40
20 kwietnia 2018

Choroba lokomocyjna – dlaczego nas to spotyka?

Za oknem trwa prawdziwa wiosna i za chwilę będziemy się pakować na różne wyjazdy: majówka, długi weekend czy upragnione wakacje. Wizja pięknych krajobrazów za oknem, soczystej zieleni roślin, błękitnego nieba oraz mile grzejących nas promieni słońca i sielankowej podróży, może być zakłócona przez nieprzyjemne objawy choroby lokomocyjnej w podróży. Czym właściwie jest i jak się przed nią bronić?

Choroba lokomocyjna – co to jest?

Jeśli kiedykolwiek podczas podróży samochodem, statkiem czy samolotem mieliście nudności lub wymioty, prawdopodobnie odczuliście objawy choroby lokomocyjnej. Nazwa „choroba” jest zwyczajowa, bo nie jest to choroba według definicji, a jedynie zaburzenia występujące podczas przemieszczania się ciała na skutek zakłóceń odczuwania ruchu przez różne zmysły.

Ludzki zmysł równowagi znajduje się w uchu środkowym i nazywa się błędnikiem. Dzięki tej strukturze jesteśmy w stanie prawidłowo określić położenie naszego ciała bez udziału wzroku. Cały układ równowagi składa się jednak z wielu elementów. Są to:

  • wspomniany wcześniej błędnik,
  • wzrok (oczy),
  • nerwy czuciowe przekazujące do kory mózgowej sygnały z błędnika,
  • obrazy widziane przez oko.

Do wystąpienia choroby lokomocyjnej dochodzi w sytuacji, gdy część naszego zmysłu równowagi odczuwa, że jesteśmy w ruchu, natomiast pozostałym wydaje się, że żaden ruch nie występuje. W tej sytuacji mózg, odbierając sprzeczne sygnały z różnych źródeł, ma wrażenie, że występują halucynacje (podobnie, jak w przypadku zatrucia) i stara się pozbyć „trucizny”, wywołując wymioty. Najlepszym przykładem sprzeczności „błędnik-oko” może być sytuacja, gdy znajdujemy się na płynącym statku w pomieszczeniu bez okien. Nasz błędnik wyczuwa wówczas kołysanie na fali i ruch ciała z tym związany, ale nasze oczy tego ruchu już nie rejestrują. Następuje wtedy konflikt sygnałów dopływających do kory mózgowej (sprzeczne informacje) i dochodzi do wystąpienia objawów choroby lokomocyjnej. Może też wystąpić sytuacja odwrotna, gdy oczy rejestrują ruch, ale ciało go nie wyczuwa. Przykładem może być oglądanie filmu 3D, gdy oczy rejestrują ruch obrazu na ekranie i dają złudne wrażenie, że jesteśmy w ruchu, a błędnik odczuwa jedynie, że siedzimy spokojnie w fotelu.

Objawy choroby lokomocyjnej

Do najczęstszych objawów choroby lokomocyjnej zalicza się:

  • wymioty,
  • nudności,
  • ogólne osłabienie, bladość i ziewanie,
  • wymioty,
  • ból głowy,
  • obfite poty.

Charakterystyczne jest to, że objawy ustępują wtedy, gdy przestajemy się przemieszczać. Choroba lokomocyjna występuje najczęściej u dzieci w wieku 2-12 lat. Ciekawostką jest to, że nie obserwowano objawów choroby lokomocyjnej u dzieci poniżej 2. roku życia. W przypadku dorosłych, dolegliwości obserwowane są częściej u kobiet, zwłaszcza ciężarnych. Warto jednak podkreślić, że wraz z wiekiem, objawy się zmniejszają. Choroba lokomocyjna daje objawy na tyle charakterystyczne, że nie wymaga dodatkowych konsultacji lekarskich i diagnostyki laboratoryjnej. Wyjątkiem są sytuacje, gdy wymioty prowadzą do odwodnienia. Wtedy może być konieczna konsultacja lekarska, a w sytuacjach skrajnych (długotrwałe i męczące wymioty) podawanie dożylne płynów i leków przeciwwymiotnych.

