91
08 czerwca 2018
Patrycja Królikiewicz-Kurek Autor
Autor
lek.
Patrycja Królikiewicz-Kurek

Choroba Hashimoto – przyczyny, objawy, badania

Nadmierne zmęczenie, łatwe marznięcie, sucha skóra, łamliwe włosy – to tylko niektóre z objawów niedoczynności tarczycy – choroby, której najczęstszą postacią jest przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy zwane chorobą Hashimoto.

Nadmierne zmęczenie, łatwe marznięcie, sucha skóra, łamliwe włosy – to tylko niektóre z objawów niedoczynności tarczycy – choroby, której najczęstszą postacią jest przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy zwane chorobą Hashimoto.

Tarczyca i jej hormony

Tarczyca to gruczoł znajdujący się w dolnej części szyi, poniżej krtani, a swoją tylną powierzchnią przylegający do tchawicy. Zbudowana jest z komórek pęcherzykowych, w których zachodzi synteza hormonów tarczycy- tyroksyny i trójjodotyroniny. Zarówno ich syntezę, jak i wydzielanie pobudza tyreotropina (TSH) – hormon produkowany przez przysadkę mózgową. Hormony tarczycy po uwolnieniu do krwiobiegu oddziałują praktycznie na wszystkie komórki ludzkiego organizmu. Są one niezbędne do prawidłowego rozwoju płodu przed urodzeniem, umożliwiają optymalny wzrost kości i dojrzewanie płciowe u dzieci oraz utrzymują równowagę funkcjonującego organizmu przez regulację zachodzących w nim procesów metabolicznych.

Choroba Hashimoto

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy to stan niedoboru hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny w organizmie. Jej objawy wynikają ze spowolnienia procesów metabolicznych. W organizmie dochodzi między innymi do zmniejszenia produkcji ciepła, ograniczenia ukrwienia skóry i organów wewnętrznych, zatrzymania wody w tkankach i spowolnienia perystaltyki jelit. W konsekwencji występują:

  • osłabienie, nadmierne zmęczenie i senność,
  • przyrost masy ciała,
  • uczucie zimna, łatwe marznięcie,
  • zaburzenia koncentracji uwagi,
  • zaparcia,
  • sucha skóra, rogowacenie na łokciach,
  • obrzęk twarzy i rąk,
  • suche, łamliwe, łatwo wypadające włosy,
  • wolna akcja serca,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego,
  • chrypka, obniżenie głosu,
  • zespół cieśni nadgarstka,
  • obrzęki stawów,
  • zaburzenia miesiączkowania, obfite krwawienia i skrócenie cyklu,
  • niepłodność,
  • u mężczyzn obniżenie libido i zaburzenia wzwodu,
  • zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci.

Niedoczynność tarczycy często objawia się również nieprawidłowościami w badaniach laboratoryjnych – występuje zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL oraz triglicerydów, niedokrwistość, czasem hiponatremia – obniżenie stężenia sodu we krwi.

Przeczytaj również:
Niedoczynność tarczycy – badania diagnostyczne i objawy

Jak powstaje choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy należące do grupy chorób autoimmunologicznych, w których układ odpornościowy (immunologiczny) organizmu atakuje własne komórki i tkanki za pośrednictwem przeciwciał – białek wytwarzanych przez układ immunologiczny w reakcji na antygen lub cytotoksycznych limfocytów T. W przypadku choroby Hashimoto główną rolę w niszczeniu komórek pęcherzykowych tarczycy odgrywają cytotoksyczne limfocyty T. U ponad 90% chorych wykrywa się przeciwciała anty-TPO przeciwko tyreoperoksydazie oraz przeciwciała anty-TG przeciwko tyreoglobulinie. Mają one kluczowe znaczenie w diagnostyce choroby.

Przeczytaj również:
Dieta w chorobie Hashimoto – jak komponować jadłospis?

