4
30 kwietnia 2019

Ból głowy – jak się go pozbyć?

Kłujący, przeszywający, uciskający czy migrenowy? Ból głowy to jeden z częstszych i nagłych problemów, które potrafią pokrzyżować nam plany. Na szczęście dzięki preparatom dostępnym w aptekach możemy sobie z nim poradzić w każdej sytuacji!

Przyczyny bólu głowy

Ból głowy jest jedną z najczęstszych dolegliwości. Zazwyczaj pojawia się nagle i często ustępuje samoistnie. Przyczyn bólu głowy może być wiele, np.

  • zmęczenie,
  • stres,
  • nieprawidłowa dieta,
  • zmiany naczyniowe,
  • problemy z krążeniem mózgowym
  • genetyka,
  • środowisko,
  • styl życia.

Ból głowy może być także objawem niecharakterystycznym dla wielu jednostek chorobowych, między innymi:

  • zapalenia zatok,
  • zapalenia ucha,
  • zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,
  • chorób zębów, dziąseł,
  • alergii,
  • nerwobólu nerwu trójdzielnego,
  • nadciśnienia tętniczego,

Uwaga! Ból głowy może również wynikać z nadużywania alkoholu i palenia papierosów.

Wśród kilku rodzajów bólu głowy możemy wyróżnić także migrenę. Jest to choroba, mająca wielokrotnie podłoże genetyczne. W przypadku migreny ból głowy poprzedzony jest często objawami towarzyszącymi, takimi jak zwiastuny czy aura. Osoby cierpiące na migrenę są wtedy szczególnie wrażliwe na ostre bodźce świetlne, słuchowe czy zapachowe. Objawy te mogą trwać nawet do kilkudziesięciu godzin.

Jakie leki na ból głowy?

Ból głowy, występujący w danej jednostce chorobowej (np. ból głowy od zatok), zostanie zniwelowany po przywróceniu organizmu do zdrowia (wyleczenie zapalenia zatok, wyregulowanie zbyt wysokiego ciśnienia). Natomiast bóle występujące samoistnie wymagają zażycia preparatów przeciwbólowych lub dalszej kuracji farmakologicznej.

Substancje przeciwbólowe dostępne bez recepty

Paracetamol

Substancja należąca do nienarkotycznych leków o działaniu przeciwbólowym. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwgorączkowe. Nie działa jednak przeciwzapalnie. Nie podrażnia błony śluzowej żołądka, nie hamuje krzepnięcia krwi, a także nie powoduje działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych). Maksymalna dawka dobowa paracetamolu dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia wynosi 4 g. Przeciwwskazaniami do stosowania paracetamolu są:

  • nadwrażliwość na substancję czynną,
  • niewydolność nerek,
  • choroba alkoholowa (u osób nadużywających alkoholu może dojść do zwiększenia ryzyka uszkodzenia wątroby).

Uwaga, na kaca nie stosujemy paracetamolu!

Na ból głowy w ciąży i podczas karmienia piersią można zastosować paracetamol, ale jedynie, gdy jest to konieczne.

Paracetamol może być stosowany w preparatach przeciwbólowych łączonych, co przynosi lepsze efekty przeciwbólowe niż zastosowanie wyłącznie paracetamolu. Są to kombinaty np. z:

  • kodeiną – opioidowy lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy. Może być stosowana u dorosłych i młodzieży powyżej 15 roku życia o masie ciała powyżej 50 kg. Maksymalna dobowa dawka kodeiny wynosi 240 mg. Nie należy jej stosować u dzieci poniżej 12 roku życia, osób z ostrą niewydolnością oddechową, kobiet karmiących oraz ostrożnie u astmatyków. Po jej zażyciu może dawać pozytywny wynik testów antydopingowych. Jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze ciąży. W drugim i trzecim dopuszczalne są pojedyncze dawki w razie zdecydowanej konieczności.
  • kofeinąmaksymalna dobowa dawka kofeiny 520 mg. Nie należy jej stosować u dzieci poniżej 12 roku życia, a także w trakcie ciąży, ze względu na zwiększone ryzyko poronienia.

Ibuprofen

Niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. Jego stosowanie przyczynia się do spadku krzepliwości krwi, może uszkadzać błonę śluzową żołądka. Aby zapobiec szkodliwemu działaniu ibuprofenu na błonę śluzową żołądka, najlepiej przyjmować go w trakcie posiłku lub tuż po nim. Nie należy stosować u osób:

  • z chorobą wrzodową,
  • niewydolnością wątroby i nerek,
  • w trzecim trymestrze ciąży.

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby chorujące na nadciśnienie tętnicze oraz astmę. Jego maksymalna dobowa dawka wynosi od 1200 do 1800 mg u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia. Nie zaleca się stosowania go u dzieci poniżej 7 roku życia.

