4
07 maja 2020

Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją leczyć?

W leczeniu depresji u dzieci i młodzieży podstawą jest wdrożenie psychoterapii, do której w razie potrzeby dołącza się farmakoterapię opartą na selektywnych inhibitorach zwrotnego wychwytu serotoniny. Pełne efekty leczenia farmakologicznego są widoczne po ok. 4-6 tygodniach. 

Diagnoza i terapia w depresji u dzieci

Pierwszym specjalistą, który może dostrzec niepokojące objawy, jest lekarz rodzinny, dlatego jego czujność i intuicja są bardzo istotne w rozpoznaniu depresji dziecięcej. Psychiatra diagnozuje chorobę na podstawie wywiadu z pacjentem i jego opiekunami, a także ocenia skalę i stopień nasilenia objawów, wykluczając choroby współistniejące.

Podstawową i najważniejszą terapią jest psychoterapia, zależnie od przypadków – grupowa, rodzinna lub indywidualna. Gdy ta nie jest wystarczająca, a nasilone objawy uniemożliwiają dziecku codzienne funkcjonowanie, włącza się farmakoterapię – zawsze jako dodatek do psychoterapii, a nie „zamiast”.

Leczenie farmakologiczne w depresji u dzieci

Najważniejszą grupą leków stosowaną w terapii umiarkowanej i ciężkiej depresji dziecięcej są SSRI – selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny. Najpopularniejsze substancje czynne to: 

  • sertralina, 
  • fluoksetyna – najczęściej na świecie stosowany lek przeciwdepresyjny, 
  • fluwoksamina, 
  • paroksetyna, 
  • citalopram i escitalopram. 

Są to leki aktywizujące, pozbawione nadmiernego działania uspokajającego. Są bezpieczne, chociaż mogą wchodzić w interakcje z lekami z innych grup antydepresantów. Jedynie przyjmowanie paroksetyny jest obarczone większym ryzykiem uszkodzenia wątroby, dlatego tez nie jest lekiem pierwszego wyboru w terapii dzieci i młodzieży. 

Poważnym działaniem niepożądanym tej grupy leków, które zmusza do wzmożonej obserwacji pacjenta w pierwszych tygodniach leczenia, jest obniżenie nastroju, problemy ze snem, a nawet myśli i próby samobójcze. Psychiatra, który decyduje się na włączenie takiego preparatu, zawsze rozważa korzyści nad potencjalnym ryzykiem, jednak wymagana jest ścisła współpraca opiekunów dziecka z lekarzem i monitorowanie jego stanu. 

Pozostałe działania niepożądane są raczej nieuciążliwe i przemijające, w miarę kontynuowania terapii. Należą do nich: 

  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka
  • bóle głowy, 
  • bezsenność, 
  • zaburzenia koncentracji, 
  • drżenie mięśniowe, 
  • nadmierna potliwość

Lekarz powinien zawczasu zalecić postępowanie w razie wystąpienia lekkich działań niepożądanych, tak aby pacjent nie zraził się i nie przerwał leczenia, ponieważ pełne efekty farmakoterapii występują po ok. 4-6 tygodniach

Leczenie prowadzi się, monitorując pacjenta co ok. 3 miesiące i jeszcze do roku po osiągnięciu zadowalających efektów. Odstawianie leku powinno być stopniowe, tak aby uniknąć efektów takich jak objawy grypopodobne, bóle i zawroty głowy, pobudzenie lub nadmierne zmęczenie. 

Gdzie szukać pomocy? 

Depresja wieku dziecięcego, ze względu na swoje niejednoznaczne objawy, jest chorobą, którą łatwo zbagatelizować i przeoczyć. Jednak to od czujności, intuicji i empatii rodziców, nauczycieli czy znajomych w szkole może zależeć zdrowie, a nawet życie dziecka.  

Antydepresyjny Telefon zaufania Fundacji Itaka – 22 484 88 01 
Antydepresyjny telefon – 22 594 91 00 (środa i czwartek w godz. 17:00-19:00) 
Telefon zaufania Dla Dzieci i Młodzieży – 116 111 
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – 800 12 12 12 
forumprzeciwdepresji.pl 

Przeczytaj również:
Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją rozpoznać?

Źródła: 

  • Southammakosane C., Schmitz K.: Pediatric Psychopharmacology for Treatment of ADHD, Depression, and Anxiety. Pediatrics, August 2015, VOLUME 136 / ISSUE 2 
  • Radziwiłłowicz W.: Depresja u dzieci i młodzieży, Kraków 2010 
  • Kołodziejek M.: Depresja u dzieci i młodzieży: podstawy teoretyczne, psychoterapia poznawczo-behawioralna. Psychoterapia 2 (145) 2008, s. 15-33 
  • Kalinowska S., Nitsch K., Duda P., Trzesniowska-Drukała B., Samochowiec J.: Depresja u dzieci i młodzieży – obraz kliniczny, etiologia, terapia. Roczniki Pomorskiej akademii Medycznej w Szczecinie 2013, 59, 1, s. 32-36

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)