28
12 stycznia 2021

Atrofia pochwy i sromu – jak ją leczyć?

Atrofia pochwy i sromu to cicha epidemia dotykająca nawet 60-80% kobiet po menopauzie. Ma ona znaczący wpływ na jakość życia kobiety, jej aktywność seksualną i intymność. Ze względu na wciąż wydłużającą się średnią życia coraz więcej kobiet cierpi na to schorzenie. Objawy nie ustępują bez zastosowania leczenia, a mimo tego według badań aż 75% kobiet z atrofią nie szuka pomocy u specjalisty. 

Atrofia pochwy i sromu – jak powstaje? 

Tkanki układu moczowo-płciowego są bardzo wrażliwe na estrogeny (hormony płciowe). Dostateczny poziom tych hormonów zapewnia optymalny przepływ krwi do błony śluzowej pochwy i odpowiednie nawilżenie. Spadek ich poziomu w okresie menopauzalnym, a potem ich stałe niskie stężenie po menopauzie doprowadzają do atrofii, czyli zaniku tych tkanek. Błona śluzowa pochwy staje się cieńsza, spada jej elastyczność i aktywność gruczołów. Następuje również skrócenie i zwężenie pochwy, co często jest przyczyną bolesnych stosunków płciowych.  

Niedobór estrogenu powoduje zmiany zarówno w wargach sromowych, łechtaczce i pochwie, jak i w cewce moczowej i pęcherzu, gdzie również występują receptory dla estrogenów. Przy braku tych hormonów pacjentki mogą doświadczać nietrzymania moczu. Dodatkowo pH pochwy staje się bardziej zasadowe i zaburzony jest balans flory bakteryjnej, co sprzyja infekcjom

Atrofia pochwy i sromu – objawy 

Objawy związane z atrofią w obrębie pochwy

  • obniżenie elastyczności i napięcia ścian pochwy, 
  • suchość pochwy – swędzenie, pieczenie, ból przy stosunku, który może prowadzić do zmniejszenia libido, a nawet do lęku przed stosunkiem. Gdy częstotliwość stosunków spada, suchość pochwy się nasila; 
  • stany zapalne pochwy. 

Objawy związane z atrofią w obrębie układu moczowego

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu, 
  • zwiększona częstość oddawania moczu, 
  • nykturia – wielokrotne oddawanie moczu w nocy. 

Atrofia pochwy i sromu – leczenie  

Atrofia pochwy i sromu nie poprawia się bez leczenia. Istnieje wiele sposobów leczenia i złagodzenia objawów tego schorzenia. 

  • Lubrykanty i środki nawilżające pochwę stanowią leczenie pierwszego rzutu przy łagodnych i średnich objawach lub u kobiet, u których nie można zastosować terapii hormonalnej. Środki nawilżające pochwę powinny być stosowane kilka razy w tygodniu, a lubrykanty zawsze przed stosunkiem. Istotna jest tutaj regularna aktywność seksualna. Wybierając rodzaj produktu, należy kierować się podobieństwem do naturalnej wydzieliny w pochwie w składzie, osmolalności i pH
  • Hormonalna terapia zastępcza jest skuteczna w leczeniu atrofii pochwy i jej suchości. Hormony (estrogeny) są najczęściej podawane drogą dopochwową w postaci kremu lub pierścienia dopochwowego, ale mogą być również podane ogólnoustrojowo (w tabletkach lub plastrach). Estrogeny podawane dopochwowo są skuteczne w 80-90% przypadków. Taka terapia poprawia stan nabłonka pochwy i cewki moczowej oraz zwiększa ilość dobrych bakterii naturalnej flory bakteryjnej. 
  • Selektywne modulatory receptora estrogenowego (SPERM) – pobudzają receptory estrogenowe w docelowych narządach i blokują w innych. Są stosowane jako leczenie alternatywne do leczenia estrogenami. 
  • DHEA, czyli dehydroepiandrosteron – prohormon, który jest w organizmie łatwo przekształcany do testosteronu lub estradiolu. Metabolizm DHEA w pochwie prowadzi do aktywacji receptorów estrogenowych. Jest skuteczny w leczeniu dyspareunii, czyli bolesnych stosunków płciowych. 
  • Leczenie laserowe – terapia laserem poprawia unaczynienie błony śluzowej pochwy, pobudza produkcję nowego kolagenu i macierzy w tkance łącznej oraz pogrubia nabłonek pochwy, co zmniejsza objawy atrofii spowodowanej brakiem estrogenów. 
  • Fitoestrogeny – to związki zawarte w roślinach takich jak soja czy soczewica. Wykazują działanie podobne do estrogenu i łagodzą objawy menopauzalne. 

