6
30 maja 2019
Katarzyna Jaśkiewicz Autor
Autor
mgr
Katarzyna Jaśkiewicz
Logopeda, absolwentka neurologopedii na Uniwersytecie Gdańskim oraz studiów podyplomowych z oligofrenopedagogiki. Obecnie pracuje zarówno z dziećmi zdrowymi, jak i z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim. W wolnym czasie uwielbia czytać książki, spędzać czas na świeżym powietrzu, podróżować oraz zdobić przedmioty metodą decoupage.

Nadmierne ślinienie a zaburzenia integracji sensorycznej

Ślinienie jest naturalnym zjawiskiem występującym u małych dzieci. Nie powinien dziwić nas widok malucha zjadającego ze smakiem biszkopty, wysmarowanego śliną na buzi, rękach czy ubraniu. Wraz z rozwojem dziecka nadmierne ślinienie stopniowo zanika. U dwulatka nadmiar śliny może pojawiać się podczas wykonywania trudniejszych czynności – jest to zachowanie w normie. Zdarza się jednak, że dziecko dorasta, a ślinienie nadal mu towarzyszy. Taki objaw może nas niepokoić. Co warto wiedzieć o ślinieniu?

Ślinienie jest naturalnym zjawiskiem występującym u małych dzieci. Nie powinien dziwić nas widok malucha zjadającego ze smakiem biszkopty, wysmarowanego śliną na buzi, rękach czy ubraniu. Wraz z rozwojem dziecka nadmierne ślinienie stopniowo zanika. U dwulatka nadmiar śliny może pojawiać się podczas wykonywania trudniejszych czynności – jest to zachowanie w normie. Zdarza się jednak, że dziecko dorasta, a ślinienie nadal mu towarzyszy. Taki objaw może nas niepokoić. Co warto wiedzieć o ślinieniu?

Dlaczego dziecko się ślini?

Ślinienie ma swoje własne stopnie rozwoju.

Więcej o przebiegu tego procesu przeczytaj tutaj:

Link

Występowanie nadmiernego ślinienia u dziecka, które powinno już zakończyć ten etap rozwojowy może świadczyć o różnych zaburzeniach. U dzieci nadmierne ślinienie wiąże się najczęściej z uszkodzeniami układu nerwowego, np. mózgowym porażeniem dziecięcym oraz zaburzeniami integracji sensorycznej (nieprawidłowe przetwarzanie bodźców przez układ nerwowy). U dorosłych zaś objaw ten może towarzyszyć np. w przebiegu stwardnienia zanikowego bocznego (SLA) czy chorobie Parkinsona.

Dziecko, które się ślini

Stosowane w nadmiernym ślinieniu

Do innych przyczyn nadmiernego ślinienia należą:

  • zaburzenia połykania,
  • problemy z przenoszeniem śliny w głąb jamy ustnej,
  • zaburzenia rozwoju stabilizacji wewnętrznej,
  • nieprawidłowe napięcie mięśniowe w jamie ustnej,
  • nieprawidłowa stabilizacja żuchwy,
  • nieprawidłowy tor oddechowy (ustny),
  • zaburzenia integracji odruchów gryzienia, żucia, połykania,
  • zaburzenia posturalne (mające związek z zaburzeniami integracji sensorycznej).

Przyczyn nadmiernego ślinienia może być wiele. Skupimy się jednak na tych związanych z zaburzeniami integracji sensorycznej.

Zaburzenia wydzielania śliny

Wśród zaburzeń nadmiernego wydzielania śliny wyróżniamy:

  • ptyalismus – niewielki wyciek śliny z ust,
  • sialorrhea – nadmierny wyciek śliny z ust spowodowany zaburzeniami połykania; ślinotok.

Jeżeli okaże się, że nadmierne ślinienie występuje wskutek zaburzeń integracji sensorycznej, niezwykle ważne jest, aby dziecko opanowało umiejętność prawidłowego połykania śliny. Nie jest to jednak takie proste. Aby prawidłowo przełykać ślinę, mięśnie żuchwy i twarzy, w tym mięsień okrężny ust, muszą pracować w odpowiedni sposób. Zdarza się, że ich praca jest zaburzona. Co zrobić, aby usprawnić te narządy? Pomocne mogą okazać się ćwiczenia.

Przykładowe ćwiczenia usprawniające mięśnie żuchwy i twarzy

Ćwiczenia języka

  • Szczotkowanie języka miękką szczoteczką do zębów (najlepiej dziecięcą). Taki masaż poprawi ruchomość języka, a także wzmocni jego mięśnie.
  • Opukiwanie i uwrażliwianie języka.
  • Stymulacja kostkami lodu (przez kilka sekund, nie dłużej). To ćwiczenie usprawni ruchomość języka.
  • Powolne naciskanie na język drewnianą szpatułką wraz ze stopniowym przesuwaniem jej w głąb jamy ustnej. Ćwiczenie to sprawdza się przy występowaniu odruchu wymiotnego.

Stabilizacja żuchwy

Zamknięcie żuchwy można osiągnąć poprzez delikatne pukanie w podbródek dziecka (od spodu).

  • Szczotkowanie mięśnia skroniowego: od okolicy oczu, w bok, aż do potylicy (tył głowy).
  • Szczotkowanie mięśni żwaczy po obu stronach policzków.
  • Szczotkowanie powyżej i poniżej kości policzkowych (łuki jarzmowe).
  • Ściskanie i rozciąganie łuku jarzmowego.
  • Uciski mięśnia skroniowego po obu stronach twarzy, rozciąganie w bok i w kierunku potylicy.
  • Ściskanie i rozciąganie bocznych powierzchni policzków.

Pamiętajmy, aby nigdy nie domykać żuchwy na siłę! Może to wywołać odwrotny efekt.

Domknięcie ust

  • Oporowanie – ćwiczenie polegające na silnym zwarciu warg.
  • Stymulacja warg kostkami lodu.
  • Uciskanie mięśnia okrężnego ust.
  • Szczotkowanie okolicy ust.

Połykanie

Prawidłowe połykanie nie istnieje bez odpowiedniej pozycji głowy, dlatego ćwiczenia stabilizacji głowy są tu niezmiernie ważne.

  • Szczotkowanie i masowanie mięśni zginaczy szyi.
  • Masowanie podniebienia miękkiego.
  • Szczotkowanie przedniej części szyi.
  • Stymulacja szyi kostkami lodu.
  • Stymulacja wcięcia mostka kostką lodu (wywołuje automatyczne przełknięcie śliny).

Ćwiczenia logopedyczne u dziecka

Jak przebiega połykanie?

Połykanie to czynność półautomatyczna, podczas której pobrany zostaje pokarm, który następnie jest rozdrabniany i przesuwany z jamy ustnej w stronę gardła i przełyku. Proces połykania, choć wydaje się dość prosty, wymaga zaangażowania aż 100 mięśni:

  • twarzy,
  • jamy ustnej,
  • gardła,
  • przełyku.

Proces połykania składa się z czterech faz:

  • faza ustna przygotowawcza – pobranie pokarmu i jego rozdrobnienie, wymieszanie kęsa ze śliną,
  • faza ustna właściwa – przemieszczanie bolusa (kęsa pokarmowego) z jamy ustnej w kierunku gardła i przełyku; jest to faza całkowicie świadoma, podlegająca kontroli osoby spożywającej pokarm,
  • faza gardłowa – dalsze przesuwanie bolusa w stronę gardła; faza ta wymaga dobrej sprawności podniebienia miękkiego, które zamyka jamę nosową w trakcie przełykania; w tym samym momencie krtań wraz z kością gnykową otwierają przełyk i zamykają na moment tchawicę, chroniąc przed przedostaniem się do jej wnętrza pokarmu,
  • faza przełykowa – przemieszczanie się pokarmu w stronę żołądka.

Rozwój posturalny w zaburzeniach integracji sensorycznej

Nadmierne ślinienie nie bierze się znikąd. Składa się na nie wiele przyczyn. Czasami wpływ na ślinienie mogą mieć zaburzenia posturalne, które związane są z zaburzeniami integracji sensorycznej. Idąc tym tropem, może się okazać, że to właśnie zaburzenia SI są powodem nadmiernego ślinienia.

Zaburzenia posturalne (dyspraksja) to trudności w poruszaniu się i utrzymaniu pozycji ciała oraz jego stabilizacji podczas czynności motorycznych. Dziecko z takimi zaburzeniami ma problemy ze schematami ruchowymi, z utrzymaniem równowagi czy z używaniem obu stron ciała w tym samym czasie (koordynacja obustronna). Ma też trudności z wyobrażeniem sobie ruchu, zorganizowaniem go i wykonaniem.

Objawy dyspraksji:

  • trudności z samodzielnym ubieraniem się,
  • trudności w nalewaniu napoju do szklanki,
  • problem z wchodzeniem do samochodu, autobusu,
  • trudności manualne,
  • trudności w przygotowywaniu posiłków.

Jeżeli Twoje dziecko się ślini, a masz świadomość, że już nie powinno – skontaktuj się ze specjalistą!

Przeczytaj więcej o etapach ślinienia:

Link

Źródła:

  • M. Litwin, I. Pietrzyk, Diagnoza i terapia dysfagii, Gliwice 2013.
  • B. Odowska-Szlachcic, Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mowy u dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, wydawnictwo Harmonia.
  • C.Stock Kranowitz, Nie-zgrane dziecko w świecie gier i zabaw. Zajęcia dla dzieci z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, wydawnictwo Harmonia Universalis 2011.
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)