11
14 maja 2021

Zapalenie spojówek u dziecka – jak rozpoznać?

Swędzenie pieczenie, łzawienie, a dodatkowo przekrwienie worka spojówkowego – to mogą być jedne z pierwszych objawów zapalenia spojówek. Choroba ta występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Najskuteczniejszym sposobem walki z problemem jest wykluczenie kontaktu z alergenem oraz leczenie farmakologiczne, które dobiera lekarz okulista w zależności od podłoża zapalenia.

Rodzaje zapalenia spojówek u dzieci

Zapalenie spojówek ma różne podłoże. Mogą wywołać je wirusy, bakterie lub alergeny, jak również substancje drażniące oko. 

Na podstawie czynników wywołujących zapalenie spojówek u dzieci wyróżnia się: 

  • Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci 

Choroba zakaźna oczu i powiek. Może ją wywołać m.in. paciorkowiec, gronkowiec, dwoinka rzeżączki lub chlamydia. Najczęściej charakteryzuje się gęstą, śluzową, a nawet ropną wydzieliną. W tym przypadku niezbędne jest leczenie antybiotykiem i odpowiednia higiena oczu. 

  • Wirusowe zapalenie spojówek u dziecka 

Wywołuje je wiele patogennych wirusów, m.in. adenowirusy, pikornawirusy, wirus opryszczki zwyczajnej. Na wirusowe zapalenie spojówek w dużym stopniu są narażone dzieci, które dodatkowo nie stosują się do podstawowych zasad higieny i często pocierają oczy. Najczęstsze objawy to obrzęk powiek, silne przekrwienie spojówek, intensywne łzawienie, pieczenie i świąd oka. Niekiedy występuje światłowstręt, zamglone widzenie, grudkowe odczyny w spojówkach, a nawet zmiany na rogówce. Leczenie jest bardzo trudne – nie ma w pełni skutecznego leku.  

  • Alergiczne zapalenie spojówek u dziecka

Rozwija się na skutek nadmiernej reakcji organizmu na wniknięcie alergenów. Alergenami mogą być pyłki drzew i traw, kurz, sierść zwierząt, substancja czynna leku lub składnik kosmetyczny. Charakterystycznymi objawami są zwykle zaczerwienie oczu, ich świąd i obrzęk. Alergiczne zapalenie spojówek często współwystępuje z nieżytem nosa, astmą, atopowym zapaleniem skóry lub pokrzywką.  

  • Ropne zapalenie spojówek u dzieci 

Ropne lub ostre ropne zapalenie spojówek ma miejsce najczęściej przy nadkażeniu bakteryjnym, np. Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae i Streptococcus pyogenes. Klinicznie stwierdza się zaczerwienienie oka spowodowane przekrwieniem spojówek (najbardziej nasilone w sklepieniach), łagodny odczyn brodawkowaty, charakterystyczną obecność ropnej lub śluzowo-ropnej wydzieliny oraz obecność strupów na powiekach. Zwykle proces dotyczy obu oczu. Niekiedy infekcja może pojawić się o dzień lub dwa dni wcześniej w jednym oku. 

  •  Śluzowo-ropne zapalenie spojówek u dzieci 

 Śluzowo-ropne zapalenie spojówek u dzieci może pojawić się w wyniku zakażeń chlamydiowych. Występuje bardzo rzadko – stanowi 2-6% zachorowań. Jest spowodowane zakażeniem oczu w czasie porodu w trakcie przejścia przez kanał rodny chorej matki. Pierwsze objawy występują między 5. a 14. dniem życia noworodka w postaci ostrego zapalenia ze śluzowo-ropną wydzieliną, bez odczynu grudkowego oraz z dużym obrzękiem powiek. Ponadto może wystąpić zapalenie płuc, krtani, ucha lub nosa.  

Przyczyny zapalenia spojówek u dzieci – jakie są?

Zapalenie spojówek jest jedną z najczęstszych infekcji oczu, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Zapalenie mogą wywoływać: 

  • bakterie – gronkowce, dwoinka rzeżączki, pałeczka grypy, chlamydia; 
  • wirusy – adenowirusy, wirus opryszczki, różyczki, ospy wietrznej i odry; 
  • pasożyty – larwy much i robaki; 
  • alergie – np. alergiczne zapalenie spojówek; 
  • przyczyny niezakaźne – urazy oka i/lub ciała obce, substancje żrące, dym, kurz, promieniowanie UV. 

