5
04 października 2019
Jakub Kurek Autor
Autor
Jakub Kurek

Benzodiazepiny – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Benzodiazepiny są grupą leków wykazujących właściwości przeciwlękowe, uspokajające, nasenne,  przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne. Ich działanie oparte jest na hamowaniu przekaźnictwa w obrębie struktur ośrodkowego układu nerwowego. Jakie mogą być skutki uboczne stosowania benzodiazepin? Czy można się od nich uzależnić?

Benzodiazepiny są grupą leków wykazujących właściwości przeciwlękowe, uspokajające, nasenne,  przeciwdrgawkowe i miorelaksacyjne. Ich działanie oparte jest na hamowaniu przekaźnictwa w obrębie struktur ośrodkowego układu nerwowego. Jakie mogą być skutki uboczne stosowania benzodiazepin? Czy można się od nich uzależnić?

Benzodiazepiny – właściwości

Benzodiazepiny są związkami chemicznymi o budowie opartej na dwóch skondensowanych pierścieniach. Działanie benzodiazepin polega na nasileniu przekaźnictwa GABA-ergicznego w Ośrodkowym Układzie Nerwowym za pośrednictwem interakcji z makromolekularnym kompleksem receptora GABA-ergicznego. GABA jest jednym z  neuroprzekaźników hamujących, a zatem nasilenie efektów działania tego układu powoduje hamowanie funkcji neuronów, co przekłada się na następujące działania benzodiazepin:

  • nasenne,
  • uspokajające,
  • przeciwdrgawkowe, 
  • przeciwlękowe, 
  • miorelaksacyjne, czyli redukujące napięcie mięśni.
Załamana kobieta

Benzodiazepiny to leki dostępne w formie doustnej, doodbytniczej, dożylnej i domięśniowej, stosowane zależnie od konkretnego wskazania terapeutycznego. Dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Należą do substancji rozpuszczalnych w tłuszczach, co zapewnia im szybkie przenikanie do struktur OUN, a co za tym idzie – błyskawiczne działanie. 

Benzodiazepiny – podział

Benzodiazepiny dzielą się ze względu na wykazywaną długość działania. Wyróżnia się trzy rodzaje:

Krótko działające, których czas działania wynosi od 5 do 8 godzin:

  • britizolam,
  • loprazolam,
  • triazolam.

Średnio długo działające o czasie działania od 5 do 30 godzin, do których zalicza się:

  • alprazolam,
  • bromazepam,
  • nitrazepam,
  • oksazepam,
  • temazepam.

Długo działające, wykazujące efekt do nawet 60 godzin:

  • diazepam,
  • ketazolam,
  • klobazam,
  • oksazolam.

Benzodiazepiny – zastosowanie

Benzodiazepiny stosowane są w leczeniu zaburzeń lękowych oraz bezsenności, zwłaszcza związanej ze stanami lękowymi. Ich szybkie działanie sprawia, że nadają się do przerywania napadów lęku panicznego. Poza psychiatrią benzodiazepiny jako środek przeciwdrgawkowy są jednym z podstawowych leków stosowanych w napadach drgawkowych, podaje się je w leczeniu alkoholowego zespołu odstawiennego i jego zaawansowanej postaci – delirium tremens. W anestezjologii służą do premedykacji – przygotowania pacjenta do wprowadzenia w znieczulenie ogólne. 

Bezsenna kobieta

Benzodiazepiny – uzależnienie 

Przyjmowanie benzodiazepin wiąże się z ryzykiem rozwoju uzależnienia. Szczególnie narażone są na nie osoby z historią uzależnienia od alkoholu oraz te stosujące wysokie dawki benzodiazepin. Na rozwój uzależnienia może wpływać kolejne zjawisko występujące w czasie stosowania tych leków. Mowa tu o tolerancji, która polega na konieczności stopniowego zwiększania dawki substancji w celu osiągnięcia tego samego efektu terapeutycznego. Tolerancja ma charakter krzyżowy, co oznacza, że zmiana na inną substancję nie spowoduje możliwości osiągnięcia efektu niską dawką, a konieczne będzie zastosowanie proporcjonalnej, wyższej dawki. 

Benzodiazepiny – skutki uboczne

W czasie stosowania benzodiazepin wystąpić może czasowa niepamięć okresu działania leku. Jest to korzystne w kontekście zastosowania w anestezjologii. Aby uniknąć tej konsekwencji, po przyjęciu dawki preparatu należy zapewnić około 7-8 godzin nieprzerwanego snu. Kolejny ważnym działaniem niepożądanym związanym raczej z gwałtownym odstawieniem leku po długim okresie stosowania jest zespół odstawienny, przebiegający z pobudzeniem, lękiem i bezsennością. U osób w podeszłym wieku i dzieci po podaniu benzodiazepin wystąpić może paradoksalna reakcja, polegająca na pobudzeniu, nerwowości i nadmiernej aktywności.

Benzodiazepiny – przeciwwskazania

Benzodiazepin nie należy łączyć z alkoholem ani innymi lekami działającymi na OUN, o ile nie zalecił ich łącznie lekarz, ponieważ wzajemnie mogą one wzmagać swoje działanie. Każde podanie u osób starszych, dzieci, obciążonych chorobami somatycznymi wymaga ostrożności.

Benzodiazepiny to cenne leki o szerokim zastosowaniu. Należy jednak pamiętać, że ich przyjmowanie wymaga ostrożności i zawsze musi wynikać z bezpośredniego zalecenia lekarza. Każdy pacjent jest inny, a symptomy jego choroby mogą mieć różne podłoże i wymagać odmiennego leczenia.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
31 grudnia 2020 Adriana Kawecka
07 grudnia 2020 Adriana Kawecka
23 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
20 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
20 listopada 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)