1
04 listopada 2019
Marta Dudzic Autor
Autor
Marta Dudzic
Studentka VI roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Interesuje się psychologią i zdrowiem psychicznym. W trakcie studiów uczestniczyła w półrocznej wymianie na Uniwersytecie w Neapolu, gdzie miała okazję zapoznać się z włoskim systemem ochrony zdrowia i zaczerpnąć kilka inspiracji na zawodową przyszłość. Prywatnie miłośniczka podróży.

Moczenie nocne u dzieci – co może być jego przyczyną?

Niekontrolowane oddawanie moczu podczas snu występuje u 5-15% dzieci w wieku 6-7 lat i częściej dotyczy chłopców. Jeżeli zaburzenie to pojawia się po czasowym (co najmniej 6-miesięcznym) okresie kontroli nad mikcją, mówimy o moczeniu wtórnym. Natomiast dzieci, które w odpowiednim wieku nie uzyskały kontroli nad oddawaniem moczu (moczą się od urodzenia), cierpią na moczenie pierwotne. Jakie są przyczyny moczenia u dzieci? Kiedy należy się z tym problemem zgłosić do lekarza?

Niekontrolowane oddawanie moczu podczas snu występuje u 5-15% dzieci w wieku 6-7 lat i częściej dotyczy chłopców. Jeżeli zaburzenie to pojawia się po czasowym (co najmniej 6-miesięcznym) okresie kontroli nad mikcją, mówimy o moczeniu wtórnym. Natomiast dzieci, które w odpowiednim wieku nie uzyskały kontroli nad oddawaniem moczu (moczą się od urodzenia), cierpią na moczenie pierwotne. Jakie są przyczyny moczenia u dzieci? Kiedy należy się z tym problemem zgłosić do lekarza?

Regulacja oddawania moczu

Mikcja (oddawanie moczu) jest wynikiem skurczu mięśnia wypieracza oraz relaksacji zwieraczy cewki moczowej w odpowiedzi na rozciąganie ścian pęcherza moczowego. U dzieci początkowo proces ten ma charakter automatyczny (odruchowy). Następnie dochodzi do rozwoju połączeń nerwowych umożliwiających kontrolowanie mikcji. W warunkach prawidłowych kontrola ta rozwija się do 3-5 roku życia dziecka. Ponadto, w miarę wzrostu, zwiększa się pojemność pęcherza moczowego, co wpływa na zmniejszenie częstości oddawania moczu. 

Moczenie nocne u dziecka

Ochrona podczas snu

Moczenie nocne – przyczyny

Pierwotne moczenie nocne izolowane jest najczęstszym rodzajem moczenia u dzieci. Występuje bez współistniejących chorób i dodatkowych objawów. Jest uwarunkowane genetycznie i może występować rodzinnie. Jego główne przyczyny to zwiększona produkcja moczu w nocy lub/i zmniejszona pojemność pęcherza. Pierwotne izolowane moczenie nocne ustępuje samoistnie w 15% przypadków w ciągu roku od wystąpienia objawów.

Należy jednak pamiętać, że moczenie może być też związane z innymi chorobami, takimi jak:

  • zakażenia i wady układu moczowego,
  • kamica układu moczowego,
  • zaburzenia funkcji pęcherza,
  • cukrzyca,
  • padaczka,
  • uporczywe zaparcia,
  • zaburzenia elektrolitowe,
  • zespół bezdechu sennego,
  • zaburzenia psychiczne.

Najczęściej towarzyszą mu wówczas inne objawy, wymagające szerszej diagnostyki oraz leczenia przyczynowego. Lekarz w trakcie wizyty rozmawia z opiekunem i dzieckiem oraz dokładnie je bada, a w przypadku podejrzenia współistniejących chorób zleca dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Mama z dzieckiem

Pierwotne izolowane moczenie nocne – leczenie

Sposób leczenia zależny jest od wieku dziecka, prawdopodobnej przyczyny, a także dotychczasowych nawyków. Zwykle terapię rozpoczyna się od edukacji dziecka, modyfikacji zachowań i wprowadzenia kilku zasad:

  1. Ograniczenie przyjmowania płynów na 2 godziny przed zaśnięciem i nabiału na 4 godziny przed zaśnięciem.
  2. Oddawanie moczu przed pójściem spać.
  3. Rezygnacja z pieluch.
  4. Udział dziecka w prowadzeniu dzienniczka obserwacji (notowanie nocy suchych i mokrych).

Kolejnym elementem terapii jest trening wybudzania. Polega on na conocnym budzeniu dziecka o ustalonej godzinie w celu pójścia do toalety. U dzieci powyżej 7. roku życia stosuje się również budzenie sygnałem dźwiękowym w odpowiedzi na rozpoczęcie mikcji.

Jeśli metody te nie przyniosły pożądanych efektów, u niektórych dzieci można rozpocząć leczenie farmakologiczne. Stosowane leki to:

  • desmopresyna (analog naturalnego hormonu wazopresyny) – skutkiem jej działania jest zagęszczenie, a co za tym idzie – zmniejszenie produkcji moczu;
  • oksybutynina (lek cholinolityczny) – powoduje zwiększenie pojemności pęcherza moczowego poprzez zmniejszenie napięcia mięśnia wypieracza.

Moczenie nocne wiąże się z pogorszeniem nastroju i podwyższeniem poziomu stresu zarówno u dziecka, jak i u reszty rodziny.

Zaburzenia emocjonalne dawniej były uznawane za jedną z głównych przyczyn moczenia nocnego. Obecnie uważa się jednak, że częściej są one skutkiem tej, powodującej duży dyskomfort psychiczny, dolegliwości. 

Ważne jest dokładne wytłumaczenie dziecku, na czym polega jego problem, motywowanie go do zmiany zachowań oraz niekaranie za niepowodzenia.

Źródła:

  • Kawalec W., Grenda R., Ziółkowska H. (red. nauk.), Pediatria, 1, wyd. I, 8 dodr., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016,
  • Gomez Rincon M., Leslie S.W., Waheed A., Nocturnal Enuresis, StatPearls Publishing, 2019,
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545181/ (dostęp 28.10.2019).
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19

Prawdopodobne jest, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą zaostrzać przebieg infekcji koronawirusem. Należą do nich między innymi: ibuprofen, aspiryna, ketoprofen,…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Dziecko

Trzydniówka u dzieci – jak sobie z nią poradzić?

Po co nam witamina K?

Różyczka - objawy, niebezpieczeństwo, profilaktyka i leczenie

Jaki termometr wybrać dla niemowlaka i małego dziecka?

Odra - przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Aspergera – czym różni się od autyzmu?

Fenyloketonuria - przyczyny, objawy, leczenie

Sposoby na bolesne ząbkowanie

Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe dla dzieci

Zobacz więcej
Czytaj także
04 marca 2020 Marta Cybulska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 grudnia 2019 mgr farm. Magdalena Fuszara
10 grudnia 2019 Karolina Skoczypiec Poradnik Gemini
06 grudnia 2019 Rafał Suchodolski
02 grudnia 2019 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
26 listopada 2019 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
15 listopada 2019 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
05 listopada 2019 Michał Frynas
28 października 2019 Michał Frynas
Zobacz więcej