Objawy zapalenia spojówek u dziecka

Objawami charakterystycznymi dla zapalenia spojówek są: 

  • przekrwione spojówki, 
  • obrzęk powiek, zmniejszona szpara oczna,  
  • świąd i pieczenie oczu, 
  • wzmożone łzawienie, 
  • ropna lub śluzowa wydzielina powodująca sklejanie się oczu. 

Niestety pierwsze objawy zapalenia spojówek są bagatelizowane, ponieważ duża grupa rodziców uznaje je za symptomy przemęczenia dzieci, a nie choroby. 

Jak długo trwa zapalenie spojówek u dzieci? 

Czas trwania zapalenia spojówek zależny jest od czynnika, które je wywołuje. Jeśli zapalenie spojówek ma podłoże bakteryjne, leczenie trwa 5-7 dni. Jest to czas terapii z zastosowaniem kropli z antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Leczenie wirusowego zapalenia spojówek jest wydłużone – może trwać nawet do 3 tygodni. Natomiast alergiczne zapalenie spojówek występuje w momencie kontaktu i ekspozycji na alergen i niestety ma charakter nawrotowy. 

Leczenie zapalenia spojówek u dziecka

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i badania lekarz ocenia rodzaj zapalenia spojówki u dziecka. Na tej podstawie dobiera odpowiednie leczenie antybiotykowe w postaci kropli lub maści. Konieczne może być także leczenie doustne. Do leczenia mogą zostać również włączone krople na bazie substancji antyhistaminowych, przeciwzapalnych lub steroidowych. W łagodzeniu objawów pomagają także sztuczne łzy, czyli krople nawilżające bez konserwantów. 

Oprócz leczenia niezmiernie ważna jest odpowiednia higiena oczu oraz ich prawidłowe przemywanie.  

Podczas zakażenia w celu usunięcia zalegającej wydzieliny nie wolno przemywać oczu tym samym wacikiem kosmetycznym.  

Do profilaktyki zakażenia zalicza częstą i dokładną toaletę rąk. To właśnie brudne ręce mogą być nośnikiem zakażenia prowadzącym do zapalenia spojówek. 

Jako rodzic lub opiekun nigdy nie bagatelizuj objawów zapalenia spojówek. Zawsze skonsultuj problem z lekarzem okulistą. Nieleczone zapalenie spojówek u dzieci grozi trwałymi powikłaniami w zakresie prawidłowego widzenia.

Czy zapalenie spojówek u dziecka jest zaraźliwe? 

Zapalenie spojówek przenosi się droga kropelkową. Kaszel, kichanie lub dotyk błyskawicznie rozprzestrzenia infekcję. U dzieci w wieku szkolnym zapalenie spojówek występuje dość często. Zakrywanie ust podczas kaszlu, kichanie lub pokasływanie w zgięcie łokcia, jak również częste mycie rąk ciepłą wodą z mydłem ogranicza rozprzestrzeniania się infekcji.  

Nawracające zapalenie spojówek u dziecka – co można oznaczać? 

Nawracające zapalenie spojówek jest charakterystyczne dla alergicznego i alergicznego sezonowego zapalenia spojówek, które jest wywołane przez lotne alergeny, np. pyłki kwiatów, sierść zwierząt czy zarodniki pleśni. Przewlekłe nawracające zapalenie spojówek dotyczy dzieci uczulonych na pyłki traw z katarem siennym.  Kolejnym nawracającym schorzeniem jest wiosenne zapalenie spojówek i rogówki, które rozpoczyna się u dzieci po 5. roku życia i częściej dotyka chłopców. Ma tendencję do wygasania w okresie dojrzewania. 

