3
28 maja 2021

Botwina, czyli nasz wiosenny superfoods

Botwina należy do wartościowych, sezonowych warzyw, po które chętnie sięgamy. Często również gości w przydomowych ogródkach i jest składnikiem wielu potraw. Jakie ma właściwości? Dlaczego warto z niej korzystać, gdy jest dostępna? 

Botwina czy boćwina? 

Botwina to młode buraki ćwikłowe wraz z łodygami i liśćmi. Tą samą nazwą określa się również zupę wykonaną z wykorzystaniem tych składników. Boćwina natomiast to inne określenie buraka liściowego, czyli odmiennej rośliny.  

Botwina – wartość odżywcza i energetyczna 

Z żywieniowego punktu widzenia botwina jest warzywem, z którego dobrodziejstw warto korzystać, gdy jest na nią sezon. Jej wartość energetyczna to około 22 kcal w 100 g produktu. Wśród składników pokarmowych przeważają węglowodany (ok. 4,3 g/100 g), wśród których dużą część stanowi błonnik pokarmowy (ok. 3,7 g/100 g). Botwinka jest również źródłem niewielkich ilości białka (ok. 2,2 g/100 g) oraz śladowych ilości tłuszczu (ok. 0,13 g/100 g).  

Botwina jest prawdziwą bombą witaminowo-mineralną. Wśród witamin, które w niej występują, można wymienić: 

  • witaminę C (ok. 30 mg/ 100 g),  
  • witaminę B1 (ok. 0,1 mg/ 100 g),  
  • witaminę B2 (ok. 0,22 mg/ 100 g), 
  • witaminę B3 (ok. 0,4 mg/ 100 g),  
  • witaminę B5 (ok. 0,25 mg/ 100 g),  
  • witaminę B6 (ok. 0,106 mg/ 100 g),  
  • kwas foliowy (ok. 15 µg/100 g),  
  • witaminę E (ok. 1,5 mg/100 g),  
  • witaminę K (ok. 400 µg/100 g),  
  • witaminę A (ok. 6326 IU) wraz z beta-karotenem (ok. 3794 µg/100 g).  

Składniki mineralne występujące w botwinie to potas (762 mg/100 g), wapń (ok. 117 mg/100 g), żelazo (ok. 2,57 mg/100 g), magnez (ok. 70 mg/100 g), fosfor (ok. 41 mg/100 g), cynk (ok. 0,38 mg/ 100 g), miedź (ok. 0,191 mg/100 g), mangan (ok. 0,391 mg/100 g), selen (ok. 0,9 µg/100 g).  

Botwina – właściwości i zastosowanie 

  • Jest niskokaloryczna, a jednocześnie stanowi bogactwo witamin i składników mineralnych – może być wykorzystywana w jadłospisie osób z nadmierną masą ciała, będących na dietach redukcyjnych. 
  • Stanowi bogate źródło błonnika pokarmowego, który wywiera wielokierunkowe działanie na organizm. Usprawnia pracę przewodu pokarmowego, chroniąc przed zaparciami – botwina sprawdzi się więc w dietach osób cierpiących na zaparcia, uchyłki jelit czy hemoroidy.  
  • Ma silny potencjał antyoksydacyjny dzięki zawartości witamin o charakterze przeciwutleniającym – witaminy A wraz z beta-karotenem, witaminy E oraz witaminy C, jak i obecności cynku czy selenu. Działanie to zapewnia większą ochronę przed wpływem wolnych rodników tlenowych oraz stresem oksydacyjnym.  
  • Składniki zawarte w botwinie wykazują właściwości przeciwnowotworowe
  • Luteina i zeaksantyna, jak i duża zawartość witaminy A obecna w botwinie wspierają prawidłową funkcję narządu wzroku. 
  • Botwina jest dobrym źródłem żelaza oraz kwasu foliowego – składników niezbędnych do tworzenia czerwonych krwinek, jak i prawidłowego funkcjonowania mózgu i całego układu nerwowego. Powinna stanowić element diety osób z anemią i niedożywionych
  • Botwina z pewnością będzie miała korzystny wpływ na skórę, włosy i paznokcie, ze względu na bogactwo składników witaminowo-mineralnych z pewnością może przyczyniać się do poprawy ich kondycji. 

Podsumowując, botwina z pewnością należy do naszych rodzimych superfoods. Obfituje ona w witaminy i składniki mineralne, jak i związki bioaktywne, które korzystnie wpływają na zdrowie. Jest składnikiem wielu sezonowych potraw takich jak zupa botwinka czy chłodnik, ale można dodać ją również do sałatek, soków czy koktajli. 

Źródła: 

  • Cieślowska B., Cieślowska P., Superfoods, czyli żywność o wysokiej wartości odżywczej, Wydawnictwo SBM, 2016. 
  • Oficjalna strona U.S. Department od Agriculture, dostęp dnia 11.04.2021 https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/170375/nutrients
  • Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, 2007. 
  • Jarosz M., Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, 2010. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy banan może być pierwszym posiłkiem?

Banany można spożywać na śniadanie, jednak dobrym wyborem będzie połączenie ich z innymi cennymi źródłami wartości odżywczych, takimi jak białka…

Zobacz więcej

O jakiej porze dnia najlepiej jeść owoce?

Tak jak inne cukry proste, obecna w owocach fruktoza jest zalecana do przyjmowania w godzinach od rana do godzin popołudniowych.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
09 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
09 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
07 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
01 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
30 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
29 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
29 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
21 czerwca 2021 Agata Kleszcz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)