1
14 lipca 2020

Biegunka podróżnych – jak sobie z nią radzić na urlopie?

Okres wakacyjny to czas przede wszystkim podróżowania, odkrywania nowych miejsc i spokojnego wypoczynku. Jednak także wtedy mogą przydarzyć się przykre niespodzianki, które zakłócą odpoczynek. Jednym z częstych problemów, z jakim zmagają się turyści w okresie urlopowym, są zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Skąd u podróżnych bierze się biegunka i jak sobie z nią radzić? 

Biegunka podróżnych – co to jest? 

Szacuje się, że rocznie około 30-70% podróżujących przechodzi tzw. biegunkę podróżnych.  

Mianem tym określa się oddawanie trzech lub więcej nieuformowanych stolców w ciągu doby z objawami towarzyszącymi takimi jak np. bóle brzucha, nudności, wymioty, gorączka lub obecność krwi w stolcu. Dolegliwości te spowodowane są infekcją przewodu pokarmowego, do której dochodzi zwykle w czasie podróży do krajów tropikalnych lub o niższym standardzie sanitarnym, przy czym największe ryzyko wiąże się z podróżami do krajów na terenie Afryki, Azji Południowej, Ameryki Łacińskiej oraz Bliskiego Wschodu. 

Biegunka podróżnych – przyczyny 

Biegunka podróżnych to typowa choroba infekcyjna przewodu pokarmowego. Wywoływać ją mogą różne patogeny, zarówno bakterie, wirusy, jak i pierwotniaki. Najczęściej jej przyczyną jest Escherichia coli, która odpowiada za około 80% biegunek. Rzadziej powodują ją bakterie z rodzaju Shigella, Campylobacter, Salmonella lub Yersinia, wirusy (głównie rota- i norowirusy) lub pierwotniaki (Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Cryptosporidium, Cyclospora).  

Patogeny te przenoszone są zwykle: 

  • drogą brudnych rąk,  
  • drogą fekalno-oralną, 
  • przez skażoną wodę lub pokarm. 

Biegunka podróżnych – objawy 

Dolegliwości zwykle rozpoczynają się nagle, w ciągu kilku pierwszych dni od przybycia do docelowego miejsca wypoczynku. Głównym objawem jest jedno- lub kilkudniowa biegunka, z oddawaniem kilku wodnistych, nieuformowanych stolców w ciągu dnia. Biegunkowym stolcom zwykle towarzyszą ból brzucha, wzdęcia, uczucie parcia na stolec, nudności, wymioty, gorączka, osłabienie, utrata apetytu oraz bóle stawów. Zdarza się, że w kale można dostrzec domieszkę krwi lub śluzu

Przeczytaj również:
Jak zapobiegać biegunce podróżnych?

Jak lekarz stawia diagnozę? 

Obraz kliniczny biegunki podróżnych jest zwykle na tyle charakterystyczny, że wystarcza do postawienia diagnozy bez konieczności wykonywania dodatkowych badań laboratoryjnych lub mikrobiologicznych. Wyjątkiem od tej sytuacji są przypadki, gdzie w stolcu zauważalna jest domieszka krwi, chory wysoko gorączkuje lub jego stan znacząco się pogarsza. Wówczas konieczne są dodatkowe badania, dzięki którym będzie można ustalić przyczynę biegunki i włączyć odpowiednie leczenie. Konieczne mogą się okazać m.in. badanie kału, posiewy czy oznaczenie parametrów stanu zapalnego

Biegunka podróżnych – leczenie 

Podstawowe znaczenie w leczeniu biegunki podróżnych ma odpowiednie nawodnienie chorego, bowiem przy oddawaniu wielu wodnistych stolców w ciągu doby dochodzi do utraty znacznej ilości płynów i elektrolitów. Najlepszą możliwą drogą jest nawadnianie doustne, które można prowadzić przy użyciu gotowych roztworów dostępnych w aptekach lub wody z dodatkiem soli oraz cukru. Płyny należy pić często, w niewielkich ilościach, powoli, małymi łykami. Dzięki temu będą miały możliwość lepiej się wchłonąć, jednocześnie nie zwiększając ryzyka wywołania wymiotów. 

Równie ważne jest odpowiednie żywienie chorego. Należy unikać produktów bogatych w błonnik, takich jak owoce i warzywa, a także mleka, kawy oraz używek. W początkowym okresie odpowiednie będą produkty bogate w skrobię (np. makaron, ziemniaki), kasze, banany, jogurty i zupy. Posiłki należy przyjmować często, ale w małych porcjach. Wraz z ustępowaniem objawów należy powoli rozszerzać dietę o kolejne pokarmy. Po ustąpieniu objawów chorobowych wskazany jest powrót do normalnego stylu żywienia. 

Z leków dostępnych bez recepty pomocny jest loperamid, który hamuje perystaltykę, zmniejszając liczbę płynnych stolców w ciągu doby. Nie należy go jednak stosować w przypadku, gdy w stolcu znajduje się domieszka krwi lub śluzu, jak również wtedy, gdy chory gorączkuje. W leczeniu biegunki podróżnych zwykle nie zachodzi konieczność stosowania antybiotyków, chyba że choroba ma umiarkowany lub ciężki przebieg.  

Choroba zwykle ustępuje samoistnie po kilku dniach, nie pozostawiając trwałych następstw.  

Zdarza się jednak, że przebieg biegunki jest na tyle ciężki, że chory może wymagać hospitalizacji i nawadniania drogą dożylną w warunkach szpitalnych. U kilku procent osób, które przechorowały biegunkę podróżnych, może pojawić się tzw. poinfekcyjny zespół jelita drażliwego, objawiający się m.in. bólami brzucha, wzdęciami i zmianą rytmu i charakteru wypróżnień. 

Biegunka podróżnych to choroba o zwykle łagodnym przebiegu, która jednak może znacząco pokrzyżować wakacyjne plany. Aby jej zapobiec, należy przede wszystkim dbać o higienę rąk i spożywanych posiłków oraz nie pić wody z niepewnych źródeł. Stosowanie tych prostych zasad pozwoli uniknąć przykrych niespodzianek i pozwoli w pełni cieszyć się upragnionym wyjazdem. 

Źródła: 

  • Biegunka podróżnych Tomasz Mach Katedra Gastroenterologii, Gastroenterologia Kliniczna 2011, tom 3, nr 3, 121–126 Copyright © 2011 Via Medica ISSN 2081–1020 
  • Biegunki podróżnych prof. dr hab. med. Piotr Zaborowski; Medycyna po Dyplomie 2011(20); 6(183): 42-45 
  • Interna Szczeklika 2019; Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski; wyd. 10; Kraków 2019 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
11 czerwca 2021 dr Ewa Fiedorowicz
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
09 czerwca 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
07 maja 2021 mgr Ewelina Zawada
07 maja 2021 mgr Ewelina Zawada
05 maja 2021 mgr farm. Monika Cichocka
04 maja 2021 lek. Joanna Sawicka-Metkowska, Doktor Poziomka
27 kwietnia 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
22 kwietnia 2021 mgr farm. Magdalena Szota
13 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)