Profilaktyka zapalenia spojówek u dzieci 

Zalecane działania prewencyjne to: 

  • Ograniczanie kontaktu ze stałym źródłem alergenu, na które dziecko jest uczulone. 
  • Codzienna wieczorna toaleta całego ciała oraz mycie włosów w okresie szczytu pylenia. 
  • Zmiana odzieży po powrocie do domu w czasie pylenia. 
  • Używanie okularów przeciwsłonecznych – stanowią barierę dla oczu przed szkodliwym działaniem promieniowania UV i ekspozycją na pyłki. 
  • Kąpiel lub prysznicowanie zwierząt domowych, np. psa po jego każdym powrocie ze spaceru, by w ten sposób spłukać pyłki z sierści. 
  • Częsta zmiana pościeli oraz jej pranie w temperaturze 60 stopni i prasowanie. 
  • Unikanie suszenia prania na zewnątrz, szczególnie w okresie pylenia. 
  • Zamykanie okien mieszkań i szyb w samochodzie w okresie pylenia. 
  • W celu poprawy wentylacji w mieszkaniu można zainstalować klimatyzatory. 
  • Płukanie oczu solą fizjologiczną lub stosowanie „sztucznych łez”, co łagodzi uciążliwe objawy. Dochodzi wówczas do usunięcia mediatorów zapalenia alergicznego w filmie łzowym i zmniejszenie kontaktu alergenu z powierzchnią oka. 
  • Rodzice lub opiekunowie dzieci powinni zwracać uwagę na zminimalizowanie odruchu pocierania oczu, szczególnie gdy dziecko ma brudne ręce. 
  • Zimne okłady na powieki stosowane przez czas 5-10 minut 1-2 razy na dobę łagodzą objawy świądu. Jako kompresy mogą posłużyć duże waciki kosmetyczne – zwilżone i delikatnie odciśnięte z zimnej wody. 

Dzięki proponowanym rozwiązaniom zminimalizujemy kontakt dziecka z alergenem, a także skutecznie zareagujemy na pierwsze objawy zapalenia spojówek. Bardzo istotne w leczeniu zapalenia spojówek u dzieci jest przestrzeganie zaleceń specjalisty oraz podstawowych zasad higieny osobistej.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Ile czasu działa krem z filtrem na skórze dziecka?

W czasie długotrwałej ekspozycji na słońce konieczna jest kilkukrotna aplikacja kremu z filtrem. Idealnym rozwiązaniem jest smarowanie skóry dziecka warstwą…

Zobacz więcej

Czy dziecko chore na astmę może przyjmować aspirynę?

Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) jest najstarszym, stosowanym po dzień dzisiejszy środkiem przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Aspiryna nie powinna być jednak w…

Zobacz więcej

Dzienna dawka witaminy C dla dziecka

Witamina C, czyli kwas askorbinowy to związek, który powinien być dostarczany naszemu organizmowi każdego dnia. Doskonałym preparatem z witaminą C…

Zobacz więcej

Dziecko a suplementacja żeń-szenia

Żeń-szeń od tysięcy lat znany jest jako doskonały środek wzmacniający organizm. Dodaje energii, poprawia nastrój, zwiększa koncentrację, podnosi libido oraz…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Marek pisze:

    Zapalenie spojowki ?
    Dziecko 1.5 roku. Jedno oczko mu ropieje. Okulista przepisuje krople które pomagają i przechodzi. Ale problem wraca przy przestaniu podawania kropli. Tylko jedno oko jest zaropiale. Nie swędzi go przynajmniej nie pociera oka. Spojówka nie jest czerwona. Podczerwieniona skóra dolnego oka , możliwe że od czyszczenia ,przecierania nie wiem. Ropa sama wychodzi z oczka jak wychodzimy na dwór. Okulista stwierdził ,że zapalenie spojowki. Że małe dzieci tak mają do 2 roku życia. Kanaliki nie są zatkane . Zalecił tylko krople i masowanie kanalika. Proszę o komentarz specjalisty.

    1. mgr farm. Marta Junowicz pisze:

      Dzień dobry.
      Specjalistą w tym przypadku jest lekarz pediatra lub okulista. Faktycznie u małych dzieci ropiejące oczy to dość powszechne zjawisko. Taki objaw bardzo często towarzyszy alergii, katarowi lub infekcji. Nie spotkałam się z innymi zaleceniami niż te, które Pani dostała – masowanie kanalika i krople zgodnie z rekomendacją lekarza. Być może opinia alergologa lub innego okulisty okaże się pomocna.

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)