84
08 czerwca 2018
Patrycja Królikiewicz-Kurek Autor
Autor
lek.
Patrycja Królikiewicz-Kurek
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Pasjonatka Reumatologii i Endokrynologii. Współtwórczyni i prelegentka wykładów o tematyce reumatologicznej dla Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Uczestniczka licznych medycznych konferencji naukowych i szkoleniowych.

Choroba Hashimoto – przyczyny, objawy, badania

Nadmierne zmęczenie, łatwe marznięcie, sucha skóra, łamliwe włosy – to tylko niektóre z objawów niedoczynności tarczycy – choroby, której najczęstszą postacią jest przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy zwane chorobą Hashimoto.

Nadmierne zmęczenie, łatwe marznięcie, sucha skóra, łamliwe włosy – to tylko niektóre z objawów niedoczynności tarczycy – choroby, której najczęstszą postacią jest przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy zwane chorobą Hashimoto.

Tarczyca i jej hormony

Tarczyca to gruczoł znajdujący się w dolnej części szyi, poniżej krtani, a swoją tylną powierzchnią przylegający do tchawicy. Zbudowana jest z komórek pęcherzykowych, w których zachodzi synteza hormonów tarczycy- tyroksyny i trójjodotyroniny. Zarówno ich syntezę, jak i wydzielanie pobudza tyreotropina (TSH) – hormon produkowany przez przysadkę mózgową. Hormony tarczycy po uwolnieniu do krwiobiegu oddziałują praktycznie na wszystkie komórki ludzkiego organizmu. Są one niezbędne do prawidłowego rozwoju płodu przed urodzeniem, umożliwiają optymalny wzrost kości i dojrzewanie płciowe u dzieci oraz utrzymują równowagę funkcjonującego organizmu przez regulację zachodzących w nim procesów metabolicznych.

Choroba Hashimoto

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy to stan niedoboru hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny w organizmie. Jej objawy wynikają ze spowolnienia procesów metabolicznych. W organizmie dochodzi między innymi do zmniejszenia produkcji ciepła, ograniczenia ukrwienia skóry i organów wewnętrznych, zatrzymania wody w tkankach i spowolnienia perystaltyki jelit. W konsekwencji występują:

  • osłabienie, nadmierne zmęczenie i senność,
  • przyrost masy ciała,
  • uczucie zimna, łatwe marznięcie,
  • zaburzenia koncentracji uwagi,
  • zaparcia,
  • sucha skóra, rogowacenie na łokciach,
  • obrzęk twarzy i rąk,
  • suche, łamliwe, łatwo wypadające włosy,
  • wolna akcja serca,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego,
  • chrypka, obniżenie głosu,
  • zespół cieśni nadgarstka,
  • obrzęki stawów,
  • zaburzenia miesiączkowania, obfite krwawienia i skrócenie cyklu,
  • niepłodność,
  • u mężczyzn obniżenie libido i zaburzenia wzwodu,
  • zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci.

Niedoczynność tarczycy często objawia się również nieprawidłowościami w badaniach laboratoryjnych – występuje zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL oraz triglicerydów, niedokrwistość, czasem hiponatremia – obniżenie stężenia sodu we krwi.

Przeczytaj również:
Niedoczynność tarczycy – badania diagnostyczne i objawy

Jak powstaje choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy należące do grupy chorób autoimmunologicznych, w których układ odpornościowy (immunologiczny) organizmu atakuje własne komórki i tkanki za pośrednictwem przeciwciał – białek wytwarzanych przez układ immunologiczny w reakcji na antygen lub cytotoksycznych limfocytów T. W przypadku choroby Hashimoto główną rolę w niszczeniu komórek pęcherzykowych tarczycy odgrywają cytotoksyczne limfocyty T. U ponad 90% chorych wykrywa się przeciwciała anty-TPO przeciwko tyreoperoksydazie oraz przeciwciała anty-TG przeciwko tyreoglobulinie. Mają one kluczowe znaczenie w diagnostyce choroby.

