17
07 grudnia 2020

Olej rycynowy – właściwości i zastosowanie

Olej rycynowy jest znany i stosowany już od czasów starożytnych.  Ze względu na swoje właściwości przeczyszczające kojarzony jest przede wszystkim jako środek na zaparcia. Stosowany zewnętrznie doskonale sprawdza się także jako kosmetyk. 

Jak powstaje olej rycynowy? 

Olej rycynowy pozyskuje się z rącznika pospolitego (Ricinus  communis) – tropikalnej rośliny pochodzącej z Indii. Obecnie występuje także na terenie Rosji, Brazylii i południowej Afryki. Produkcja oleju polega na tłoczeniu nasion na zimno. Następnym etapem jest poddanie go obróbce termicznej, aby unieszkodliwić toksyczną dla człowieka substancję – rycynę. Finalnie składnikami oleju są kwasy tłuszczowe: rycynolowy, oleinowy oraz linolowy w stosunku 90:7:3. Olej rącznikowy jest przejrzystym płynem o delikatnie żółtawym zabarwieniu i charakterystycznej, gęstej konsystencji.  

Olej rycynowy jako środek na zaparcia 

Olej rycynowy od wielu lat stosowany jest przede wszystkim jako silny środek przeczyszczający.  Po podaniu doustnym uwolniony podczas trawienia kwas rycynolowy drażni błonę śluzową jelit  i pobudza ruchy perystaltyczne. Następuje także lekkie przekrwienie ścian jelita i zwiększone przenikanie wody do mas kałowych, co w efekcie prowadzi do wypróżnienia. Z reguły oddanie stolca występuje po 2-3 godzinach od zażycia. 

 Olej rycynowy – działania niepożądane 

Olej rycynowy w zalecanych małych dawkach jest bezpieczny, jednak należy używać go krótkotrwale (maksymalnie kilka dni) jedynie w uzasadnionych przypadkach. Długotrwałe stosowanie może podrażnić przewód pokarmowy. 

Olej rycynowy – interakcje z lekami 

Warto pamiętać, aby zachować odstęp pomiędzy zażyciem oleju rycynowego a podaniem innych leków czy suplementów, ponieważ jego działanie może zaburzyć wchłanianie innych substancji. 

Olej rycynowy – przeciwwskazania  

Z zastosowania oleju rycynowego jako preparatu na zaparcia nie powinny korzystać: 

  • osoby z chorobami zapalnymi przewodu pokarmowego,  
  • kobiety w ciąży, 
  • dzieci do 7 roku życia. 

Olej rycynowy na wywołanie porodu? 

Olej rycynowy jest głównym składnikiem tzw. koktajlu położnych, czyli mieszaniny mającej przyspieszyć rozpoczęcie akcji porodowej. Wzmożone ruchy perystaltyczne jelit pobudzają do pracy mięśnie macicy, wywołując skurcze. Koktajl stosowano, gdy minął przewidywany termin porodu,  a ciąża była uznana za donoszoną. Dawniej metoda ta stosowana była na szerszą skalę, dziś jednak wielu lekarzy zdecydowanie ją odradza, uważając ją za zbyt drastyczną, a przede wszystkim niosącą ryzyko niebezpiecznych komplikacji (gdy szyjka macicy nie jest dostatecznie dojrzała, może nastąpić niedotlenienie płodu). W niektórych indywidualnie rozpatrywanych przypadkach olej rycynowy można zastosować, ale tylko po konsultacji z lekarzem lub położną. 

Kompresy z oleju rycynowego 

Olej rycynowy można również stosować w postaci okładów na skórę przy schorzeniach wątroby, pęcherzyka żółciowego, okrężnicy oraz gdy występują zrosty wewnątrz powłok brzusznych  i schorzenia kobiecych narządów rodnych. Gorące okłady z oleju rycynowego pomagają także  w łagodzeniu bólu pleców, brzucha i głowy. Dobrze sprawdzi się także jako olejek do masażu. 

Olej rycynowy w kosmetyce 

Zastosowanie oleju rycynowego w kosmetyce jest bardzo szerokie. Jego właściwości odżywcze  i nawilżające sprawdzają się w pielęgnacji: 

  • brwi i rzęs – wystarczy wymyć szczoteczkę po tuszu do rzęs i ostrożnie aplikować nią olej na brwi i rzęsy, tak aby nie dostał się do oczu (może podrażnić i wywołać łzawienie). Stosowany regularnie powoduje wzmocnienie i przyciemnienie włosków. 
  • włosów – ponieważ sam olej rycynowy jest bardzo gęsty najlepiej wymieszać go z naftą kosmetyczną lub oliwką i w takiej formie nałożyć na skórę głowy. Olej można również zaaplikować na same końcówki lub na całą długość włosów. Efektem takiej pielęgnacji powinno być ogólne wzmocnienie włosów, ale także szybszy porost, większy blask 
    i puszystość, redukcja ilości rozdwojonych końcówek. Jedynym przeciwwskazaniem jest nadmierne wypadanie włosów, ponieważ nieco ciężka struktura oleju może nadmiernie przeciążyć i tak już osłabione cebulki. 
  • twarzy – dzięki właściwościom antybakteryjnym olej rycynowy pomaga w problemach 
    z trądzikiem. W celu otwarcia porów najpierw należy przemyć twarz ciepłą wodą, a następnie wmasować olej. Tak zastosowany olejek będzie działał na skórę zmiękczająco i nawilżająco. Olej rycynowy doskonale sprawdzi się również w oczyszczaniu skóry twarzy z makijażu 
    i zanieczyszczeń. W tym celu najlepiej zmieszać go w proporcji 1:9 z innym olejem 
    (np. migdałowym). Po rozprowadzeniu mieszanki na skórze należy nałożyć na twarz ręcznik zmoczony w ciepłej wodzie i odczekać 2 minuty. Wszystkie zabrudzenia powinno usunąć delikatne wytarcie nadmiaru olejów ręcznikiem. 
  • twardej skóry pięt, łokci, kolan – w celu zmiękczenia stwardniałej skóry stosuje się miejscowo niewielką ilość oleju. Należy jednak pamiętać o systematyczności. 
  • blizn – regularne stosowanie na blizny powinno przynieść poprawę wyglądu skóry. 

Olej rycynowy dzięki swoim właściwościom znalazł szerokie zastosowanie w lecznictwie  i kosmetyce. Jest łatwo dostępnym, naturalnym i stosunkowo tanim produktem, którego działanie może nas pozytywnie zaskoczyć. 

Źródła: 

  1. Kohlmunzer S., Farmakognozja, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020 
  2. Platforma Polskie Rejestry Medyczne; Charakterystyka Produktu Leczniczego,  
  3. Reszke R., Reich A., Wybrane składniki pochodzenia roślinnego obecne w kosmetykach dostępnych w Polsce, Forum Dermatologicum; tom 2, nr 2, 51–59, 2016. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
25 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
01 października 2021 Natalia Górska
10 września 2021 mgr farm. Monika Cichocka
31 sierpnia 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)