2
23 października 2020
Mateusz Durbas Autor
Autor
mgr
Mateusz Durbas

Dieta w chorobie Hashimoto – jak komponować jadłospis?

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, jest obecnie najbardziej powszechnym zaburzeniem o podłożu autoimmunologicznym i jednocześnie najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w krajach o wystarczającym spożyciu jodu. Warto podkreślić, że zaburzenia funkcjonowania tarczycy rozpoznaje się aż u 22% populacji, przy czym kobiety chorują dziewięć razy częściej niż mężczyźni.  

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy, jest obecnie najbardziej powszechnym zaburzeniem o podłożu autoimmunologicznym i jednocześnie najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w krajach o wystarczającym spożyciu jodu. Warto podkreślić, że zaburzenia funkcjonowania tarczycy rozpoznaje się aż u 22% populacji, przy czym kobiety chorują dziewięć razy częściej niż mężczyźni.  

Podstawową formą leczenia choroby Hashimoto jest terapia zastępcza lewotyroksyną, która przebiega pod ścisłym nadzorem lekarza. Jednak modyfikacja niektórych elementów naszego stylu życia może znacząco wspomóc proces zdrowienia. Należą do nich:  

  • poprawa sposobu odżywiania,  
  • zwiększenie aktywności fizycznej,  
  • dbałość o regularny sen i wypoczynek,  
  • radzenie sobie z codziennym stresem.  

Osoby chore na Hashimoto powinny przestrzegać ogólnych zasad zdrowego żywienia ze zwróceniem bacznej uwagi na prawidłową podaż w diecie składników odżywczych, które mają kluczowe znaczenie dla optymalnego funkcjonowania gruczołu tarczowego oraz produkcji hormonów tarczycy (tj. T3 i T4).  

Przeczytaj również:
Choroba Hashimoto – przyczyny, objawy, badania
Choroba Hashimoto – jak ją leczyć?

Kanapka z jajkiem i awokado

Dieta przy Hashimoto 

Do składników, które pozytywnie wpływają na pracę tarczycy, należą: 

  • długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA i DHA), 
  • jod,  
  • selen,  
  • żelazo,  
  • cynk,  
  • witamina D,  
  • antyoksydanty. 

Jakie produkty powinny znajdować się w cotygodniowym menu osoby chorej na chorobę Hashimoto? 

  • Tłuste ryby, najlepiej świeże (np. łosoś, makrela lub pstrąg łososiowy), 
  • Pestki dyni i nasiona słonecznika
  • Orzechy brazylijskie (zwłaszcza pochodzące z Wenezueli, Kolumbii, Peru lub Brazylii), 
  • Migdały, orzechy włoskie i laskowe
  • Siemię lniane (świeżo mielone lub gotowane), 
  • Jogurt naturalny typu islandzkiego
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe (np. kasza gryczana, makarony pełnoziarniste, pieczywo żytnie na zakwasie), 
  • Oliwa z oliwek extra virgin lub olej rzepakowy tłoczony na zimno
  • Różnokolorowe warzywa (np. pomidory, marchew, zielone warzywa liściaste), 
  • Różnokolorowe owoce (np. owoce cytrusowe, jagodowe, jabłka, gruszki), 
  • Jaja
  • Gorzkie kakao i jego przetwory
  • Niskotłuszczowe, fermentowane naturalne produkty mleczne (jogurt, kefir, maślanka, sery twarogowe), 
  • Nasiona roślin strączkowych (np. soczewica czerwona, hummus z ciecierzycy), 
  • Opcjonalnie – chude gatunki mięsa (np. dobrej jakości mięso drobiowe), 
  • Cynamon
  • Zioła świeże i suszone (np. bazylia, tymianek, oregano, kurkuma, etc.). 

Dieta w Hashimoto – czego unikać? 

Zmniejszenie spożycia goitrogenów, czyli substancji wolotwórczych, jest niezwykle istotnym elementem w komponowaniu prawidłowo zbilansowanej diety dla pacjentów z chorobą Hashimoto. Do pokarmów pochodzenia roślinnego, które cechują się największą zawartością związków goitrogennych, zalicza się następujące produkty: 

  • kapusta, 
  • kalafior, 
  • brokuł, 
  • kalarepa, 
  • brukiew, 
  • rzepa, 
  • brukselka, 
  • jarmuż, 
  • rzodkiew, 
  • szpinak, 
  • gorczyca, 
  • soja, 
  • proso (np. kasza i płatki jaglane), 
  • batat, 
  • orzechy ziemne, 
  • gruszka, 
  • brzoskwinia, 
  • truskawka. 

Goitrogeny zmniejszają wykorzystanie jodu przez organizm i mogą niekorzystnie wpływać na czynność tarczycy, zwłaszcza jeśli są spożywane regularnie w dużych ilościach i w surowej formie.  

Warto jednak dodać, że obróbka termiczna (np. gotowanie) wyszczególnionych powyżej produktów żywnościowych powoduje dezaktywację wielu obecnych w nich substancji wolotwórczych, stąd w zupełności wystarczy ograniczenie ich spożycia do kilku razy w tygodniu bez konieczności niepotrzebnej eliminacji.  

Koniecznie należy również zadbać o dzienne spożycie jodu oraz selenu wraz z dietą. Ilość ta powinna być zgodna z zaleceniami lekarskimi.

