10
12 maja 2020
Natika Karolak Autor
Autor
mgr farm.
Natika Karolak

Plastry antykoncepcyjne – jakie są zalety i wady ich stosowania?

Stosowanie plastrów jest wygodnym rozwiązaniem. Przykleja się je raz w tygodniu, a np. tabletki antykoncepcyjne należy przyjmować codziennie, co może wiązać się z pominięciem dawki. Plastry odciążają także nasz układ pokarmowy. Mogą jednak wywołać skutki uboczne oraz odkleić się od ciała. 

Stosowanie plastrów jest wygodnym rozwiązaniem. Przykleja się je raz w tygodniu, a np. tabletki antykoncepcyjne należy przyjmować codziennie, co może wiązać się z pominięciem dawki. Plastry odciążają także nasz układ pokarmowy. Mogą jednak wywołać skutki uboczne oraz odkleić się od ciała. 

Pierwszy plaster antykoncepcyjny został zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) pod koniec 2001 r. Od tego momentu minęło sporo czasu i wiele kobiet przekonało się o jego skuteczności i wygodzie stosowania. Warto rozważyć tę metodę antykoncepcji w porozumieniu z lekarzem ginekologiem. 

Czym są plastry antykoncepcyjne? 

Plaster antykoncepcyjny to metoda zapobiegania ciąży polegająca na przyklejeniu na skórę systemu transdermalnego zawierającego syntetyczne hormony, będące odpowiednikami żeńskich hormonów płciowych.  

Jak działają plastry antykoncepcyjne? 

Działanie plastra antykoncepcyjnego opiera się na ciągłym uwalnianiu zawartych w nich hormonów do organizmu przez skórę. Polega to na blokowaniu owulacji, czyli uwolnienia dojrzałej komórki jajowej, zwiększaniu gęstości śluzu w szyjce macicy w celu utrudnienia migracji plemników, a także zmianach w obrębie błony śluzowej macicy, co ma zapobiegać zagnieżdżeniu zarodka. Mechanizm działania wynika z samej obecności hormonów, więc plastry działają podobnie jak tabletki antykoncepcyjne. Różnice dotyczą sposobu podania – tabletki podawane są doustnie, a plaster działa przez skórę.  

Para leżącą w łóżku

Plastry antykoncepcyjne – rodzaje 

Typowy system transdermalny zawiera dwa hormony syntetyczne, będące odpowiednikami żeńskiego estrogenu oraz progesteronu. W plastrach dostępnych na polskim rynku występuje połączenie etynyloestradiolu jako pochodnej estrogenu oraz norelgestrominu – pochodnej progesteronu. Do niedawna dostępny był także inny rodzaj plastrów zawierający gestoden jako składowa progestagenna. Nie są one obecnie dostępne w Polsce.  

Plastry antykoncepcyjne – cena

Cena plastrów antykoncepcyjnych waha się w granicach od około 30 do 80 zł, dlatego warto rozważyć wszystkie wady i zalety stosowania danej metody antykoncepcji.
 

Gdzie przykleić plaster hormonalny? 

Plaster antykoncepcyjny zawsze należy przyklejać na suchą, czystą oraz nieowłosioną skórę. Miejsca, na których można umieszczać plaster to:  

  • pośladki,  
  • brzuch,  
  • ramiona, 
  • górna część pleców.  

Brzegi plastra powinny mocno przylegać do skóry, a ich przyczepność należy sprawdzać codziennie oraz po takich czynnościach, jak kąpiel czy ćwiczenia fizyczne, skorzystanie z sauny lub basenu. Miejsce umieszczenia plastra powinno się zmieniać po przyklejeniu nowego plastra, aby uniknąć podrażnień skóry.  

Należy pamiętać, aby nigdy nie przyklejać plastra na piersi!

Plaster antykoncepcyjny

Jak stosować plastry antykoncepcyjne? 

Plaster antykoncepcyjny należy zmieniać co 7 dni. Kolejny plaster należy przykleić 8. dnia, poprzedzając tę czynność usunięciem poprzedniego plastra. Tak samo należy postąpić 15. dnia. Plaster zawsze zmieniamy w tym samym dniu tygodnia przez okres 3 tygodni. Po tym czasie należy ściągnąć trzeci plaster i zrobić 7-dniową przerwę. W tym czasie powinno rozpocząć się krwawienie. Następnie proces należy rozpocząć od nowa bez względu na to, czy krwawienie zakończyło się, czy też nie. 

Przed przyklejeniem plastra należy dokładnie przeczytać ulotkę dołączoną do leku ze względu na liczne informacje dotyczące stosowania plastrów.  

Plastry antykoncepcyjne – skuteczność 

Skuteczność metod antykoncepcyjnych określa się za pomocą tak zwanego wskaźnika Pearla. W najprostszym ujęciu jest to ilość niezamierzonych ciąż przypadających na 100 kobiet stosujących określony rodzaj antykoncepcji przez rok. Im niższy wskaźnik Pearla, tym bardziej skuteczna metoda zapobiegania ciąży.   