Kwas acetylosalicylowy

Pochodna kwasu salicylowego, wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Działa na bóle o małym lub umiarkowanym nasileniu, a jego maksymalna dobowa dawka wynosi 4 g. Można go stosować wyłącznie u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia po konsultacji z lekarzem. Należy zachować ostrożność u osób, które:

  • przyjmują preparaty przeciwzakrzepowe,
  • mają zaburzenia krążeniowe,
  • niewydolność nerek,
  • karmią piersią.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować kwasu acetylosalicylowego, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Kwas acetylosalicylowy wchodzi w szereg interakcji z innymi lekami. Przed jego zastosowaniem należy zatem dokładnie przeczytać ulotkę. Podobnie jak paracetamol występuje w preparatach łączonych (np. z kodeiną, kofeiną). W aptekach są dostępne także preparaty łączące nawet trzy substancje w jednym preparacie, np. paracetamol, kwas acetylosalicylowy i kofeinę. Takie połączenie ma pozwolić na uzyskanie lepszego efektu przeciwbólowego.

Naproksen

Jest pochodną kwasu propionowego, działa przeciwzapalnie i przeciwreumatycznie. Zazwyczaj stosowany na bóle o małym i umiarkowanym nasileniu. Dobowa dawka maksymalna to 660 mg. Wyższe dawki są dozwolone jedynie na polecenie lekarza. Nie należy go podawać młodzieży poniżej 16 roku życia. Przeciwwskazaniami do jego stosowania są:

  • choroba wrzodowa,
  • skaza krwotoczna,
  • niewydolność serca,
  • niewydolność nerek
  • trzeci trymestr ciąży.

Należy zachować szczególną ostrożność przy zastosowaniu go u osób starszych. Wśród tej grupy pacjentów zaobserwowano częstsze działania niepożądane charakterystyczne dla NPLZ po użyciu naproksenu. Podobnie jak kwas acetylosalicylowy, naproksen wchodzi w szereg interakcji z innymi substancjami leczniczymi, dlatego też przed jego zażyciem należy się z nimi zapoznać.  Zostały one szczegółowo opisane w ulotce, podobnie jak występujące po nim działania niepożądane.

Metamizol sodu

Działa na bóle o dużym nasileniu, szczególnie kłujące, rwące. Działa także przeciwgorączkowo w przypadku, gdy stosowanie innych preparatów jest przeciwwskazane lub nieskuteczne, i wykazuje działanie spazmolityczne (rozkurczowe). Jego maksymalna dobowa dawka to 3 g, a maksymalna dawka jednorazowa to 1 g. Nie należy go stosować:

  • u osób z zaburzeniami czynności szpiku,
  • w ostrej niewydolności nerek,
  • w okresie ciąży i karmienia piersią.

Długotrwałe stosowanie metamizolu sodowego lub zażywanie go w dużych dawkach może prowadzić do niebezpiecznej agranulocytozy i uszkodzenia szpiku kostnego. Należy zachować dużą ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia spadków ciśnienia. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z ulotką, ponieważ metamizol sodowy prowadzi do wielu działań niepożądanych (występują one rzadko, lecz należy mieć ich świadomość).

Ketoprofen

Jest pochodną kwasu propionowego, działa przeciwzapalnie i przeciwreumatycznie. Jego stosowanie wskazane jest w leczeniu krótkotrwałym, w bólach objawowych od lekkiego do umiarkowanego nasilenia. Mogą go zażywać dorośli oraz młodzież powyżej 15 roku życia, jednak nie dłużej niż przez 5 dni. Maksymalna dobowa dawka to 200 mg. Lekarz, przepisując wyższe dawki na receptę, szacuje korzyści płynące z farmakoterapii w odniesieniu do działań niepożądanych. Lek z ketoprofenem należy przyjmować podczas posiłku lub wraz z preparatem zobojętniającym kwas solny w żołądku. Takie działanie ma na celu zmniejszenie jego szkodliwego wpływu na błonę śluzową żołądka. Ketoprofen, podobnie jak inne NPLZ, należy stosować ostrożnie u osób z:

  • niewydolnością nerek,
  • niewydolnością serca,
  • nadciśnieniem tętniczym,
  • chorobą wrzodową.

Nie należy przyjmować go w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią. Przed zażyciem należy zapoznać się z treścią ulotki, by uniknąć interakcji i działań niepożądanych.

Działanie leków przeciwbólowych często jest kwestią indywidualną. Musimy zatem dostosować odpowiednią substancję leczniczą do rodzaju bólu. Pamiętajmy jednak o tym, by nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą oraz dokładnie przeczytać ulotkę.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak leczyć migrenę w ciąży?

Leczenie migreny w ciąży należy skonsultować z lekarzem. Istnieją preparaty przeciwmigrenowe, które są bezpieczne dla płodu, jednak to produkty dostępne…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)