Przeczytaj również:
Jod w chorobie Hashimoto

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że u pacjentów z chorobą Hashimoto w cotygodniowym menu należy wyraźnie ograniczać żywność o wysokim stopniu przetworzenia, która zazwyczaj obfituje w energię, rafinowane węglowodany (zwłaszcza cukry proste), sól, nasycone kwasy tłuszczowe oraz izomery trans kwasów tłuszczowych (tłuszcze trans). 

Choroba Hashimoto a dieta bezglutenowa 

Istnieją doniesienia naukowe, które wskazują na częste współwystępowanie celiakii oraz nietolerancji laktozy z chorobą Hashimoto, dlatego warto poważnie rozważyć (zwłaszcza gdy pojawiają się notorycznie objawy ze strony przewodu pokarmowego) przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki w celu zweryfikowania ewentualnej konieczności wykluczenia glutenu i/lub laktozy z diety. Szacuje się, że nawet około 1 na 62 pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą Hashimoto może mieć celiakię.  

U pacjentów z chorobą Hashimoto i potwierdzoną celiakią należy niezwłocznie wprowadzić dożywotnio dietę bezglutenową jako kluczowy element leczenia, natomiast ze względu na brak wystarczających dowodów naukowych nie zaleca się profilaktycznego stosowania diety wykluczającej gluten u chorych na chorobę Hashimoto.

Przeczytaj również:
Czym są choroby glutenozależne?

Z kolei decyzję o ograniczeniu laktozy w diecie można rozważyć wyłącznie po konsultacji z lekarzem i/lub dietetykiem klinicznym u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, którzy wymagają zwiększonych dawek lewotyroksyny oraz mają wahania poziomu TSH i są oporni na leczenie lewotyroksyną. 

Przeczytaj również:
Nietolerancja laktozy – czym się objawia?

Dieta Hahimoto – jadłospis 

Przykładowy jednodniowy plan żywieniowy dla osoby chorej na chorobę Hashimoto: 

  • Śniadanie: 2 jajka na miękko z chlebem żytnim na zakwasie i świeżymi warzywami. 
  • II śniadanie: jogurt naturalny typu islandzkiego (Skyr), świeże owoce (jabłko, pomarańcza), niesolone orzechy (4 szt. orzechów brazylijskich i 1 łyżka migdałów). 
  • Obiad: Łosoś pieczony z warzywami gotowanymi na parze (brokuł, marchew, czosnek, zielona fasolka szparagowa) oraz kaszą gryczaną białą, niepaloną. 
  • Podwieczorek: Smoothie owocowe (kefir naturalny, banan, kiwi, 2 łyżeczki świeżo mielonego siemienia lnianego, cynamon). 
  • Kolacja: Sałatka makaronowa z tofu (naturalnym), świeżymi warzywami i ziołami. 

Podsumowanie 

  • Prawidłowo zbilansowana dieta i prozdrowotny styl życia odgrywają ważną rolę w procesie wspomagania leczenia choroby Hashimoto. 
  • Osoby chore na chorobę Hashimoto koniecznie powinny zwrócić uwagę na adekwatne spożycie w diecie jodu, selenu, żelaza, cynku, witaminy D, przeciwutleniaczy oraz długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3: EPA i DHA. 
  • U pacjentów z Hashimoto warto przeprowadzić diagnostykę w kierunku celiakii oraz ewentualnie nietolerancji laktozy ze względu na częste współwystępowanie tych dolegliwości zdrowotnych. 

Źródła: 

  1. Wojtas N., Wadolowska L., Bandurska-Stankiewicz E.: Evaluation of Qualitative Dietary Protocol (Diet4Hashi) Application in Dietary Counseling in Hashimoto Thyroiditis: Study Protocol of a Randomized Controlled Trial. Int J Environ Res Public Health. 2019 Dec 2;16(23):4841. 
  2. Song R., Wang B., Yao Q., et al.: The Impact of Obesity on Thyroid Autoimmunity and Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front Immunol. 2019 Oct 1;10:2349. 
  3. Liontiris M.I., Mazokopakis E.E.: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation. Hell J. Nucl. Med. 2017; 20(1): 51–56. 
  4. Rayman M.P.: Multiple nutritional factors and thyroid disease, with particular reference to autoimmune thyroid disease. Proc Nutr Soc. 2019 Feb;78(1):34-44. 
  5. Krysiak R., Szkróbka W., Okopień B.: The Effect of Gluten-Free Diet on Thyroid Autoimmunity in Drug-Naïve Women with Hashimoto’s Thyroiditis: A Pilot Study. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2019 Jul;127(7):417-422. 
  6. Asik M., Gunes F., Binnetoglu E., et al.: Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance. Endocrine. 2014 Jun;46(2):279-84. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
06 listopada 2020 mgr Mateusz Durbas
04 listopada 2020 mgr Mateusz Durbas
28 października 2020 Poradnik Gemini
23 października 2020 mgr Mateusz Durbas
22 października 2020 mgr Beata Ossowska
15 października 2020 mgr Mateusz Durbas
02 października 2020 mgr Beata Ossowska
01 października 2020 lek. Małgorzata Czerniak
01 października 2020 mgr Beata Ossowska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)