27
02 września 2020

Błędy żywieniowe, które osłabiają odporność

Każda komórka naszego organizmu potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania odpowiedniej ilości wody, minerałów, witamin, białek, tłuszczów nasyconych i nienasyconych, węglowodanów oraz bakterii probiotycznych. Ten proces dotyczy także komórek układu odpornościowego. Od prawidłowej ilości składników odżywczych zależy działanie barier immunologicznych takich jak skóra, błony śluzowe, wydzieliny i inne. Niedobór chociażby jednego składnika zawsze przełoży się na gorsze działanie układu odpornościowego i słabszą ochronę przed nowotworami, bakteriami, wirusami czy grzybami, dlatego tak ważna jest zbilansowana dieta. 

Z jednej strony pokarm buduje siłę układu immunologicznego, z drugiej może ją też osłabiać. Niektóre pokarmy ze swojej natury nie są przyjazne komórkom ani procesom metabolicznym i destrukcyjnie wpływają na zdrowie. Dodatkowo poza wartościami odżywczymi nie można zapominać o dostarczanej wartości kalorycznej, która może mieć wymierny wpływ na odporność. Zarówno niedobory, jak i nadmiary kaloryczne działają niekorzystnie na układ immunologiczny. 

Niedożywienie w składniki odżywcze i mała podaż kalorii mogą wynikać z mniejszej ilości przyjmowanej energii w stosunku do zapotrzebowania organizmu. Towarzyszy temu utrata masy ciała i obniżenie protein w organizmie, zaburzenia odporności wrodzonej, nabytej i komórkowej oraz zaburzenia wodno-elektrolitowe. Wśród przyczyn niedożywienia można wymienić: 

  • dostarczanie pokarmów słabej jakości,  
  • restrykcyjne diety,  
  • choroby związane z zaburzeniami wchłaniania jelitowego (wszystkie choroby zapalne jelit), 
  • nadmierne zapotrzebowanie na składniki odżywcze, np. u osób uprawiających sport,  
  • choroby endokrynologiczne (choroby tarczycy czy nadnerczy),  
  • choroby pasożytnicze,  
  • choroby przebiegające z gorączką, 
  • nowotwory.  

Niedożywienie prowadzi do zaniku tkanki limfatycznej (migdałki podniebienne, grasica, śledziona), zmniejszeniu ulega liczba limfocytów T, gorzej działają granulocyty, obniżeniu ulegają białka dopełniacza i fibronektyna. Niedożywienie prowadzi do częstych zakażeń i trudności w ich skutecznym leczeniu. Istnieje silny związek pomiędzy odżywieniem i wydzielaniem cytokin. Dochodzi do zaburzeń w zwalczaniu wolnych rodników z powodu braku antyoksydantów. Niedożywienie działa immunosupresyjnie, powoduje zmniejszenie objawów chorób autoimmunologicznych, ale zwiększa podatność na choroby zakaźne i nowotwory.  

Otyłość podobnie jak niedożywienie powoduje zaburzenia w układzie immunologicznym. Zdrowe i prawidłowe odżywienie jest więc kluczem do sprawnego działania układu immunologicznego.  

Przeczytaj więcej: 
Czy otyłość może obniżać odporność? 

Co obniża naszą odporność? 

Nadmiar cukrów prostych (glukoza, fruktoza, sacharoza) w diecie 

Nadmierne spożycie cukru, słodyczy, słodzonych napojów, soków czy dużej ilości owoców dziennie może prowadzić do otyłości, insulinooporności i cukrzycy, a także rozwoju grzybów. Konsekwencją tego jest nieprawidłowe funkcjonowanie komórek układu odpornościowego. Moim pacjentom zalecam całkowitą rezygnację ze słodzenia herbaty czy kawy, ograniczenie spożywania miodu i unikanie słodzików.  

Niedobór kwasów tłuszczowych 

Kwasy tłuszczowe są niezbędne do budowy każdej komórki. Nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych (masło, słonina, olej palmowy, olej kokosowy, margaryna) lub niedobór kwasów tłuszczowych wielonienasyconych (ryby z mórz zimnych, olej rzepakowy, olej lniany, olej z wiesiołka) może prowadzić do stanu zapalnego.   

Zbyt mała ilość spożywanych warzyw 

Warzywa stanowią niezastąpione źródło witamin, minerałów oraz białka i są pokarmem dla bakterii jelitowych. Wszystkie warzywa mają wartości odżywcze, dlatego należy spożywać ich jak najwięcej i zadbać o różnorodność.  

Brak kiszonek w diecie  

Kiszonki stanowią dobre źródło naturalnych probiotyków. Oznacza to, że zawierają one przyjazne nam bakterie i pokarm dla nich (prebiotyki). Jeśli nasz organizm je toleruje, możemy spożywać kiszonki, kiedy tylko mamy na nie ochotę. Jeżeli jednak pojawiają się wzdęcia lub biegunki, należy zmniejszyć ilość przyjmowanych kiszonek lub zmienić ich rodzaj. Rzadko się zdarza, że dana osoba nie toleruje kiszonek.  

Dostarczanie pokarmów niskiej jakości 

Należy zwracać szczególną uwagę na jakość odżywczą dostarczanych organizmowi produktów. W przypadku żywności niskiej jakości będziemy zmuszeni spożyć więcej kalorii, żeby dostarczyć odpowiednią ilość substancji odżywczych. Przykładem takich produktów są: fast foody, chipsy, paluszki, cukierki, ciastka, alkohol, majonez, masło orzechowe czy pizza (jeśli spożywamy ją często). Nie bez znaczenia są też zanieczyszczenia środkami chemicznymi.  

Nałogi  

Palenie tytoniu, nadmierna ilość alkoholu (codzienne spożywanie alkoholu), kawy (więcej niż 4 kawy dziennie) czy przyjmowanie substancji odurzających – to wszystko pogarsza sprawność komórek układu immunologicznego. Wyjątkiem jest lampka czerwonego wina. Spożywana do obiadu 3-4 razy w tygodniu działa prozdrowotnie.  

Zbyt mała podaż wody 

Woda stanowi podstawę funkcjonowania każdej komórki. Dzięki odpowiedniemu nawodnieniu mogą prawidłowo zachodzić wszystkie procesy fizjologiczne. O prawidłowym nawodnieniu świadczy oddawanie jasnego, klarownego moczu. Osoba dorosła powinna spożywać przeciętnie ok. 2-3 litrów wody na dobę, w zależności od wieku, płci i stanu organizmu. Podczas intensywnych ćwiczeń wskazane jest zwiększenie spożycia płynów.  

Każdy z nas może poprawić odporność, stosując kilka podstawowych zasad: 

  1. Należy codziennie wypijać minimum 2-3 litry wody. 
  2. Posiłki powinny być ułożone tak, by zabezpieczały podaż odżywczą i kaloryczną, w zależności od wieku, wagi, płci i aktywności fizycznej.  
  3. Należy wyeliminować wszelkie nałogi (nikotyna, alkohol, narkotyki i inne substancje toksyczne). 
  4. Powinniśmy spożywać jedynie pokarmy wysokiej jakości pochodzące ze sprawdzonych źródeł.  
  5. Warzywa i kiszonki powinny być stałym elementem naszego menu. Nie ma ograniczeń w spożywaniu kiszonek, jeżeli są dobrze tolerowane. Osoby, które nie tolerują kiszonek, mogą je zastąpić naturalnymi jogurtami lub zakwasami. Najczęściej objawy takie jak wzdęcia czy biegunka wynikają z nadmiernego spożycia produktów fermentowanych lub nieprawidłowej flory jelitowej.  
  6. Starajmy się dodawać oleje roślinne do wielu potraw. Preferowane są: olej rzepakowy, oliwa z oliwek, olej z wiesiołka. Im bardziej różnorodne, tym lepiej.  
  7. Dieta powinna zawierać odpowiednie ilości białka i tłuszczów (warzywa, mięso, ryby z mórz zimnych, oleje).  
  8. Wszelkie niedobory, których nie jesteśmy w stanie wyrównać posiłkami, powinny być uzupełniane lekami lub suplementami (zawsze po konsultacji z lekarzem, który ma wiedzę z zakresu mikroodżywiania).  
  9. W przypadku dysbiozy koniecznie należy przyjmować probiotyki i prebiotyki, które zleci lekarz na podstawie badania mikrobioty. 

Dowiedz się więcej z naszego materiału

Wzmacniając odporność pamiętaj o:

  • zbilansowanej diecie,
  • suplementacji witamin i minerałów,
  • wykluczeniu złych nawyków żywieniowych,
  • odpowiednim nawodnieniu,
  • regularnej aktywności fizycznej,
  • unikaniu używek.

Przeczytaj również:
Czy otyłość może obniżać odporność?
Dieta na odporność. Co jeść, aby wzmocnić odporność?
Jakie rośliny wspomagają walkę z otyłością?
10 produktów zwiększających odporność

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

Probiotyk dla dorosłego i nastolatka

Dla dorosłego i nastolatka najczęściej wystarczy ten sam preparat. Kierując się wyborem, musimy zwracać uwagę przede wszystkim na liczbę bakterii…

Zobacz więcej

Czy dziecko chore na astmę może przyjmować aspirynę?

Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) jest najstarszym, stosowanym po dzień dzisiejszy środkiem przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Aspiryna nie powinna być jednak w…

Zobacz więcej

Jak przyjmować witaminę D?

Witaminę D najlepiej przyjmować razem z posiłkiem ze względu na jej rozpuszczalność w tłuszczach. Zalecana dzienna dawka zależy od wielu…

Zobacz więcej

Dzienna dawka witaminy C dla dziecka

Witamina C, czyli kwas askorbinowy to związek, który powinien być dostarczany naszemu organizmowi każdego dnia. Doskonałym preparatem z witaminą C…

Zobacz więcej

Czy tran suplementować z witaminą D?

Przede wszystkim należy określić zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę D3. Zazwyczaj u dorosłych są to wartości pomiędzy 800 a 2000…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
21 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
09 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
07 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
01 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
30 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
29 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
21 czerwca 2021 Agata Kleszcz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)