8
01 października 2020
Anna Rudnicka Autor
Autor
Dr n. o zdr.
Anna Rudnicka

Zaskórniki – poznaj sposoby, aby się ich pozbyć!

Trądzik zaskórnikowy to forma trądziku pospolitego, w której nie występuje stan zapalny. Zaskórniki nie są tak dotkliwym problemem, jak ropne grudki, krostki czy podskórne guzki, które często są zaczerwienione i bolesne. W związku z tym trądzik zaskórnikowy jest problem dermatologicznym często lekceważonym przez pacjentów, a wiele osób może nawet nie zdawać sobie sprawy, że przy odpowiedniej pielęgnacji ich cera może ulec znacznej poprawie. 

Trądzik zaskórnikowy to forma trądziku pospolitego, w której nie występuje stan zapalny. Zaskórniki nie są tak dotkliwym problemem, jak ropne grudki, krostki czy podskórne guzki, które często są zaczerwienione i bolesne. W związku z tym trądzik zaskórnikowy jest problem dermatologicznym często lekceważonym przez pacjentów, a wiele osób może nawet nie zdawać sobie sprawy, że przy odpowiedniej pielęgnacji ich cera może ulec znacznej poprawie. 

Trądzik zaskórnikowy – objawy 

Nawet jeśli nie występują u Ciebie typowe zaczerwienione krostki, mimo wszystko możesz borykać się z trądzikiem. Jeśli na twarzy, plecach lub dekolcie dostrzegasz zaskórniki, jak najbardziej można mówić o trądziku zaskórnikowym. Należy pamiętać, że problem ten nie dotyczy wyłącznie osób ze skórą tłustą lub mieszaną, ale może także występować przy skórze normalnej czy nawet suchej. Co więcej, chociaż jest charakterystyczny dla nastolatków w okresie dojrzewania, może tak naprawdę pojawić się w każdym wieku.  

Trądzik zaskórnikowy charakteryzuje się niewielkimi wykwitami bez stanu zapalnego, widocznymi na skórze w dwóch postaciach: 

  • Zaskórniki zamknięte, czyli niewielkie grudki koloru skóry lub białawej barwy (potocznie zwane „kaszką”), powstające w wyniku zablokowania ujścia mieszkowego przez zbierającą się wydzielinę gruczołu łojowego (sebum) oraz złuszczające się komórki naskórka. Najlepiej widać je po naciągnięciu skóry.
  • Zaskórniki otwarte, czyli ciemnobrązowe punkty, występujące najczęściej w okolicy nosa i na brodzie (potocznie zwane „wągrami”). Ich kolor jest wynikiem utleniania się wypełniającego je sebum podczas kontaktu z powietrzem.
Kobieta z zaskórnikami na twarzy

Pielęgnacja cery zaskórnikowej

Duży problem stanowi trzecia forma trądziku zaskórnikowego, niewidoczna gołym okiem, czyli mikrozaskórniki. Są to niewielkie zrogowacenia w obrębie ujścia gruczołów łojowych. Przy braku odpowiedniej pielęgnacji mogą one być bardziej kłopotliwe niż większe zaskórniki, ponieważ prowadzą do tworzenia się zarówno zmian niezapalnych (zaskórników), jak i zapalnych (czopów ropnych). 

Jak pozbyć się zaskórników? 

Całkowite pozbycie się problemu jest możliwe, ale czasochłonne, a procesu nie da się przyspieszyć. Rozwój trądziku zwykle nie jest spowodowany niewłaściwą higieną, a wręcz przeciwnie – zbyt intensywne lub zbyt częste oczyszczanie skóry może prowadzić do zaostrzenia choroby. Mechaniczne rozerwanie mieszków włosowych (przy mocnym pocieraniu lub źle dobranych peelingach) i nadmierne przesuszanie (w wyniku nieodpowiedniego doboru kosmetyków) skutkuje naturalną reakcją obronną skóry, czyli wzmożoną produkcją sebum. Z kolei pozbywanie się wykwitów trądzikowych (w tym zaskórników) poprzez wyciskanie ich paznokciami może prowadzić do rozwoju liszaja, zapalenia tkanki podskórnej, a w konsekwencji nawet do przebarwień pozapalnych i blizn.  

Z problemem zaskórników można skutecznie walczyć w domu. W tym przypadku nie pomogą środki antybakteryjne stosowane w terapii stanów zapalnych trądziku pospolitego, ponieważ mikrobiota w zaskórniku jest zbliżona do tej w niezmienionym chorobowo gruczole łojowym.  

Warto zatem zastosować preparaty miejscowe zawierające poniższe składniki: 

Kwas azelainowy i azeloglicyna 

Kwas azelainowy doskonale sprawdza się w terapii trądziku zaskórnikowego ze względu na działanie ograniczające syntezę sebum, a także właściwości keratolityczne, dzięki czemu ogranicza blokowanie się ujść gruczołów łojowych i redukuje liczbę niezapalnych zmian skórnych. 

Jego skuteczniej działającą formą jest azeloglicyna, uzyskana poprzez dodanie kwasu azelainowego do glicyny. Zabieg ten zapewnia lepszą rozpuszczalność w wodzie składnika aktywnego, co pozwala na zmniejszenie zastosowanej dawki. Azeloglicyna skuteczniej kontroluje wydzielanie łoju niż sam kwas azelainowy, a ponadto nie powoduje łuszczenia się skóry, dzięki czemu jest dobrze tolerowana przez osoby ze skórą wrażliwą i naczynkową. 

