48
15 stycznia 2021

Bylica piołun – czym się charakteryzuje?

Surowcem rośliny bylica piołun jest ziele, które w medycynie znalazło zastosowanie w problemach z przewodem pokarmowym, takimi jak niestrawność, lekka zgaga czy brak łaknienia. Za działanie to odpowiadają składniki olejku eterycznego będące substancjami goryczowymi, które pobudzają wydzielanie soków trawiennych i żółci. Z uwagi na obecny w surowcu toksyczny tujon, nie należy przekraczać dawek zapisanych na opakowaniach preparatów. 

Bylica piołun – właściwości 

Ziele piołunu (Herba Absinthii L.) to surowiec farmakognostyczny pochodzący z rośliny bylica piołun (Artemisia absynthium L.) z rodziny astrowatych (Asteraceae). Bylica piołun rośnie powszechnie m.in. w Polsce w części niżowej, w pobliżu domów, na zboczach i przydrożach. Uprawiana jest również w ogródkach. Głównymi, aktywnymi składnikami ziela piołunu są substancje goryczowe (proazuleny, które po destylacji z parą wodną przechodzą w chamazulen i hydrochamazulen) w olejku eterycznym. Surowiec zbiera się w pierwszym roku wegetacji rośliny lub w kolejnych latach w okresie kwitnienia. Ze względu na jego olejkowy charakter suszony jest on w temperaturze poniżej 35°C.  

Ziele piołunu wykazuje właściwości: 

  • pobudzające wydzielanie soków trawiennych,   
  • żółciotwórcze, 
  • pobudzające łaknienie, 
  • hepatoprotekcyjne (działa ochronnie na komórki wątroby), 
  • spazmolityczne (rozkurczające) mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.

Bylica piołun – zastosowanie  

Surowiec wchodzi w skład preparatów złożonych, tj. płyny doustne czy tabletki, ale jest również dostępny samodzielnie jako ziele bylicy piołun do zaparzania. Jedną saszetkę ziela zalewa się wrzątkiem i parzy pod przykryciem przez 10 minut. Napar należy spożyć 30 minut przed posiłkiem, maksymalnie 3 razy na dobę. Stosuje się go w problemach trawiennych i przy braku apetytu. Mieszanki ziołowe, w skład których wchodzi bylica piołun, to preparaty wspomagające trawienie, preparaty na uspokojenie, krople żołądkowe, zioła szwedzkie itp. 

W przemyśle ziele bylicy piołun wykorzystuje się do sporządzania gorzkich win ziołowych. Powszechnie znany absynt (nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy rośliny bylicy piołun) ma w składzie destylat piołunu, anyżu i kopru włoskiego. 

Alkoholowe wyciągi z ziela bylicy piołun stosowane są również zewnętrznie w celu niszczenia pasożytów i insektów. Zastosowanie to wynika z obecności toksycznego tujonu w składzie surowca. Przykładem takiego produktu, który we wskazaniach ma zastosowanie zewnętrzne, jest płyn do stosowania w przypadku wszy i świerzbowca.

Nowe badania naukowe nad zielem bylicy piołun wskazały na dodatkowe działania tego surowca tj.:  

  • przeciwzapalne,  
  • przeciwbakteryjne, 
  • antyoksydacyjne. 

Badania opierały się na szczegółowej analizie etanolowych ekstraktów surowca zebranego w południowej części Rumunii. Za wspomniane wcześniej działania odpowiadają głównie: kwas chlorogenowy, kwercetyna, izokwercetyna i rutyna. Naukowcy wskazują, że wpływ przeciwzapalny ziela bylicy piołun mógłby być pomocny w farmakoterapii choroby Leśniowskiego-Crohna, która objawia się przewlekłym zapaleniem jelit. 

Bylica piołun – działania niepożądane i przeciwwskazania 

W skład olejku eterycznego ziela bylicy piołun wchodzą głównie: 

  • tujol (do 70% zawartości),  
  • izomery tujony (około 10% zawartości).  

Tujon działa toksycznie i powoduje objawy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Z uwagi na to należy przestrzegać dawkowania zapisanego na preparatach zawierających w składzie ziele bylicy piołun!  

Ziele bylicy piołun nie może być przyjmowane przez dzieci oraz kobiety w ciąży właśnie ze względu na obecność toksycznego tujonu.  

Osoby uczulone na którąkolwiek roślinę z rodziny astrowatych również nie powinny stosować preparatów zawierających w składzie ziele piołunu. 

Ziele piołunu to znany od lat surowiec, wykorzystywany w tradycyjnej medycynie. Stosowany z zachowaniem odpowiedniego dawkowania pomaga przy lekkich problemach gastrycznych.  

Źródła: 

  • Kohlmunzer S., Farmakognozja – podręcznik dla studentów farmacji, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013. 
  • Matławska I., Farmakognozja, UM Poznań, Wydanie 1, Poznań 2005. 
  • https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/absinthii-herba 
  • Moacă EA, Pavel IZ, Danciu C, et al. Romanian Wormwood (Artemisia absinthiumL.): Physicochemical and Nutraceutical Screening. Molecules (Basel, Switzerland). 2019. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Ostropest i inne zioła

Ostropestu nie powinno zalewać się wrzątkiem ze względu na degradację związków czynnych. W zasadzie żadnych ziół nie powinno się zalewać…

Zobacz więcej

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

W jakich produktach jest magnez?

Produkty bogate w magnez to przede wszystkim: kakao (i czekolada), pestki dyni, otręby pszenne, kasza gryczana, groch, brązowy ryż. Jeśli…

Zobacz więcej

Jak przechowywać olej lniany?

Olej lniany należy przechowywać w lodówce, ponieważ  przedłuży to jego trwałość. Po otwarciu olej lniany należy zużyć do daty ważności.…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Jak wybrać preparat z magnezem oraz coś na koncentrację i pamięć?

Przy wyborze preparatu magnezowego radziłabym sugerować się tym, czy dany produkt jest lekiem, czy suplementem diety. Leki mają udowodnioną skuteczność…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
19 listopada 2021 Alicja Olewiecka
18 listopada 2021 Natalia Górska
17 listopada 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
22 października 2021 Natalia Górska
22 października 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)