2
29 stycznia 2021
Mateusz Durbas Autor
Autor
mgr
Mateusz Durbas

Spirulina – czy warto jeść algi?

Spirulina jest zarówno słoną, jak i słodkowodną algą o niebieskozielonej barwie, która w ostatnich latach cieszy się coraz większym zainteresowaniem miłośników prozdrowotnego trybu życia, a także naukowców, ponieważ jest przedmiotem licznych badań. Jakie są jej właściwości? Czy każdy może ją suplementować? 

Spirulina jest zarówno słoną, jak i słodkowodną algą o niebieskozielonej barwie, która w ostatnich latach cieszy się coraz większym zainteresowaniem miłośników prozdrowotnego trybu życia, a także naukowców, ponieważ jest przedmiotem licznych badań. Jakie są jej właściwości? Czy każdy może ją suplementować? 

Obecnie spirulinę klasyfikuje się jako cyjanobakterię z rodzaju Arthrospira ze względu na jej charakterystyczne genetyczne, fizjologiczne i biochemiczne cechy. Spirulina występuje naturalnie w strefie tropikalnej oraz podzwrotnikowej, szczególnie w państwach Azji, Ameryki i Afryki Środkowej. Spośród wielu odmian spiruliny do najczęściej badanych gatunków zalicza się: 

  • Spirulinę platensis (Arthrospora platensis),  
  • Spirulinę maxima (Arthrospora maxima), 
  • Spirulinę fusiformis (Arthrospora fusiformis). 

Spirulina – skład 

Spirulina obfituje w następujące składniki bioaktywne: 

  • białko (nawet 60 do 70% w suchej masie) o wysokiej strawności (90%), 
  • aminokwasy (w tym niemal wszystkie niezbędne aminokwasy w znaczącej ilości), 
  • polisacharydy, 
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe (zwłaszcza kwas gamma-linolenowy, czyli GLA), 
  • błonnik pokarmowy, 
  • witaminy (A, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B9 oraz C, E, K), 
  • składniki mineralne (w szczególności żelazo, jod, wapń, potas, magnez, cynk, sód, fosfor, mangan, miedź, selen), 
  • karotenoidy (głównie beta-karoten),  
  • związki polifenolowe, 
  • fikocyjanina, 
  • fikoerytryna, 
  • allofikocyjanina, 
  • chlorofil, 
  • glikolipid H-b2. 

Spirulina – właściwości zdrowotne 

Spirulina może wykazywać w organizmie człowieka właściwości: 

  • przeciwutleniające, 
  • przeciwzapalne,  
  • przeciwnowotworowe,  
  • przeciwwirusowe,  
  • przeciwbakteryjne, 
  • przeciwotyłościowe, 
  • przeciwcukrzycowe, 
  • przeciwnadciśnieniowe, 
  • przeciwmutagenne, 
  • przeciwgenotoksyczne, 
  • kardioprotekcyjne, 
  • hepatoprotekcyjne, 
  • immunostymulujące, 
  • hipolipemizujące (obniżające stężenie lipidów we krwi). 

Czy suplementacja spiruliny może nasilać utratę masy ciała? 

Jak wykazały wyniki obydwu niedawno opublikowanych metaanaliz, czyli zbiorów poszczególnych randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych, przyjmowanie spiruliny przez okres co najmniej 3 miesięcy może przyczyniać się do istotnego obniżenia: 

  • masy ciała (w zakresie od 1,28 do 2,06 kg), 
  • obwodu talii (w przedziale od 1,09 do 1,40 cm), 
  • wskaźnika masy ciała BMI (-1,25 kg/m2), 
  • procentowej zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie (-1,02%). 

Ubytek masy ciała był zazwyczaj wyraźnie większy u otyłych uczestników niż u badanych z nadwagą czy prawidłową masą ciała, stąd wydaje się, że suplementacja spiruliny będzie najbardziej skuteczna w przypadku osób ze znacznie podwyższoną zawartością tkanki tłuszczowej w organizmie.  

Potencjalny mechanizm działania przeciwotyłościowego spiruliny polega na: 

  • ograniczeniu nacieku makrofagów (komórek układu odpornościowego) do trzewnej tkanki tłuszczowej,  
  • zapobieganiu odkładania się tłuszczu wątrobowego,  
  • zmniejszeniu stresu oksydacyjnego,  
  • poprawie wrażliwości tkanek na insulinę, 
  • zwiększeniu uczucia sytości, 
  • zmniejszeniu leptynooporności. 

Czy przyjmowanie spiruliny może poprawić parametry lipidogramu krwi? 

Fachowe piśmiennictwo z ostatnich lat spójnie wskazuje, że długotrwała suplementacja spiruliny prowadzi do następujących zmian w profilu lipidowym krwi: 

  • obniża stężenie cholesterolu całkowitego, 
  • redukuje stężenie lipoprotein frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu), 
  • zmniejsza poziom trójglicerydów, 
  • obniża stężenie lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL), 
  • zwiększa poziom lipoprotein frakcji HDL (tzw. dobrego cholesterolu). 