Menopauza to zjawisko, które dotyka każdą kobietę. Średnia wieku występowania menopauzy w krajach europejskich to 46-50 lat. Okres ten charakteryzuje się spadkiem funkcji hormonalnej jajników. Atrofia pochwy i sromu pojawia się u ponad połowy kobiet po menopauzie. Spadający poziom estrogenów prowadzi do wielu znanych objawów, jak uderzenia gorąca, ale również do atrofii pochwy i sromu związanej z cienieniem i suchością nabłonka pochwy. Prowadzi to do suchości pochwy, podrażnienia, pieczenia, bolesności podczas stosunku, a nawet problemów z nietrzymaniem moczu. Na szczęście współczesna medycyna oferuje wiele opcji terapeutycznych pozwalających złagodzić objawy i poprawić zarówno jakość życia kobiet, jak i ich sferę intymną. 

Źródła: 

  • Bręborowicz G, Położnictwo i ginekologia. Tom 2, PZWL 2020. 
  • David F. Archer, James A. Simon, David J. Portman, Steven R. Goldstein & Irwin Goldstein (2019): Ospemifene for the treatment of menopausal vaginal dryness, a symptom of the genitourinary syndrome of menopause, Expert Review of Endocrinology & Metabolism, DOI: 10.1080/17446651.2019.1657008.  
  • Naumova I, Castelo-Branco C. Current treatment options for postmenopausal vaginal atrophy. Int J Womens Health. 2018 Jul 31;10:387-395. doi: 10.2147/IJWH.S158913. PMID: 30104904; PMCID: PMC6074805. 
  • Rahn DD, Carberry C, Sanses TV, Mamik MM, Ward RM, Meriwether KV, Olivera CK, Abed H, Balk EM, Murphy M; Society of Gynecologic Surgeons Systematic Review Group. Vaginal estrogen for genitourinary syndrome of menopause: a systematic review. Obstet Gynecol. 2014 Dec;124(6):1147-56. doi: 10.1097/AOG.0000000000000526. PMID: 25415166; PMCID: PMC4855283. 
  • Santoro N, Epperson CN, Mathews SB. Menopausal Symptoms and Their Management. Endocrinol Metab Clin North Am. 2015;44(3):497-515. doi:10.1016/j.ecl.2015.05.001.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Jaki nawilżający żel intymny dla przyszłych rodziców?

Najbardziej popularnymi i najbezpieczniejszymi preparatami nawilżającymi są żele nawilżające z kwasem mlekowym. Są to typowe preparaty apteczne zalecane w problemach…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Klara pisze:

    Czasami taka suchosc pochwy jest spowodowana po prostu zyciem w biegu i slaba dieta. Organizmu niestety nie oszukamy te wszystkie nieprzyjemne sprawy sie na nim odbijaja. Jednak zaradzic zawsze cos mozna – dobrze sie sprawdzi zel nawilzajacy ktory przyniesie ulge i ulatwi stosunek plciowy 🙂

  2. Marta pisze:

    Osobiście zmagam się z atrofią pochwy i nie jest to nic przyjemnego. To ciągły ból, pieczenie, świąd. Zakupiłam sobie w aptece globulki dopochwowe cicatridina i dolegliwości zniknęły. Nie odczuwam również bólu podczas współżycia, który był bardzo uciążliwy. Problem zniknął 🙂

  3. IRENA pisze:

    Tez zmagam sie z atrofią z zapaleniem/juz ok, 10 lat/raz było lepiej ,raz gorzej..a teraz cały czas żle.Do tego doszła przepuklina pochwy/cystocele/.Obecnie stosuje globulki VAGIFEM, ale niewiele pomaga.Przepuklina II stopnia -nie wolno dżwigac.Za 2 m-ce kontrola..i co dalej?Przez cały czas byłam pod kontrolą lek, ginekologa/co najmniej 4 x w roku-też cytologia.Może skorzystam z podpowiedzi co dalej, czy sa szanse na poprawe i jakie.

Czytaj także
16 września 2021 Weronika Dąbrowska Poradnik Gemini
14 kwietnia 2021 mgr farm. Marta Junowicz
13 kwietnia 2021 mgr farm. Edyta Osmałek
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
11 marca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)