Plastry antykoncepcyjne cechuje jeden z najniższych wskaźników Pearla, co oznacza wysoką skuteczność tej metody antykoncepcji. Przy odpowiednim stosowaniu wskaźnik ten jest zbliżony do takich metod jak stosowanie tabletek antykoncepcyjnych czy wkładek domacicznych.  

Plastry antykoncepcyjne – skutki uboczne 

Zarówno w przypadku stosowania tabletek, jak i plastrów mogą wystąpić działania niepożądane, do których należą: 

  • bóle piersi, głowy, 
  • plamienia w środku cyklu, 
  • nudności, 
  • wymioty, 
  • zmiany nastroju, 
  • spadek libido, 
  • wzrost masy ciała. 

Objawy te zazwyczaj mają charakter łagodny lub umiarkowany i ustępują po 2-3 cyklach. W przypadku stosowania plastrów mogą wystąpić także okresowe zmiany uczuleniowe na skórze

Stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych związane jest z ryzykiem wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, co ma miejsce zarówno w przypadku tabletek, jak i plastrów. Pojawiły się przypuszczenia, że stosowanie plastrów antykoncepcyjnych obarczone jest większym ryzykiem wystąpienia tej choroby. Badania nie potwierdziły tego jednoznacznie. 

Plastry antykoncepcyjne a tycie

Za tycie podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej odpowiedzialne są estrogeny. Plastry zawierają jednak niższe dawki hormonów niż antykoncepcja starszej generacji, dlatego prawdopodobieństwo zwiększenia masy ciała jest w tym przypadku niższe i nie wystąpi ono u każdej kobiety.
 

Plastry antykoncepcyjne – wady i zalety 

Plastry antykoncepcyjne – zalety 

Prawdopodobieństwo popełnienia błędu podczas przyklejania plastra raz w tygodniu jest mniejsze niż w przypadku codziennego stosowania tabletek antykoncepcyjnych. W przypadku pigułek ryzyko wiąże się z pominięciem dawki, a w konsekwencji – z zajściem w nieplanowaną ciążę. W przypadku plastra, jeśli pacjentka zapomni go wymienić, jest chroniona stężeniem hormonów utrzymującym się z poprzedniego plastra jeszcze przez 2 dni. W przypadku tabletek ten okres jest krótszy.  

Ponadto stosowanie plastrów jest dużo wygodniejsze. Łatwiej jest przykleić plaster raz w tygodniu niż codziennie pamiętać o zażyciu tabletki.  

Metoda aplikacji wiąże się także ze zdrowiem pacjentki. Stosowanie plastra antykoncepcyjnego pomija efekt pierwszego przejścia, czyli obciążenia wątroby doustnym środkiem antykoncepcyjnym. Ze względu na pominięcie udziału układu pokarmowego zmniejsza się także ryzyko wymiotów i biegunek, które mogą obniżyć skuteczność leku w przypadku tabletek antykoncepcyjnych.  

Plastry antykoncepcyjne – wady 

Wady stosowania plastrów antykoncepcyjnych wiążą się niewątpliwie ze skutkami ubocznymi, jakie mogą one wywołać. Nie są też one zalecane każdej pacjentce. Skuteczność plastrów antykoncepcyjnych zmniejsza się u pacjentek o masie ciała większej lub równej 90 kg. Plastry mogą się też odklejać częściowo bądź całkowicie, choć jest to rzadko spotykane. W takim przypadku należy całkowicie usunąć plaster i natychmiast przykleić nowy. 

Warto wziąć pod uwagę stosowanie plastrów antykoncepcyjnych jako wygodnej metody zapobiegania ciąży. Ze względu na szeroki wybór pacjentka może wraz ze swoim lekarzem ginekologiem wybrać najlepiej dostosowaną metodę antykoncepcji, biorąc pod uwagę tak ważne aspekty, jak skuteczność, wygoda stosowania czy kwestie zdrowotne. 

Źródła: 

  • Galzote R.M., Rafie S., Teal R., Mody S.K., Transdermal delivery of combined hormonal contraception: a review of the current literature. International Journal of Women’s Health. 2017, 
  • Charakterystyka Produktu Leczniczego Evra. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Beta-karoten a witamina A

Beta-karoten jest prekursorem witaminy A i tak samo jak witamina A wykazuje właściwości przeciwutleniające. Przekształca się w witaminę A w…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Czy można przesunąć termin miesiączki?

Pani Weroniko, antykoncepcja hormonalna wiąże się z wieloma obostrzeniami zdrowotnymi dotyczącymi jej stosowania, a niewłaściwe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może prowadzić…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
07 lipca 2020 dr n. med. Piotr Niedziałkowski
02 czerwca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
15 maja 2020 mgr farm. Karolina Kochańska
04 maja 2020 dr Ewa Fiedorowicz
08 kwietnia 2020 mgr farm. Marta Junowicz
30 marca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
11 marca 2020 mgr farm. Marta Grabowska
18 grudnia 2019 inż. Małgorzata Zdunek
17 grudnia 2019 mgr farm. Marta Grabowska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)