Jak zapobiegać objawom choroby lokomocyjnej?

Jeśli wiemy, że mamy problem z chorobą lokomocyjną, najlepszym rozwiązaniem będzie zapobieganie objawom, zanim one wystąpią. Jeśli jednak zaczną się w trakcie podróżowania, to poprawa samopoczucia może nastąpić jedynie wtedy, gdy przestaniemy się przemieszczać. W przypadku podróży samolotem czy statkiem może być to trudne do zrealizowania. Co można zrobić dla poprawy naszego samopoczucia?

  • unikać poruszania głową, zwłaszcza gwałtownego
  • nie pić alkoholu i napojów gazowanych
  • nie jeść ciężkostrawnych, pikantnych posiłków przed podróżą
  • unikać jedzenia i picia podczas krótkich wycieczek
  • unikać przebywania w pomieszczeniach o intensywnych i nieprzyjemnych zapachach,
  • jeśli mamy możliwość wyboru, nie siadajmy tyłem do kierunku jazdy

Podróżując samochodem, najlepiej jest usiąść na przednim siedzeniu obok kierowcy. Warto pamiętać, aby nie czytać książek i nie oglądać filmów podczas jazdy. Podczas przemieszczania się należy patrzeć do przodu na horyzont, zamiast w bok na szybko przesuwające się obrazy. W przypadku lotu samolotem najlepiej wybierać miejsca w okolicy skrzydeł samolotu. Jeśli lot jest długi, to do jedzenia lepiej wybierać małe objętościowo i lekkostrawne posiłki. Jeśli podróż odbywa się statkiem, dobrym rozwiązaniem będzie wybór kabiny w środkowej części statku (pomiędzy dziobem a rufą) oraz jak najbliżej linii wody – wtedy uczucie bujania będzie dużo mniejsze. W trakcie rejsu zaleca się przebywać dużo na powietrzu i patrzeć na linię horyzontu, zamiast na spienione fale odbijające się od burty statku. Dla osób borykających się z chorobą lokomocyjną dobrą radą jest drzemka, gdyż zamknięte oczy powodują zmniejszenie bodźców docierających do mózgu i minimalizują przykre objawy. Jeżeli opisane wyżej metody nie działają, należy rozważyć profilaktykę farmakologiczną.

Profilaktyka farmakologiczna w chorobie lokomocyjnej

W aptekach dostępne są leki bez recepty (OTC) zmniejszające dolegliwości związane z chorobą lokomocyjną. Preparaty zalecane u dzieci w zapobieganiu i leczeniu objawów choroby lokomocyjnej to preparaty antyhistaminowe, które działają przeciwwymiotnie, przeciwuczuleniowo i łagodnie uspokajająco. Profilaktycznie preparat warto podać na 30 minut przed planowaną podróżą, zgodnie z zaleceniami na opakowaniu. Alternatywnie można stosować opaski uciskowe na nadgarstek (akupresura) lub ssać cukierki imbirowe czy imbir kandyzowany. Imbir był wykorzystywany od stuleci przez żeglarzy jako środek zapobiegawczy przy objawach choroby morskiej. Ma właściwości przeciwwymiotne (działa zarówno na poziomie przewodu pokarmowego, jak i centralnego układu nerwowego) i przeciwzapalne. Skuteczność wykorzystywania imbiru w tym celu jest jednak poddawana wielu spekulacjom, choć przetestowanie tego sposobu może okazać się wybawieniem w trakcie nieprzyjemnej podróży.

Choroba lokomocyjna - co to jest?

Każda podróż niesie nowe doświadczenia i wspomnienia. Choroba lokomocyjna potrafi jednak mocno utrudnić życie, ale jeśli zastosujemy się do powyższych wskazówek, uciążliwe objawy mogą stać się mniej istotne.

Przeczytaj również: Borelioza – jak rozpoznać wczesną infekcję po ukąszeniu kleszcza?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Jakie leki zabrać na wyjazd z dzieckiem do Turcji?

Jadąc z dzieckiem do Turcji, warto zabrać ze sobą farmaceutyki na biegunkę. Ze względu na cieplejszy klimat oraz inną florę…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)