Uważa się, że spirulina, a zwłaszcza zawarta w niej fikocyjanina, zmniejsza wchłanianie tłuszczów w jelicie cienkim i jednocześnie zwiększa wydalanie cholesterolu oraz kwasów żółciowych z kałem. Ponadto glikolipid H-b2 oraz prawdopodobnie również fikocyjanina hamują aktywność lipazy trzustkowej, obniżając w ten sposób poziom trójglicerydów we krwi w okresie poposiłkowym. Z kolei kwas gamma-linolenowy obecny w spirulinie będzie ograniczał szkodliwą akumulację cholesterolu w komórkach. Istnieją również doniesienia naukowe sugerujące, że systematycznie stosowana spirulina (co najmniej 12 tygodni w dawce powyżej 2 g na dobę) może obniżać stężenie glukozy na czczo oraz wartość ciśnienia tętniczego krwi (zwłaszcza rozkurczowego). 

Spirulina a zespół metaboliczny 

Niedawna metaanaliza randomizowanych badań klinicznych wykazała, że stosowanie spiruliny u pacjentów z syndromem metabolicznym i zaburzeniami pokrewnymi przyczynia się do: 

  • poprawy glikemii na czczo, 
  • obniżenia stężenia insuliny,  
  • zmniejszenia stężenia cholesterolu całkowitego,  
  • redukcji poziomu cholesterolu frakcji LDL,  
  • obniżenia stężenia lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL),  
  • zwiększenia cholesterolu frakcji HDL. 

Na domiar tego sugeruje się, że suplementacja spiruliny u otyłych osób może:  

  • obniżać stres oksydacyjny,  
  • zmniejszać oporność tkanek na insulinę,  
  • modulować skład mikrobioty jelitowej,  
  • redukować proces zapalny, 
  • zwiększać stężenie adiponektyny (peptydu wydzielanego przez komórki tłuszczowe, który pozytywnie wpływa na metabolizm glukozy i tłuszczów oraz wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe i wazoprotekcyjne, czyli ochronne wobec naczyń krwionośnych). 

Spirulina – przeciwwskazania 

Suplementacji spiruliny powinny unikać: 

  • kobiety ciężarne, 
  • kobiety karmiące piersią, 
  • dzieci i młodzież do 18 roku życia, 
  • osoby w podeszłym wieku, 
  • pacjenci z fenyloketonurią. 

Podsumowanie 

  • Spirulina jest powszechnie znaną cyjanobakterią z rodzaju Arthrospira, która cechuje się wysoką zawartością białka, aminokwasów egzogennych, witamin, składników mineralnych oraz licznych fitozwiązków o właściwościach antyoksydacyjnych i antyzapalnych.  
  • Dostępne dowody naukowe jednoznacznie wskazują, że spirulina może mieć pozytywny wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, albowiem przyczynia się do poprawy profilu lipidowego krwi, glikemii na czczo oraz zmniejszenia masy ciała i wartości rozkurczowej ciśnienia tętniczego. 

Źródła: 

  • Ding K.X., Gao T.L., Xu R., et al.: Quantifying the Effect of Supplementation with Algae and Its Extracts on Glycolipid Metabolism: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2020 Jun 8;12(6):1712. 
  • Serban M.C., Sahebkar A., Dragan S., et al.: A systematic review and meta-analysis of the impact of Spirulina supplementation on plasma lipid concentrations. Clin Nutr. 2016 Aug;35(4):842-51. 
  • Huang H., Liao D., Pu R., et al.: Quantifying the effects of spirulina supplementation on plasma lipid and glucose concentrations, body weight, and blood pressure. Diabetes Metab Syndr Obes. 2018; 11: 729–742. 
  • Hamedifard Z., Milajerdi A., Željko Reiner Ż., et al.: The effects of spirulina on glycemic control and serum lipoproteins in patients with metabolic syndrome and related disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytother Res. 2019 Oct;33(10):2609-2621. 
  • Hernández-Lepe M.A., Olivas-Aguirre F.J., Gómez-Miranda L.M., et al.: Systematic Physical Exercise and Spirulina maxima Supplementation Improve Body Composition, Cardiorespiratory Fitness, and Blood Lipid Profile: Correlations of a Randomized Double-Blind Controlled Trial. Antioxidants (Basel). 2019 Nov; 8(11): 507. 
  • Moradi S., Ziaei R., Foshati S., et al.: Effects of Spirulina supplementation on obesity: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Complement Ther Med. 2019 Dec;47:102211. 
  • DiNicolantonio J.J., Bhat A.G., OKeefe J.: Effects of spirulina on weight loss and blood lipids: a review. Open Heart. 2020 Mar 8;7(1):e001003. 
  • Zarezadeh M., Faghfouri A.H., Radkhah N., et al.: Spirulina supplementation and anthropometric indices: A systematic review and meta-analysis of controlled clinical trials. Phytother Res. 2020 Sep 23. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań. Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować wirusa, dlatego…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone są dla osób powyżej 16 lat (Pfizer BioNTech) oraz dla osób powyżej 18 roku…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
19 lutego 2021 mgr Mateusz Durbas
15 lutego 2021 mgr Mateusz Durbas
09 lutego 2021 mgr Ewelina Zawada
04 lutego 2021 mgr Ewelina Zawada
28 stycznia 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
27 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
26 stycznia 2021 dr Ewa Fiedorowicz
25 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
25 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)