2
08 stycznia 2020
Leszek Pawski Autor
Autor
mgr
Leszek Pawski

Błędy żywieniowe wśród dzieci i młodzieży – jakie są najczęstsze z nich?

Do najczęściej popełnianych błędów żywieniowych wśród dzieci i młodzieży należą m.in. brak urozmaicenia i monotonia w odżywianiu, dieta uboga w owoce i warzywa, nadmiar cukrów prostych, mięsa i jego przetworów oraz tłuszczów w diecie, a także nieregularność i podjadanie między posiłkami.

Do najczęściej popełnianych błędów żywieniowych wśród dzieci i młodzieży należą m.in. brak urozmaicenia i monotonia w odżywianiu, dieta uboga w owoce i warzywa, nadmiar cukrów prostych, mięsa i jego przetworów oraz tłuszczów w diecie, a także nieregularność i podjadanie między posiłkami.

Odpowiednie odżywianie jest podstawą prawidłowego rozwoju młodych ludzi. Błędy żywieniowe mogą powodować różne problemy, które negatywnie wpływają na organizm dzieci i młodzieży. Jest to narastający problem o charakterze globalnym.

Nawyki żywieniowe wśród dzieci i młodzieży, także te nieprawidłowe, kształtuje w głównej mierze środowisko (rodzina, szkoła) oraz własna świadomość dziecka. Duże znaczenie odgrywają również media i Internet, z których dzieci i młodzież czerpią wiedzę.

Wszechobecny dostęp do przetworzonych przekąsek, spożywanie gotowych posiłków to tylko niektóre z niebezpieczeństw, które czyhają na młodego człowieka. Szczególnie w wieku dorastania ważną rolę odgrywa kwestia prawidłowego żywienia – niestety ta grupa wiekowa nie przykłada wagi do rodzaju oraz jakości spożywanego jedzenia. Młodość sprzyja kształtowaniu złych nawyków żywieniowych, a także ich utrwaleniu i korzystaniu z nich w późniejszych latach życia.

Zdrowie dzieci

Najczęstsze błędy żywieniowe wśród dzieci i młodzieży

Do najczęstszych nieprawidłowości żywieniowych należą:

  • brak urozmaicenia i monotonia w odżywianiu,
  • nadmierne spożywanie cukrów prostych (znajdujących się np. w słodyczach), mięsa i jego przetworów, słodzonych napojów gazowanych, tłuszczów i żywności typu fast-food,
  • dieta uboga w owoce, warzywa, produkty mleczne, produkty zbożowe pełnoziarniste i ryby,
  • pojadanie między posiłkami,
  • niedostateczna liczba posiłków,
  • nieregularność,
  • pomijanie śniadań i II śniadań (szczególnie podczas pobytu w szkole).

Błędy żywieniowe wśród dzieci i młodzieży – skutki

Popełniane błędy żywieniowe nie pozostają bez konsekwencji dla zdrowia. Symptomy są najczęściej utajone i pojawiają się w formie subklinicznych objawów niedoborowych składników pokarmowych o łagodnym, trudnym do rozpoznania charakterze. W niektórych przypadkach pojawiają się zauważalne zmiany:

  • opóźnienia dojrzewania oraz wzrastania,
  • obniżenie odporności,
  • zaburzenia w rozwoju fizycznym i psychicznym.

Jak uniknąć błędów żywieniowych?

Według zasady regularności posiłków, szczególnie istotnej dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju młodego organizmu, posiłki należy spożywać co 3-4 godziny. Uczniom, których pobyt w szkole trwa do 6 godzin, zaleca się spożycie przynajmniej jednego posiłku. Natomiast dzieci, które spędzają ponad 6 godzin, powinny zjeść II śniadanie oraz kolejny posiłek, np. w formie ciepłego dania.

Mama pakuje dziecku drugie śniadanie do szkoły

Błędy żywieniowe – skutki

Konsekwencją zbyt rozległych przerw pomiędzy spożywanymi daniami jest obniżenie poziomu glukozy we krwi, co źle wpływa na wydolność intelektualną i fizyczną młodego człowieka. Przyczynia się to do:

  • pogorszenia wyników w nauce,
  • rozdrażnienia,
  • ogólnego osłabienia,
  • problemów z emocjami. 

W jednym z badań udowodniono, że dzieci i młodzież spożywające II posiłek podczas pobytu w szkole osiągają lepsze wyniki w nauce matematyki i geografii. Ponadto radzą sobie lepiej z zadaniami, które wymagają zapamiętywania i koncentracji.

