4
07 maja 2020

Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją leczyć?

W leczeniu depresji u dzieci i młodzieży podstawą jest wdrożenie psychoterapii, do której w razie potrzeby dołącza się farmakoterapię opartą na selektywnych inhibitorach zwrotnego wychwytu serotoniny. Pełne efekty leczenia farmakologicznego są widoczne po ok. 4-6 tygodniach. 

Diagnoza i terapia w depresji u dzieci

Pierwszym specjalistą, który może dostrzec niepokojące objawy, jest lekarz rodzinny, dlatego jego czujność i intuicja są bardzo istotne w rozpoznaniu depresji dziecięcej. Psychiatra diagnozuje chorobę na podstawie wywiadu z pacjentem i jego opiekunami, a także ocenia skalę i stopień nasilenia objawów, wykluczając choroby współistniejące.

Podstawową i najważniejszą terapią jest psychoterapia, zależnie od przypadków – grupowa, rodzinna lub indywidualna. Gdy ta nie jest wystarczająca, a nasilone objawy uniemożliwiają dziecku codzienne funkcjonowanie, włącza się farmakoterapię – zawsze jako dodatek do psychoterapii, a nie „zamiast”.

Leczenie farmakologiczne w depresji u dzieci

Najważniejszą grupą leków stosowaną w terapii umiarkowanej i ciężkiej depresji dziecięcej są SSRI – selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny. Najpopularniejsze substancje czynne to: 

  • sertralina, 
  • fluoksetyna – najczęściej na świecie stosowany lek przeciwdepresyjny, 
  • fluwoksamina, 
  • paroksetyna, 
  • citalopram i escitalopram. 

Są to leki aktywizujące, pozbawione nadmiernego działania uspokajającego. Są bezpieczne, chociaż mogą wchodzić w interakcje z lekami z innych grup antydepresantów. Jedynie przyjmowanie paroksetyny jest obarczone większym ryzykiem uszkodzenia wątroby, dlatego tez nie jest lekiem pierwszego wyboru w terapii dzieci i młodzieży. 

Poważnym działaniem niepożądanym tej grupy leków, które zmusza do wzmożonej obserwacji pacjenta w pierwszych tygodniach leczenia, jest obniżenie nastroju, problemy ze snem, a nawet myśli i próby samobójcze. Psychiatra, który decyduje się na włączenie takiego preparatu, zawsze rozważa korzyści nad potencjalnym ryzykiem, jednak wymagana jest ścisła współpraca opiekunów dziecka z lekarzem i monitorowanie jego stanu. 

Pozostałe działania niepożądane są raczej nieuciążliwe i przemijające, w miarę kontynuowania terapii. Należą do nich: 

  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, 
  • bóle głowy, 
  • bezsenność, 
  • zaburzenia koncentracji, 
  • drżenie mięśniowe, 
  • nadmierna potliwość. 

Lekarz powinien zawczasu zalecić postępowanie w razie wystąpienia lekkich działań niepożądanych, tak aby pacjent nie zraził się i nie przerwał leczenia, ponieważ pełne efekty farmakoterapii występują po ok. 4-6 tygodniach

Leczenie prowadzi się, monitorując pacjenta co ok. 3 miesiące i jeszcze do roku po osiągnięciu zadowalających efektów. Odstawianie leku powinno być stopniowe, tak aby uniknąć efektów takich jak objawy grypopodobne, bóle i zawroty głowy, pobudzenie lub nadmierne zmęczenie. 

Gdzie szukać pomocy? 

Depresja wieku dziecięcego, ze względu na swoje niejednoznaczne objawy, jest chorobą, którą łatwo zbagatelizować i przeoczyć. Jednak to od czujności, intuicji i empatii rodziców, nauczycieli czy znajomych w szkole może zależeć zdrowie, a nawet życie dziecka.  

Antydepresyjny Telefon zaufania Fundacji Itaka – 22 484 88 01 
Antydepresyjny telefon – 22 594 91 00 (środa i czwartek w godz. 17:00-19:00) 
Telefon zaufania Dla Dzieci i Młodzieży – 116 111 
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – 800 12 12 12 
forumprzeciwdepresji.pl 

Przeczytaj również:
Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją rozpoznać?

Źródła: 

  • Southammakosane C., Schmitz K.: Pediatric Psychopharmacology for Treatment of ADHD, Depression, and Anxiety. Pediatrics, August 2015, VOLUME 136 / ISSUE 2 
  • Radziwiłłowicz W.: Depresja u dzieci i młodzieży, Kraków 2010 
  • Kołodziejek M.: Depresja u dzieci i młodzieży: podstawy teoretyczne, psychoterapia poznawczo-behawioralna. Psychoterapia 2 (145) 2008, s. 15-33 
  • Kalinowska S., Nitsch K., Duda P., Trzesniowska-Drukała B., Samochowiec J.: Depresja u dzieci i młodzieży – obraz kliniczny, etiologia, terapia. Roczniki Pomorskiej akademii Medycznej w Szczecinie 2013, 59, 1, s. 32-36

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)