8
17 listopada 2020
Marta Grabowska Autor
Autor
mgr farm.
Marta Grabowska

Zielona herbata i jej dobroczynne właściwości

Herbata chińska (Camellia sinensis) jest krzewem z rodziny herbatowatych (Theaceae). Niefermentowane liście herbaty chińskiej (Camelliae sinensis non fermentata folia) zostały wpisane do listy surowców farmaceutycznych w Farmakopei Europejskiej. Surowiec ten szerzej jest znany jako zielona herbata.  

Herbata chińska (Camellia sinensis) jest krzewem z rodziny herbatowatych (Theaceae). Niefermentowane liście herbaty chińskiej (Camelliae sinensis non fermentata folia) zostały wpisane do listy surowców farmaceutycznych w Farmakopei Europejskiej. Surowiec ten szerzej jest znany jako zielona herbata.  

Pochodzenie zielonej herbaty 

Zielona herbata pochodzi ze Wschodniej Azji, głównie z Chin (regiony Syczuan, Yunnan, Anhui, Fujian, Hunan, Zheijang) i Japonii (wyspy Sikoku, Kiusiu, Honsiu). Obecnie jest uprawiana na całym świecie w rejonie równika w klimacie subtropikalnym i tropikalnym. Roślina osiąga wysokość do 2 m. Ma zielone liście, które mają od 4 do 15 cm długości. Kwiaty są biało-żółte. 

Surowiec pozyskuje się z listków górnych części krzewu. Następnie poddawany jest on działaniu pary wodnej w celu zahamowania aktywności enzymów utleniających. Chroni to przed utratą witamin znajdujących się w liściach. W dalszej kolejności liście suszy się w umiarkowanej temperaturze. Podczas tego procesu tracą one wodę – wilgotność po zakończeniu powinna wynosić ok. 10%.  

Naczynia z zieloną herbatą

W tradycyjnej medycynie chińskiej zielona herbata znajduje szerokie zastosowanie lecznicze. Jest używana przy takich dolegliwościach jak świąd i zatrzymanie moczu, jest także stosowana w celu ugaszenia pragnienia oraz łagodzenia zmęczenia.  

W Japonii wierzy się, że picie codziennie od 4 do 10 filiżanek herbaty dziennie wydłuża życie o około 3 lata.  

Zielona herbata – skład 

W surowcu znajduje się wiele składników aktywnych: 

  • polifenole – katechiny, epigalokatechiny, galusan epigalokatechiny, galusan epikatechiny, epikatechina,  
  • flawonoidy – kwercetyna, kemferol, myrycetyna, 
  • kwasy fenolowe – kwas galusowy, p-kumarowy, kawowy, 
  • alkaloidy purynowe – kofeina, teobromina, teofilina,  
  • aminokwasy, 
  • witaminy B, C, E, K, 
  • potas, glin, fluor. 

Zawartość składników czynnych może różnić się w zależności od pory zbioru liści, miejsca uprawy i stopnia fermentacji.  

Także sposób zaparzania ma wpływ na ilość i rodzaj substancji aktywnych, które znajdują się w naparze. Zieloną herbatę można zaparzać kilkukrotnie. Pierwsze parzenie ma na celu usunięcie zanieczyszczeń. Kolejne wydobywają więcej składników aktywnych z herbaty. Herbatę chińską należy zaparzać jednokrotnie gotowaną wodą o temperaturze ok. 80oC. Wilgotne liście można przechowywać do 12 godzin.  

Właściwości zielonej herbaty 

Camellia sinensis wykazuje wiele działań prozdrowotnych, które zostały potwierdzone badaniami. Ma to związek z występowaniem w herbacie związków takich jak polifenole, flawonoidy czy alkaloidy. Zielona herbata wykazuje działanie: 

  • przeciwnowotworowe – dzięki zawartości bardzo dużej ilości antyoksydantów napary z herbaty chronią DNA przed działaniem wolnych rodników. Działanie to jest szczególnie widoczne w profilaktyce raka skóry wywołanego promieniami UV. 
  • na układ nerwowy – dzięki dużej zawartości kofeiny i teiny herbata działa stymulująco na mózg. Redukuje objawy zmęczenia, przyspiesza procesy zapamiętywania i uczenia się. Napary pomagają się odprężyć i rozluźnić. Wykazano także wpływ C. sinensis na rozwój choroby Alzheimera. Zawarte w surowcu polifenole wiążą się z nadtlenkiem wodoru i beta-amyloidem, które odpowiadają za rozwój choroby. Związki te zostają unieczynnione.  
  • na układ krwionośny – regularne picie zielonej herbaty zmniejsza ilość cholesterolu i przeciwdziała jego odkładaniu się w ścianach naczyń (to powoduje tworzenie się płytki miażdżycowej). Herbata działa także korzystnie na ciśnienie tętnicze, mięsień sercowy, naczynia wieńcowe i mózgowe. 
  • odchudzające – dzięki zawartości kofeiny i galusanu epigalokatechiny zielona herbata zwiększa spalanie tłuszczu i redukuje wchłanianie tłuszczów. 

Ponadto zielona herbata znalazła także zastosowanie w kosmetyce. Ma działanie odświeżające oraz zapobiega powstawaniu parodontozy, dlatego jest dodawana do płynów i past do zębów. Dzięki dużej zawartości przeciwutleniaczy jest ona składnikiem kremów przeciwstarzeniowych i antycellulitowych. Herbata chińska wspomaga wymiatanie wolnych rodników i przeciwdziała starzeniu się skóry pod wpływem promieni UV.  

Zielona herbata – przeciwwskazania 

Przeciwwskazaniami do stosowania Camellia sinensis są: 

  • ciąża i laktacja – substancje zawarte w zielonej herbacie, głównie tanina i kofeina, mogą wpływać negatywnie na rozwój płodu oraz przechodzą do mleka matki, 
  • stosowanie leków na nadciśnienie – składniki aktywne mogą osłabić działanie tych leków, 
  • niedokrwistość – picie zielonej herbaty powoduje wypłukiwanie żelaza, 
  • osteoporoza – zielona herbata powoduje wypłukiwanie wapnia z kości, 

Zielona herbata może również powodować problemy żołądkowe. 

Źródło: 

Kania M., Baraniak J., Wybrane właściwości biologiczne i farmakologiczne zielonej herbaty (Camellia sinensis (L.) O .Kuntze), Postępy fitoterapii 2011. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone są dla osób powyżej 16 lat (Pfizer BioNTech) oraz dla osób powyżej 18 roku…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
26 stycznia 2021 dr Ewa Fiedorowicz
25 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
25 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
22 stycznia 2021 mgr Mateusz Durbas
22 stycznia 2021 mgr farm. Sylwia Kulikowska-Figiel
22 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
21 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
21 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
20 stycznia 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)