4
17 lutego 2021

Kiła – choroba przeszłości?

Wydawać by się mogło, że kiła (syphilis) jest jedynie przerażającym widmem przeszłości. Okazuje się jednak, że jest to 4. co do częstości występowania wyleczalna choroba przenoszona drogą płciową. WHO podaje, że w 2016 roku zapadło na nią ponad 6 milionów osób.  

Kiła – epidemiologia 

Na terenie Stanów Zjednoczonych kiła stanowiła znany problem od lat 40. ubiegłego wieku. W 2000 roku udało się osiągnąć najniższy dotychczas odsetek zachorowań, co dało nadzieję na kompletne wyeliminowanie tej choroby. W 2001 roku opisano jednak ponowny wzrost liczby chorych, który nie ustaje do dzisiaj. 

Także w Europie od 2010 roku obserwowany jest wzrost zapadalności na kiłę. Państwowy Zakład Higieny opisał ją jako najczęściej rozpoznawaną chorobę przenoszoną drogą płciową w 2017 roku.  

Przeczytaj również:
Objawy i diagnostyka chorób wenerycznych
Czym grozi seks bez zabezpieczenia?

Co wywołuje kiłę? 

Czynnikiem odpowiedzialnym za tę chorobę jest bakteria – krętek blady (Treponema pallidum). Jest to bakteria mało oporna na wysuszanie czy środki antyseptyczne, która poza organizmem dość szybko umiera.

Zakażenie występuje najczęściej na drodze kontaktów seksualnych. W przypadku ciężarnych do przeniesienia patogenu może dojść podczas ciąży lub w trakcie porodu. Potencjalnie możliwe jest zakażenie drogą krwiopochodną, zostało to jednak wyeliminowane za pomocą dokładnych badań dawcy i pobieranych preparatów krwi.  

Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez wnikanie krętków bladych przez błony śluzowe lub skórę, w których doszło do uszkodzenia.  

Jak przebiega zakażenie krętkiem bladym? 

Przebieg kiły jest wieloletni. Symptomy prezentowane przez pacjentów mogą być bardzo różne, a sama choroba charakteryzuje się występowaniem okresów objawowych i bezobjawowych (kiła utajona).  

Naturalny przebieg kiły można podzielić na kiłę wczesną i kiłę późną. 

Kiła wczesna charakteryzuje się bardzo wysoką zakaźnością. Objawy dotyczą głównie skóry i błon śluzowych. Występują w niej różne etapy, a w każdym z nich pacjenci prezentują nieco inny obraz kliniczny: 

  • kiła pierwszego okresu – do 9 tygodni od zakażenia, charakterystycznym jej objawem jest owrzodzenie pierwotne (wrzód twardy). Jest to bezbolesny, pojedynczy naciek, który potem przekształca się w owrzodzenie podlegające samoistnemu wyleczeniu. Pojawia się w miejscu wniknięcia bakterii do organizmu – najczęściej są to okolice narządów płciowych, odbytu lub jama ustna. 
  • kiła drugiego okresu – do 1. roku od zakażenia. Na tym etapie choroby pojawiają się charakterystyczne zmiany skórne – osutki wczesne, które ustępują samoistnie i mają charakter grudek lub plamek. Następnie obserwować można pojawianie się osutek wtórnych, które ustępują zwykle z pozostawieniem przebarwień, a ich charakter może być bardzo różny (plamki, grudki lub krostki).  

W kile drugiego okresu mogą pojawiać się objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, bóle głowy czy gorsze samopoczucie. Bywają także obecne objawy z układu nerwowego takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Nierzadko pojawiają się objawy z narządów, chociażby zaburzenia funkcji nerek czy zapalenie błony naczyniowej oka.  

  • kiła późna – może być objawowa bądź bezobjawowa. Objawy mogą pojawić się nawet po kilkudziesięciu latach od zakażenia. Objawy kiły późnej dotyczyć mogą układu nerwowego, stawów, układu sercowo-naczyniowego, a nawet narządów wewnętrznych (takich jak płuca czy wątroba). 

Leczenie kiły 

Leczenie kiły jest stosunkowo proste – podstawowym preparatem w nim stosowanym jest penicylina podawana domięśniowo. W przypadku kiły pierwszorzędowej jest to jednorazowa podaż leku.  

Po zakończeniu leczenia należy obowiązkowo dokonać kontroli skuteczności zastosowanego schematu leczenia. Badanie planuje się zwykle 1, 3, 6 i 12 miesięcy po zakończeniu leczenia. 

W Polsce od wielu lat funkcjonuje system wykonywania bezpłatnych badań w kierunku HIV, kiły i HCV (wirusa zapalenia wątroby typu C). Od 2001 roku przysługuje prawo zastrzeżenia danych osobowych na każdym etapie wykonywania badania. Badanie jest więc szybkie, anonimowe i może dosłownie uratować życie. Warto je wykonywać, zwłaszcza po podjęciu ryzykownych zachowań lub przed rezygnacją ze stosowania mechanicznego zabezpieczenia przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (prezerwatyw) w stałej relacji.  

Źródła: 

  • Nowicki R. J. & Majewski S. (2019) Dermatologia i choroby przenoszone drogą płciową Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie. 
  • Jabłońska S. & Majewski S. (2005) Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie. 
  • Peeling RW, Mabey D, Kamb ML, Chen XS, Radolf JD, Benzaken AS. Syphilis. Nat Rev Dis Primers. 2017;3:17073. Published 2017 Oct 12. doi:10.1038/nrdp.2017.73. 
  • Syphilis: Epidemiology, pathophysiology, and clinical manifestations in patients without HIV – UpToDate. (n.d.). Retrieved January 1, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/syphilis-epidemiology-pathophysiology-and-clinical-manifestations-in-patients-without-hiv#H947750714.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak można się zarazić chorobą weneryczną?

Choroby weneryczne są to choroby przenoszone droga płciową. Część z nich jest przenoszona tylko przez kontakty seksualne dopochwowe, oralne lub…

Zobacz więcej

Jaki nawilżający żel intymny dla przyszłych rodziców?

Najbardziej popularnymi i najbezpieczniejszymi preparatami nawilżającymi są żele nawilżające z kwasem mlekowym. Są to typowe preparaty apteczne zalecane w problemach…

Zobacz więcej

Jak działają tabletki antykoncepcyjne?

Mechanizm działania tabletek antykoncepcyjnych polega na hamowaniu owulacji (jajeczkowania). Ponadto następują zmiany w śluzie szyjki macicy, które blokują zagnieżdżenie komórki…

Zobacz więcej

Suplementy diety na płodność

Bardzo często problemy z płodnością związane są z nieodpowiednim dostarczaniem z diety niezbędnych witamin i mikroelementów, takich jak cynk, koenzym…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Test na kiłę

Zapobieganie chorobom wenerycznym

Czytaj także
16 lutego 2021 mgr Ewa Lisius
05 lutego 2021 Alicja Olewiecka
22 stycznia 2021 Karolina Skoczypiec Poradnik Gemini
19 stycznia 2021 Alicja Olewiecka
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
02 czerwca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
04 maja 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)