32
19 kwietnia 2021

Chaber bławatek – jakie ma właściwości?

Jednymi z piękniejszych kwiatów o niebieskiej barwie, które powszechnie występują w Polsce, są chabry bławatki. Są one źródłem antocyjanów i flawonoidów mających pozytywny wpływ na zdrowie. Kwiat chabra bławatka znajduje zastosowanie w leczeniu niewielkich stanów zapalnych narządu wzroku i problemów z układem moczowym. Dostępny jest np. pod postacią kropli do oczu lub ziół do zaparzania. Ze względu na wspomniany kolor znalazł również zastosowanie jako barwnik. 

Charakterystyka chabra bławatka 

Chaber bławatek (Centaurea cyanus L.) to roślina z rodziny Astrowatych (Asteraceae L.) będąca w Polsce mocno rozpowszechnionym chwastem zbożowym. Surowiec bławatka jest bogatym źródłem antocyjanów i flawonoidów. Mimo tego, że powszechnie uważany jest za chwast, istnieje również wiele jego odmian uprawnych. Oprócz Europy występuje też na terenach Azji oraz Ameryki Północnej. Surowcem chabra bławatka jest jego kwiat bez kielicha. Chabra bławatka określa się również takimi nazwami jak: modrak, samosiejka czy modrzeńczyk. Chaber bławatek to roślina miododajna – miód bławatkowy bogaty jest w lizozym, który bierze udział w rozpadzie błon komórkowych bakterii i grzybów. 

Właściwości kwiatu chabra bławatka 

Kwiat chabra bławatka bez kielicha (Flos cyani L.) jest surowcem typowo antocyjanowym, ale zawiera również duże ilości flawonoidów. Antocyjany to związki chemiczne będące barwnikami, które powszechnie występują w roślinach o barwach niebieskich, fioletowych, czerwonych i pomarańczowych. Mają charakter glikozydów, więc nazywane są również antocyjanozydami. Barwa kwiatu chabra bławatka jest wypadkową obecności antocyjanów oraz tego, z jakimi metalami obecnymi w płatkach tworzą one kompleksy. Dodatkowo na barwę kwiatu wpływa ewentualna obecność flawonów i karotenoidów. Kwiat chabra bławatka zawiera cyjaninę (będącą pochodną cyjanidyny) oraz kopigment w postaci glikozydu flawonowego (dokładnie glikozydu flawonowego apigeniny). Właściwości kwiatu chabra bławatka wynikają głównie z obecności cyjaniny. Podczas suszenia kwiatów cyjanina rozpada się do cyjanidyny. Z uwagi na obecność wspomnianej pochodnej antocyjanowej surowiec wykazuje działanie przeciwzapalne oraz zmniejszające przepuszczalność ścian naczyń włosowatych. Antocyjany polepszają ukrwienie w obrębie tęczówki oka i tym sposobem wpływają pozytywnie na ostrość widzenia (szczególnie w trudnych warunkach oświetleniowych).  

Zastosowanie kwiatu chabra bławatka 

Kwiat bławatka występuje pod postacią ziół do zaparzania lub jako składnik kropli do oczu dostępnych bez recepty. Z uwagi na obecność antocyjanów w surowcu roślina jest stosowana jako łagodny środek przeciwzapalny w chorobach oczu

  • zapalenie brzegów powiek, 
  • zapalenie spojówek, 
  • podrażnienia alergenami,  
  • zmęczenie wzroku. 

W kwiecie bławatka znajdują się substancje moczopędne, dzięki którym herbatka z chabra stosowana wewnętrznie znajduje zastosowanie w łagodnych schorzeniach układu moczowego ze skąpomoczem lub obrzękach kończyn spowodowanych zatrzymaniem wody w organizmie. Dodatkowo ze względu na łagodne działanie przeciwzapalne bławatek stosowany jest zewnętrznie na skórę w przypadku owrzodzeń lub trudno gojących się ran. W kosmetyce znajduje się w kremach przeznaczonych do skóry tłustej i problematycznej. Napar z bławatka sprawdzi się również jako płukanka do włosów zwalczająca łupież

Chaber bławatek – przeciwwskazania 

Uczulenie na jakąkolwiek roślinę z rodziny Astrowatych jest wskazaniem do zachowania ostrożności podczas stosowania preparatów zawierających w swoim składzie chabra bławatka. 

Chaber bławatek a kobiety w ciąży i dzieci 

Nie zaleca się podawania naparu z chabra bławatka dzieciom. Nie istnieją dane mówiące o bezpieczeństwie stosowania preparatów chabra bławatka w ciąży, dlatego przed zastosowaniem zalecana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym ciążę.  

Źródła: 

  • Kohlmunzer S., Farmakognozja – podręcznik dla studentów farmacji, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013 
  • Matławska I., Farmakognozja, UM Poznań, Wydanie 1, Poznań 2005 
  • Klimas R, Rabiskovi M, Civinskiene G, Bernatoniene J. Rugiageliu ziedu vandenines istraukos diurezinis veikimas [The diuretic effect of cornflower water extract]. Medicina (Kaunas). 2007;43(3):221-5. Lithuanian. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Ostropest i inne zioła

Ostropestu nie powinno zalewać się wrzątkiem ze względu na degradację związków czynnych. W zasadzie żadnych ziół nie powinno się zalewać…

Zobacz więcej

Czym różni się sterylny pojemnik na mocz od niesterylnego?

Pojemnik sterylny pozbawiony został flory bakteryjnej, dlatego dla bezpieczeństwa zapakowano go w woreczek. Zakupienie go jest wymagane wtedy, gdy zlecono…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
14 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
13 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
09 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
01 lipca 2021 mgr farm. Marzena Korbecka-Paczkowska
21 czerwca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
28 maja 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
28 maja 2021 mgr farm. Natalia Sadowska
25 maja 2021 Poradnik Gemini
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)