Choroba Hashimoto – epidemiologia i przebieg

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy może wystąpić w każdym wieku, także u dzieci. W znacznej większości przypadków (ponad 90%) zapadają na nie kobiety. Szczególnie narażone są osoby chorujące na inne choroby autoimmunologiczne, np. cukrzycę typu 1, oraz te, w rodzinie których takie choroby występowały. Przebieg choroby Hashimoto jest przewlekły, często stale postępujący. W nielicznych przypadkach mogą występować nagłe zaostrzenia z towarzyszącymi objawami stanu zapalnego.

Jakie badania wykonać w celu rozpoznania choroby Hashimoto?

W celu diagnostyki choroby Hashimoto wykonuje się następujące badania laboratoryjne:

  • oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych anty-TPO i anty-TG,
  • oznaczenie poziomu TSH w surowicy – jego podwyższenie występuje w niedoczynności tarczycy,
  • oznaczenie poziomu hormonów tarczycy – tyroksyny (fT4) i trójjodotyroniny (fT3) w surowicy.

Można wykonać również USG tarczycy i biopsję aspiracyjną cienkoigłową, jednak nie są to badania konieczne do postawienia diagnozy.

Rozpoznanie choroby Hashimoto

Dla rozpoznania przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy decydujące jest stwierdzenie podwyższonego stężenia przeciwciał anty-TPO lub anty-TG, współwystępującego ze zwiększeniem objętości gruczołu tarczowego (wolem) lub niedoczynnością tarczycy.

Jak leczyć chorobę Hashimoto?

Nie istnieje leczenie przyczynowe choroby Hashimoto, nie znajdują w niej zastosowania również leki hamujące odpowiedź immunologiczną organizmu, stosowane w wielu schorzeniach z autoagresji. Kiedy występuje niedoczynność tarczycy, należy stosować suplementację lewotyroksyny – syntetycznego analogu hormonu tarczycy – tyroksyny. Wykazuje ona działanie podobne do swojego naturalnego odpowiednika i niweluje skutki jego niedoboru. Przy prawidłowym leczeniu prowadzonym przez lekarza rokowanie jest pomyślne.

Przeczytaj również:
Choroba Hashimoto – jak ją leczyć?

Źródła:

  • Gołąb J., Jakubisiak M., Lasek W., Stokłosa T., w: Immunologia, wyd. II, PZWL, Warszawa 2012,
  • Lewiński A., Niedoczynność tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Lewiński A., Przewlekłe zapalenia tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Jarząb B., Choroby tarczycy, w: Interna Szczeklika 2017, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017,
  • Fauci A.S. (red): Harisson Reumatologia wydanie II, Czelej, Lublin 2012.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Maria pisze:

    Niedoczynność tarczycy jest u mnie stwierdzona 9 lat temu. Jestem pod co półroczną kontrolą endokrynologa, który po upływie tego czasu, zapisuje mi kolejne dawki Eutyroxu i badanie TSH. Nie interesują Go inne badania.Z własnej inicjatywy rozszerzyłam zakres badań,które wskazują, że anty-TPO mam 210, cholesterol – 226, glukoza we krwi 123 itd…Co mam robić? Wizyta kosztuje 220 zł, lekarz jest z „górnej półki”.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      W przypadku wątpliwości dotyczących leczenia, warto skorzystać z konsultacji u innego lekarza endokrynologa.

  2. eliza pisze:

    Maria skoro płacisz prywatnie wizyty to może zmień lekarza ? Nie wszyscy są tacy sami a niektórzy mają zbyt wysoką samoocenę. Badania o których piszesz z zakresu przeciwciał nie są refundowane przez NFZ ale lekarz mógłby zaproponować zrobienie takich badań. Zdrówka życzę.

Czytaj także
20 listopada 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
23 października 2020 mgr Mateusz Durbas
28 września 2020 lek. Szymon Zdanowski
19 maja 2020 dr n. med. Piotr Niedziałkowski
03 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
29 listopada 2019 lek. Małgorzata Czerniak
18 września 2019 mgr farm. Marta Grabowska
18 lutego 2019 mgr farm. Aneta Sara Lis
10 września 2018 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
12 lutego 2018 mgr inż. Monika Byrska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)