Kwas szikimowy 

Kolejnym kwasem, który należy rozważyć w terapii trądziku zaskórnikowego, jest kwas szikimowy, który naturalnie występuje w anyżu gwiaździstym (z japońskiego shikimi). Kosmetyki na jego bazie są coraz częściej stosowane w pielęgnacji cery problematycznej, ponieważ  kwas szikimowy aplikowany miejscowo powoduje złuszczanie się naskórka. To w konsekwencji pobudza tkankę do aktywnej regeneracji. Kwas szikimowy wykazuje ponadto działanie przeciwrodnikowe i antybakteryjne.  

Niacynamid 

Niacynamid, który występuje także pod nazwami niacyna, witamina B3 lub witamina PP, to niezwykle cenny składnik kosmetyków, nie tylko tych przeciwtrądzikowych. Korzyści, jakie dostarcza skórze to: 

  • zwiększona synteza białek i keratyny,  
  • stymulacja syntezy ceramidów, 
  • przyspieszenie różnicowania keratynocytów.  

Wszystkie te czynniki stabilizują funkcję barierową naskórka, co przekłada się na lepszą kondycję skóry. Preparaty z niacynamidem warto stosować, aby zapobiec powstawaniu nowych zaskórników, tym bardziej że niacynamid ogranicza wydzielanie łoju, działa przeciwzapalnie i rozjaśnia przebarwienia. 

Retinol 

Retinol, jako pochodna witaminy A, ma szerokie zastosowanie we wspomaganiu leczenia trądziku oraz zapobieganiu jego nawrotom. Wykazuje wielokierunkowe działanie na skórę:  

  • redukuje stany zapalne,  
  • reguluje nadprodukcję sebum,  
  • zapobiega zatykaniu porów,  
  • wygładza skórę,  
  • chroni przed negatywnymi czynnikami środowiskowymi, 
  • wspomaga leczenie zmian skórnych i blizn, 
  • pobudza skórę do produkcji nowych komórek.  

Retinol jest bezpieczną alternatywą dla retinoidów przepisywanych na receptę, które stosuje się w terapii zaawansowanej postaci trądziku pod opieką lekarza. Nie należy używać go w trakcie ciąży ani w okresie wzmożonej ekspozycji na słońce. U osób z cerą wrażliwą i nadreaktywną może powodować przejściowe podrażnienia, które są naturalną reakcją skóry na działanie witaminy A i jej pochodnych. 

Kwas migdałowy 

Kwas migdałowy jest bardzo skutecznym składnikiem, który wspomaga leczenie   objawów trądziku. Należy do grupy alfahydroksykwasów (tzw. AHA, kwasów owocowych). Zasada jego działania polega na stopniowym rozluźnianiu wiązań pomiędzy korneocytami w warstwie rogowej, co skutkuje ich zerwaniem i stopniowym, niezauważalnym dla oka oddzielaniem się górnej warstwy komórek naskórka (bez efektu odchodzących płatów skóry). Jest uważany za bardzo delikatny, ponieważ cechuje się stosunkowo dużą masą molekularną cząsteczki – nie przenika do głębszych warstw skóry, w związku z czym jest odpowiedni nawet dla cery wrażliwej. 

Źródła: 

  1. Oakley, A., Ngan, V., & Morrison, C. (2014). Comedonal Acne. https://dermnetnz.org/topics/comedonal-acne/ (dostęp dnia 03.09.2020). 
  2. Kuchciak-Brancewicz, M. (2020). Dlaczego nie należy wyciskać zaskórników? Dermatologia Praktyczna, I, 65–66. 
  3. Wolska, H. (2004). Choroby łojotokowe: Trądzik. In M. Błaszczyk-Kostanecka & H. Wolska (Eds.), Dermatologia w praktyce (I, pp. 147–158). 
  4. Fox, L., Csongradi, C., Aucamp, M., Du Plessis, J., & Gerber, M. (2016). Treatment modalities for acne. Molecules, 21(8), 1–20.  
  5. Korczyńska, S. (2015). Azeloglicyna vs. kwas azalainowy. Biotechnologia.pl https://biotechnologia.pl/kosmetologia/azeloglicyna-vs-kwas-azelainowy,15778 (dostęp dnia 03.09.2020). 
  6. Ciancaglio, W., Mercurio, D., & Campos, P. (2014). Shikimic acid: A potential active principle for skin exfoliation. Surgical & Cosmetic Dermatology, 6, 239–247. 
  7. Önder, M. (2008). An Investigation of Efficacy of Topical Niacinamide for the Treatment of Mild and Moderate Acne Vulgaris. J Turk Acad Dermatol, 4–7.  
  8. Stone, M. (2019). Retinol for Blackheads: Facts about Usage, Efficacy, and Safety. https://dermcollective.com/retinol-for-blackheads/ (dostęp dnia 03.09.2020). 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
17 listopada 2020 mgr Ewelina Mróz-Kaźmierczak
03 listopada 2020 mgr farm. Hanna Lengiewicz
25 sierpnia 2020 Aleksandra Maliszewska
22 czerwca 2020 Aleksandra Maliszewska
01 czerwca 2020 dr Ewa Fiedorowicz
28 kwietnia 2020 mgr Ewelina Mróz-Kaźmierczak
26 listopada 2019 Aleksandra Maliszewska
14 listopada 2019 Poradnik Gemini
03 października 2019 mgr farm. Monika Cichocka
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)