4
29 kwietnia 2020

Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją rozpoznać?

Objawy depresji u dzieci są bardzo podobne do tych, które występują u dorosłych. Należą do nich m.in. trwale obniżony nastrój, brak energii czy zaniżona samoocena. Ponadto dla depresji młodzieńczej charakterystyczna jest drażliwość, zachowania agresywne, ucieczka w świat gier i internetu. 

Depresja może dotknąć każdego, bez względu na wiek, płeć czy status materialny. Większość ludzi kojarzy ją ze smutkiem, przygnębieniem, rozdrażnieniem, niepokojem, zmniejszeniem energii oraz utratą zainteresowań. Gorszy nastrój zdarza się każdemu, jednak gdy utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie i utrudnia codzienne funkcjonowanie, może świadczyć o rozwijającej się poważnej chorobie – depresji.  

Przyczyny depresji u dzieci

W ostatnich latach depresja coraz częściej dotyka dzieci i młodzież. Szacuje się, że cierpi na nią około 2% dzieci oraz 20% nastolatków. Istnieje wiele teorii próbujących wyjaśnić etiologię jej powstania, jednak do tej pory nie udało się wskazać konkretnej przyczyny, która ją wywołuje.

W większości przypadków depresja stanowi efekt współdziałania wielu różnych czynników:  

  • genetycznych (stwierdzono, że depresja występuje częściej u dzieci, których krewni też na nią chorowali); 
  • biologicznych (zaburzenia hormonalne, nieprawidłowe działanie neuroprzekaźników w mózgu); 
  • psychologicznych (niska samoocena, słabe umiejętności społeczne, brak odporności na stres); 
  • środowiskowych (konflikty w rodzinie, rozwód rodziców, brak czasu dla dziecka, nadmierne oczekiwania co do jego osiągnięć, stresujące wydarzenia w życiu, śmierć bliskiej osoby, doświadczenie przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej, nadużywanie przez rodziców alkoholu lub substancji psychoaktywnych, trudna sytuacja materialna, problemy w szkole).  

Objawy depresji u dzieci

Objawy depresji u nastolatków i dzieci w większości przypadków zbliżone są do symptomów obserwowanych u dorosłych (różnica polega na tym, że u młodych ludzi dominuje drażliwość, rozdrażnienie i zachowania agresywne). Zatem jakie zmiany w zachowaniu dziecka powinny zwrócić szczególną uwagę jego rodziców? 

  • Trwale obniżony nastrój, smutek, przygnębienie, apatia,  
  • brak energii, 
  • nadmierna i uporczywa męczliwość, 
  • drażliwość, chwiejność nastroju, impulsywność,  
  • uczucie niepokoju i wewnętrznego napięcia, 
  • przekonanie o bezsensowności życia, 
  • pesymistyczne spojrzenie na przyszłość, 
  • zaniżona samoocena, 
  • nadmierne poczucie winy, 
  • krytycyzm wobec siebie lub nadmierny perfekcjonizm, 
  • niechęć do wykonywania codziennych obowiązków, 
  • rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań i pasji, 
  • brak dbałości o wygląd, 
  • izolacja od otoczenia, wycofywanie się z kontaktów międzyludzkich, 
  • ucieczka w alternatywny świat gier lub internetu, 
  • dolegliwości somatyczne (np. bóle brzucha lub głowy), 
  • osłabienie koncentracji uwagi, pamięci i zdolności intelektualnych, 
  • częste nieobecności w szkole, gorsze wyniki w nauce, 
  • zaburzenia snu (problemy z zasypianiem lub nadmierna senność), 
  • zaburzenia łaknienia (nadmierne objadanie się lub brak apetytu), 
  • zachowania autodestrukcyjne (samookaleczanie, nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych), 
  • zainteresowanie tematyką śmierci, myśli samobójcze. 

Leczenie depresji u nastolatków i dzieci

Rokowania w przypadku depresji zależą od wielu czynników. Zdarza się, że choroba mająca początek w dzieciństwie nawraca w okresie dorosłości. Terapia zaburzeń depresyjnych u dzieci i młodzieży wymaga przede wszystkim zaangażowania ze strony rodziców. Podstawową metodą leczenia jest połączenie psychoterapii (indywidualnej, grupowej lub rodzinnej), farmakologii (najczęściej stosuje się leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny) i psychoedukacji.  

Przeczytaj więcej:
Depresja u dzieci i młodzieży – jak ją leczyć?

Jak pomóc dziecku z depresją?

Obecność i zaangażowanie rodziców stanowi ważny czynnik terapeutyczny w procesie leczenia depresji młodzieńczej i przyspiesza powrót dziecka do zdrowia. Co możesz zrobić, aby pomóc swojemu dziecku, które choruje na depresję?  

  • Bądź obecny w życiu dziecka. Zadbaj o pozytywne relacje między wami. Okaż troskę i uwagę.  
  • Wspieraj dziecko w trudnych chwilach. Pokaż, że zawsze może na ciebie liczyć. 
  • Doceniaj i chwal dziecko. Ciesz się z nim jego sukcesami.  
  • Nie lekceważ i nie umniejszaj problemów dziecka. Nie neguj jego uczuć. Słuchaj uważnie. Powstrzymaj się od oceniania, krytykowania, pouczania i dawania rad.  
  • Powiedz, że się martwisz. Zapytaj, jak możesz pomóc. Zaoferuj swoje wsparcie, ale nie naciskaj. Bądź wytrwały i empatyczny.  
  • Jeśli coś cię niepokoi – działaj. Porozmawiaj z osobami, które dobrze znają twoje dziecko. Skonsultuj się ze specjalistą. 
  • Nie obrażaj się na dziecko, gdy pod wpływem emocji zrani cię lub obrazi. Dowiedz się, co naprawdę kryje się za jego słowami.  
  • Okaż dziecku bezwarunkową akceptację. Powiedz, że jest dla ciebie ważne i kochasz je takie, jakie jest. 
  • Zadbaj o jego dietę i wzbogać ją o produkty, które pozytywnie wpływają na nastrój (gorzka czekolada, migdały, banany, awokado, jagody, jeżyny, wiśnie).   

Depresja jest poważną i przewlekłą chorobą, która zmienia życie całej rodziny. Nie należy utożsamiać jej z chwilowym przygnębieniem i spadkiem nastroju. Pamiętaj jednak, że jest chorobą uleczalną. Odpowiednie i systematyczne leczenie prowadzi do ustąpienia objawów oraz umożliwia powrót do funkcjonowania w życiu społecznym. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)