Choroba Hashimoto – epidemiologia i przebieg

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy może wystąpić w każdym wieku, także u dzieci. W znacznej większości przypadków (ponad 90%) zapadają na nie kobiety. Szczególnie narażone są osoby chorujące na inne choroby autoimmunologiczne, np. cukrzycę typu 1, oraz te, w rodzinie których takie choroby występowały. Przebieg choroby Hashimoto jest przewlekły, często stale postępujący. W nielicznych przypadkach mogą występować nagłe zaostrzenia z towarzyszącymi objawami stanu zapalnego.

Jakie badania wykonać w celu rozpoznania choroby Hashimoto?

W celu diagnostyki choroby Hashimoto wykonuje się następujące badania laboratoryjne:

  • oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO i anty-TG,
  • oznaczenie poziomu TSH w surowicy – jego podwyższenie występuje w niedoczynności tarczycy,
  • oznaczenie poziomu hormonów tarczycy – tyroksyny (fT4) i trójjodotyroniny (fT3) w surowicy.

Można wykonać również USG tarczycy i biopsję aspiracyjną cienkoigłową, jednak nie są to badania konieczne do postawienia diagnozy.

Rozpoznanie choroby Hashimoto

Dla rozpoznania przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy decydujące jest stwierdzenie podwyższonego stężenia przeciwciał anty-TPO lub anty-TG, współwystępującego ze zwiększeniem objętości gruczołu tarczowego (wolem) lub niedoczynnością tarczycy.

Jak leczyć chorobę Hashimoto?

Nie istnieje leczenie przyczynowe choroby Hashimoto, nie znajdują w niej zastosowania również leki hamujące odpowiedź immunologiczną organizmu, stosowane w wielu schorzeniach z autoagresji. Kiedy występuje niedoczynność tarczycy, należy stosować suplementację lewotyroksyny – syntetycznego analogu hormonu tarczycy – tyroksyny. Wykazuje ona działanie podobne do swojego naturalnego odpowiednika i niweluje skutki jego niedoboru. Przy prawidłowym leczeniu prowadzonym przez lekarza rokowanie jest pomyślne.

Przeczytaj również:
Choroba Hashimoto – jak ją leczyć?

Źródła:

  • Gołąb J., Jakubisiak M., Lasek W., Stokłosa T., w: Immunologia, wyd. II, PZWL, Warszawa 2012,
  • Lewiński A., Niedoczynność tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Lewiński A., Przewlekłe zapalenia tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Jarząb B., Choroby tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Fauci A.S. (red): Harisson Reumatologia wydanie II, Czelej, Lublin 2012.
Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece. Więcej na temat e-recepty przeczyta…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jaka jest norma CRP we krwi?

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

Hanna Lengiewicz

mgr farm.

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Preparat standaryzowany - co to znaczy?

Surowce roślinne charakteryzują się zmiennym składem chemicznym zależnym od warunków ekologicznych uprawy. Stanowi to ogromny problem dla gałęzi przemysłu, które…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Maria pisze:

    Niedoczynność tarczycy jest u mnie stwierdzona 9 lat temu. Jestem pod co półroczną kontrolą endokrynologa, który po upływie tego czasu, zapisuje mi kolejne dawki Eutyroxu i badanie TSH. Nie interesują Go inne badania.Z własnej inicjatywy rozszerzyłam zakres badań,które wskazują, że anty-TPO mam 210, cholesterol – 226, glukoza we krwi 123 itd…Co mam robić? Wizyta kosztuje 220 zł, lekarz jest z „górnej półki”.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      W przypadku wątpliwości dotyczących leczenia, warto skorzystać z konsultacji u innego lekarza endokrynologa.

Czytaj także
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 lutego 2020 Rafał Suchodolski
07 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
06 lutego 2020 mgr Izabela Skowrońska
04 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
04 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej