5
28 stycznia 2021

Ból gardła – kiedy się pojawia i jakie są jego przyczyny?

Ból gardła to bardzo powszechna dolegliwość pacjentów zgłaszających się do poradni lekarza rodzinnego. Zwykle jest wynikiem zapalenia błony śluzowej gardła wywołanej przez wirusy lub bakterie. Innymi przyczynami bólu gardła mogą być: uszkodzenia mechaniczne, ciało obce, smog czy dym papierosowy. 

Kobieta z bólem gardła

Produkty wspomagające leczenie gardła

Ból gardła – przyczyny 

Ból gardła jest wynikiem stanu zapalnego błony śluzowej gardła. Jego najczęstszą przyczyną są infekcje wirusowe (ok. 80% ostrych zapaleń). Za ostre zapalenie gardła odpowiedzialne są wirusy takie jak: adenowirusy, rynowirusy, koronawirusy, enterowirusy, retrowirusy, z mniejszą częstotliwością wirusy grypy i paragrypy, wirus opryszczki i wirus Epsteina-Barr.  

Infekcje gardła na podłożu bakteryjnym u dzieci stanowią ok. 15%, natomiast u dorosłych tylko 4-10%. Chorobę wywołują głównie paciorkowce

Ostre zapalenie gardła może pojawić się również w chorobach zakaźnych, np. różyczce, ospie wietrznej, a także w przebiegu odry.

Ból gardła – objawy 

W przypadku infekcji wirusowej, poza nagłym bólem gardła z towarzyszącym bólem przy połykaniu, pojawiają się następujące objawy: 

  • kaszel,  
  • niewielka gorączka,  
  • uczucie suchości w jamie ustnej,  
  • chrypka,  
  • nieżyt nosa, 
  • złe samopoczucie.  

W infekcji bakteryjnej ból gardła jest zdecydowanie silniejszy z towarzyszącym bólem przy połykaniu. Oprócz tego pojawiają się: 

  • ból głowy,  
  • wysoka gorączka, 
  • obrzęk gardła i migdałków podniebiennych (są żywoczerwone), często z wydzieliną śluzową.  

Mogą wystąpić również bóle brzucha i nudności z wymiotami (objaw częstszy u dzieci). Kaszel i nieżyt nosa nie występują. 

Zapalenia paciorkowcowe częściej występują zimą lub wczesną wiosną, natomiast wirusowe na wiosnę i jesień. Infekcje powodowane przez wirusy grypy i koronawirusy notuje się najczęściej w okresie zimowym. 

Ból gardła – leczenie 

Warto podkreślić, że w większości przypadków zapalenia gardła zarówno o etiologii wirusowej, jak i bakteryjnej ustępują samoistnie. Najczęściej infekcja wirusowa trwa ok. 3-7 dni, natomiast o etiologii paciorkowcowej przeciętnie ok. 4 dni.  

Podczas leczenia należy pamiętać o poniższych zasadach: 

  • Odpoczynek pacjenta. 
  • Zastosowanie leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych zawierających np. paracetamol lub ibuprofen. 
  • Miejscowy stan zapalny i ból pomogą ograniczyć tabletki do ssania lub aerozole zawierające substancje takie jak: flurbiprofen, benzydamina, salicylan choliny oraz chlorchinaldol. 
  • Ziołowe roztwory do płukania gardła, takie jak szałwia, mięta, kora dębu, tymianek, rumianek oraz arnika, złagodzą objawy miejscowe. 
  • Można zastosować również hipertoniczny roztwór soli kuchennej do płukania gardła. 

Kiedy należy zastosować antybiotyk? 

Antybiotyku nie wolno stosować samodzielnie bez konsultacji z lekarzem!  

Preparaty tego typu zalecane są tylko i wyłącznie w infekcjach bakteryjnych, zaczynając od penicyliny fenoksymetylowej, którą należy zażywać przez 10 dni co 12 godzin. U pacjentów wykazujących nadwrażliwość na pochodne penicylin można zastosować cefalosporyny I generacji, np. cefadroksyl, cefaleksyna. W przypadku reakcji alergicznych dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie makrolidów, np. klarytromycyna lub azytromycyna. 

Jak szybciej pozbyć się przykrych objawów? 

Przede wszystkim należy unikać substancji powodujących podrażnienie jamy śluzowej gardła, takich jak alkohol i tytoń, a także ograniczyć przebywanie w zadymionych pomieszczeniach. Niewskazane jest również spożywanie pikantnych i gorących posiłków. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będą posiłki o letniej temperaturze i łagodne w smaku. 

Ból gardła najczęściej wiąże się z infekcją wirusową, rzadziej z bakteryjną. Leczenie polega na zwalczaniu uciążliwych objawów poprzez odpoczynek, stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz wykluczenie czynników drażniących. W przypadku przedłużających się objawów należy skonsultować się z lekarzem medycyny rodzinnej. 

Źródła: 

  • Otolaryngologia dla lekarzy POZ, J. Olszewski, P Pietkiewicz. 
  • Interna Szczeklika 2018 pod red. dr n. med. P. Gajewskiego. 
  • Ból gardła- kiedy leczenie objawowe jest niewystarczające; B Kalicki, J. Milart, A. Wachnicka-Bąk, M. Placzyńska, A. Jung. Pediatr Med Rodz  2012, 8 (2), p 107-110. 
  • Leczenie zapalenia gardła bez antybiotyku- czy to możliwe? E. Gowin, W Horst-Sikorska. Farmacja współczesna 2012; 5:83-89. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Kobieta z bólem gardła

Produkty wspomagające leczenie gardła

Czytaj także
22 czerwca 2021 mgr Ewa Cieślik
26 lutego 2021 mgr farm. Natalia Sadowska
11 stycznia 2021 lek. Małgorzata Czerniak
09 grudnia 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 grudnia 2020 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
28 października 2020 dr Ewa Fiedorowicz
02 października 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
02 października 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)