1
18 września 2019
Jakub Kurek Autor
Autor
Jakub Kurek
Absolwent Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku Techniki Dentystyczne. Obecnie Technik Farmaceutyczny związany z jedną z Gdańskich Aptek Gemini. Prywatnie pasjonat literatury i podróży.

Kalendarz ząbkowania

Pojawienie się pierwszego zęba mlecznego u dziecka to wydarzenie wyczekiwane przez wielu rodziców. Niejednokrotnie jednak ząbkowanie bywa trudnym okresem zarówno dla malucha, jak i jego opiekunów. Wyrzynaniu się zębów często towarzyszą nieprzyjemnie objawy, powodujące niepokój, płaczliwość i rozdrażnienie. Dlatego ważne jest, by jak najlepiej przygotować się do tej ważnej chwili. Jak łagodzić objawy ząbkowania? Jaka jest kolejność wychodzenia zębów mlecznych?

Pojawienie się pierwszego zęba mlecznego u dziecka to wydarzenie wyczekiwane przez wielu rodziców. Niejednokrotnie jednak ząbkowanie bywa trudnym okresem zarówno dla malucha, jak i jego opiekunów. Wyrzynaniu się zębów często towarzyszą nieprzyjemnie objawy, powodujące niepokój, płaczliwość i rozdrażnienie. Dlatego ważne jest, by jak najlepiej przygotować się do tej ważnej chwili. Jak łagodzić objawy ząbkowania? Jaka jest kolejność wychodzenia zębów mlecznych?

Rozwój zębów

Pierwsze zalążki zębów powstają już w czwartym tygodniu życia płodowego. Wykształca się wówczas tak zwana listewka zębowa. To z niej w późniejszym okresie (ok. 7. tygodnia) powstają zawiązki zębów mlecznych. W okresie ciąży dochodzi do formowania i mineralizacji zawiązków, dzięki czemu przed przyjściem na świat dojrzały płód posiada już dwadzieścia zalążków zębów mlecznych.

Kalendarz ząbkowania niemowlaka

Aby ząb pojawił się w jamie ustnej, musi przejść długotrwały proces wyrzynania się, czyli ząbkowania. Samo wyrzynanie poprzedzone jest jednak kaskadą skomplikowanych reakcji, prowadzących do mineralizacji zawiązków zębów oraz zmian kostnych umożliwiających przemieszczenie mleczaków na powierzchnię dziąseł.

Dziewczynka, u której pojawiły się pierwsze zęby

Higiena jamy ustnej u dzieci

Kolejność wychodzenia zębów mlecznych:

  • siecznych pierwszych (tak zwanych jedynek): 6-12 miesiąc życia,
  • siecznych drugich (dwójek): 6-16 miesiąc życia, 
  • kłów: 15-24 miesiąc życia,
  • trzonowców pierwszych: 10-19 miesiąc życia,
  • trzonowców drugich: 21-31 miesiąc życia.

Pierwsze symptomy ząbkowania u niemowląt 

W trzecim miesiącu życia na skutek rozwoju gruczołów ślinowych następuje intensywna produkcja śliny. Jest to zjawisko fizjologiczne, często towarzyszące i wskazujące na zbliżający się proces ząbkowania. Wkładanie przez dziecko do ust różnych przedmiotów, wynikające z dyskomfortu przy wyrzynaniu się zębów, może jeszcze bardziej zwiększyć ilość wydzielanej śliny.

Głównym objawem ząbkowania, widocznym przy oglądaniu wnętrza jamy ustnej jest zaczerwienienie i obrzmienie okolicy wyrzynającego się zęba. Może mu towarzyszyć lokalne zasinienie. Wynika ono z przekrwienia podrażnionego miejsca. Okres ten wymaga pilnej obserwacji powierzchni dziąseł oraz konsultacji z lekarzem w razie zaobserwowania nieprawidłowości.

Najczęstsze objawy ząbkowania to:

  • złe samopoczucie dziecka,
  • rozpulchnienie dziąseł,
  • brak apetytu,
  • problemy ze snem,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • ssanie palca lub gryzienie innych przedmiotów,
  • biegunka,
  • wymioty.

Dziecko z gryzakiem

Metody i środki łagodzące objawy ząbkowania

Podczas ząbkowania nie należy stosować żeli zawierających substancje znieczulające.  Ich nieumiejętna aplikacja może zwiększyć ryzyko zadławienia. Zalecane są żele i preparaty, które nie zawierają w swoim składzie substancji o charakterze przeciwbólowym, takich jak: benzokaina czy lignokaina. Przy znacznych dolegliwościach bólowych można zastosować preparaty zawierające paracetamol (substancja przeciwbólowa) w postaci syropu. Podczas ząbkowania zalecane jest używanie środków posiadających w swoim składzie ekstrakty roślinne, np. z:

  • rumianku,
  • szałwii,
  • prawoślazu lekarskiego
  •  mięty,
  • eukaliptusa. 

Ważne, by preparaty do stosowania dla dzieci w okresie ząbkowania nie zawierały cukrów, alkoholu i parabenów.

Innymi metodami radzenia sobie z nieprzyjemnymi objawami ząbkowania są metody niefarmakologiczne, takie jak:

  • masaż dziąseł,
  • podawanie dziecku schłodzonych gryzaków,
  • częste zabiegi higieniczne jamy ustnej.

Co zrobić, gdy ząb już się pojawi?

Po pojawieniu się pierwszego zęba (najczęściej siekacza) należy rozpocząć zabiegi higieniczne przy użyciu pasty i szczoteczki. Odpowiednią pastą dla tak małych dzieci jest pasta o zawartości fluoru 1000 ppm.  Taka dawka nie wykazuje negatywnego wpływu na organizm, nawet gdy zostanie połknięta przez dziecko. Na szczoteczkę należy nałożyć niewielką ilość pasty, mniejszą niż ziarenko grochu. Szczoteczka do zębów powinna posiadać odpowiedni kształt i małą główkę z włosiem. Podczas szczotkowania zębów należy delikatnie oczyścić zęby z resztek pokarmowych, a pozostałości usunąć zwilżoną gazą, delikatnie masując przy tym dziąsła. 

Opóźnione ząbkowanie

Gdy pierwszy ząb nie pojawi się po upływie 12. miesiąca życia, mówimy o opóźnionym ząbkowaniu. Jeżeli dziecko osiągnie 18. miesiąc życia, a zęby nadal się nie pojawią, należy udać się do lekarza w celu podjęcia pogłębionej diagnostyki i wykluczenia zaburzeń ogólnoustrojowych.

Ząbkowanie jest trudnym czasem w życiu małego człowieka. Poznanie kalendarza ząbkowania u dzieci oraz zaznajomienie się ze sposobami łagodzenia negatywnych objawów pozwoli na łatwiejsze przejście tego procesu. 

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
27 maja 2020 Poradnik Gemini
14 maja 2020 Jakub Kurek
05 maja 2020 Jakub Kurek
17 grudnia 2019 mgr farm. Marta Grabowska
30 kwietnia 2019 Jakub Kurek
23 kwietnia 2019 Jakub Kurek
30 października 2018 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)