m.in. z:

  • zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapaleniem mózgu, 
  • porażeniem wiotkim.

Bostonka – zaraźliwość

Zakażenie przenosi się przez bezpośredni kontakt z wydzielinami lub wydalinami (choroba brudnych rąk). Do zakażenia bostonką może dojść poprzez:

  • nieumyte ręce,
  • powierzchnie zanieczyszczone wirusem (np. zabawki, blaty, klamki),
  • ślinę,
  • plwocinę,
  • śluz z nosa,
  • płyn z pęcherzyków wysypki,
  • kał (kontakt może nastąpić np. przy zmianie pieluszki),
  • drogę kropelkową (podczas kaszlu lub kichania), 
  • bliski kontakt z osobą chorą, np. przytulanie.

Bostonka – leczenie 

Choroba dłoni stóp i jamy ustnej jest wywoływana przez wirusy, dlatego nie ma na nią skutecznego leku. 

Podawanie antybiotyków w przypadku bostonki jest bezzasadne. 

Leczenie polega na łagodzeniu objawów choroby, które najczęściej są łagodne i ustępują samoistnie w ciągu 7-10 dni (nie licząc późniejszych objawów związanych z paznokciami).

W przypadku wystąpienia gorączki konieczne jest jej obniżanie. W początkowej fazie choroby bostońskiej, gdy nie jesteśmy jeszcze pewni, czy dziecko choruje na bostonkę czy na ospę, nie należy podawać ibuprofenu, gdyż przy ospie wietrznej wielokrotnie zwiększa ryzyko groźnych powikłań. Bezpieczniej zatem jest stosować paracetamol.

Dolegliwości związane z bólem w jamie ustnej można złagodzić, podając do picia schłodzoną wodę lub lody (nie mogą być kwaśne).

Na uciążliwy świąd i pieczenie lekarz może zalecić leki o działaniu przeciwhistaminowym.

Silny ból gardła może prowadzić do odmowy przyjmowania płynów, a co za tym idzie – do odwodnienia, dlatego trzeba zwrócić uwagę na podawanie choremu płynów, najlepiej wody. Unikajmy kwaśnych napojów i posiłków, gdyż nasilają dolegliwości.

W przypadku nadkażeń bakteryjnych stosuje się antybiotyki – miejscowo lub doustnie/dożylnie – w zależności od nasilenia zmian bakteryjnych i zaleceń lekarskich.

Bostonka – profilaktyka

Aby uniknąć bostonki, przede wszystkim należy zadbać o:

  • higienę osobistą, mycie rąk wodą i mydłem,
  • dezynfekcję miejsc, powierzchni, przedmiotów, z których korzystamy wspólnie,
  • unikanie kontaktu z osobami mającymi objawy choroby,
  • izolację dzieci w trakcie trwania objawów gorączki, bólu gardła i wysypki.

Bostonka to choroba zakaźna, która najczęściej występuje wśród małych dzieci. W jej przebiegu widoczne są zmiany skórne, ból gardła oraz gorączka. Chorobę bostońską można leczyć jedynie objawowo, a ze względu na możliwe powikłania nie wolno jej lekceważyć.

Źródła:

  • https://www.mp.pl/pediatria/artykuly-wytyczne/artykuly-przegladowe/139641,choroba-dloni-stop-i-jamy-ustnej,
  • https://www.dermatologia-praktyczna.pl/a1865/Choroba-bostonska-.html,
  • https://www.cdc.gov/hand-foot-mouth/about/signs-symptoms.html.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Beta-karoten a witamina A

Beta-karoten jest prekursorem witaminy A i tak samo jak witamina A wykazuje właściwości przeciwutleniające. Przekształca się w witaminę A w…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Czy można przesunąć termin miesiączki?

Pani Weroniko, antykoncepcja hormonalna wiąże się z wieloma obostrzeniami zdrowotnymi dotyczącymi jej stosowania, a niewłaściwe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może prowadzić…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
21 października 2020 lek. Małgorzata Czerniak
27 lipca 2020 mgr farm. Natika Karolak
26 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
06 września 2019 mgr farm. Sebastian Cybulski
20 sierpnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
16 listopada 2018 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
07 listopada 2018 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
18 kwietnia 2018 mgr farm. Daria Łuczak
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)