Pomijanie I śniadania jest popularnym zachowaniem w okresie adolescencji, a jego konsekwencje są zbliżone do wyżej wymienionych. Uczniowie wykazują gorsze wyniki w nauce, są mniej skupieni i mają problemy z zapamiętywaniem. Wiąże się to również z nieodpowiednim zachowaniem (Adolphus i in., 2012).

Ponadto, na podstawie metaanalizy przeprowadzonej między 2008 a 2014 rokiem, naukowcy doszli do wniosku, iż pomijanie śniadań wśród niepełnoletnich może przyczyniać się do wystąpienia nadwagi i otyłości, a także do potencjalnych niedoborów składników odżywczych.  

Nieregularne spożywanie posiłków przyczynia się do zaburzeń związanych z termogenezą (procesami, których celem jest wytworzenie ciepła dla utrzymania stałej temperatury ciała) oraz wystąpienia dodatniego bilansu energetycznego. Ich skutkiem jest wzrost masy ciała. Zbyt małe porcje i ilość posiłków oraz ich nieprawidłowy rozkład w ciągu dnia może przyczyniać się również do zwyczaju podjadania między posiłkami.

Spożywanie fast foodów to kolejny błąd żywieniowy występujący nagminnie wśród dzieci i młodzieży. Regularne odżywianie w ten sposób przyczynia się do wystąpienia nadwagi lub otyłości, co jest rosnącym problemem wśród młodych ludzi. Według badań fast foody dostarczają do organizmu nadmiernej ilości kilokalorii i jednocześnie są żywnością o niskiej wartości odżywczej. W konsekwencji tego nie trudno o dodatkowe kilogramy. Ponadto tego typu żywność jest chętniej spożywana przez dzieci i młodzież w większej ilości niż tradycyjne posiłki.

Podsumowując, błędy żywieniowe wśród dzieci i młodzieży mogą prowadzić do problemów zdrowotnych, niedoborów składników odżywczych, zwiększenia masy ciała, co grozi nadwagą i otyłością oraz do problemów z koncentracją, które przekładają się na pogorszenie wyników w nauce. Dlatego należy podkreślić, jak ważna jest rola dorosłych w propagowaniu wśród młodych ludzi prawidłowych nawyków żywieniowych.

Źródła:

  • Buczak A. Zachowania żywieniowe młodzieży w perspektywie edukacji zdrowotnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 2014,
  • Całyniuk B. i in., Zachowania żywieniowe młodzieży z województwa śląskiego, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 3, s. 296-300, 2014,
  • Gajda R. i in., Zachowania żywieniowe młodzieży mieszkającej w województwie świętokrzyskim – wybrane aspekty, Problemy Higieny i Epidemiologii, 91(4), s. 611-617, 2010.
  • Gawęcki J., Roszkowski W., Żywienie człowieka a zdrowie publiczne, Tom 3,  Warszawa: PWN, 2009,
  • Jarosz M. i in., Czynniki środowiskowe związane z występowaniem nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży, Postępy Nauk Medycznych, 9, s. 770-777, 2011,
  • Jarosz M., Rychlik E., Najczęstsze wady w żywieniu dzieci i młodzieży. W: M. Jarosz, (red.) Zasady prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży oraz wskazówki dotyczące zdrowego stylu życia, Warszawa: Instytut Żywności i Żywienia, s. 17-25, 2008,
  • Mamang F., Nuru H., Impact of breakfast skipping toward children health: a review, International Journal of Community Medicine and Public Health, 2(3), s. 201-209, 2015,
  • Nguyen BT., Powell L., Fast-food and full-service restaurant consumption among children and adolescents, National Institutes of Health, 167, s. 14–20, 2013.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Rafał pisze:

    Bardzo ciekawe, dzięki

    1. Michał pisze:

      Potwierdzam, fajny artykuł!

  2. Rafał pisze:

    Bardzo ciekawe

Czytaj także
02 października 2019 Agnieszka Żurawska
04 września 2019 Agnieszka Żurawska
28 sierpnia 2019 mgr Gabriela Eliasz-Łukasiewicz
27 sierpnia 2019 mgr Gabriela Eliasz-Łukasiewicz
24 maja 2019 mgr Anna Trębińska
06 lutego 2019 mgr Anna Trębińska
27 kwietnia 2018 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)