205
13 czerwca 2018

Choroba refluksowa – przyczyny, objawy i leczenie

Pacjenci często przychodzą do apteki, skarżąc się na przewlekłą zgagę. Z przeprowadzanej rozmowy niejednokrotnie wynika, że przyczyną dolegliwości może być refluks. W niniejszym artykule dowiesz się, na czym on polega.

Czym jest choroba refluksowa?

Choroba refluksowa to w zasadzie zespół objawów, którego powodem jest zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku. Poprawna nazwa tej przypadłości to refluks żołądkowo-przełykowy lub GERD (z ang. gastroesophageal reflux disease). Najczęstszą przyczyną refluksu jest niedomykanie się dolnego zwieracza żołądka. Znajduje się on na wejściu do żołądka. Podczas przełykania pokarmu, mięsień ten na kilka sekund się rozluźnia i po tym czasie powinien znowu się zacisnąć. W przeciwnym razie, podczas dłuższego braku skurczu zwieracza, treść pokarmowa może wracać z żołądka do przełyku. Inną przyczyną refluksu może być przepuklina wślizgowa rozworu przełykowego, polegająca na przesunięciu części żołądka w kierunku klatki piersiowej przez przełyk. Jest to jednak rzadsza przypadłość.

GERD może też wystąpić okresowo w ciąży. Jest on skutkiem zmian hormonalnych w organizmie kobiety oraz zwiększeniem się ciśnienia w jamie brzusznej. Ta druga kwestia dotyczy też osób otyłych. Na objawy refluksu szczególnie narażone są osoby stosujące niewłaściwą dietę. Alkohol, ostre potrawy, jedzenie zaraz przed snem – to tylko niektóre czynniki sprzyjające rozwojowi GERD. Kwestia prawidłowego odżywiania w tej chorobie jest jednak bardzo rozległa. Refluks żołądkowo- przełykowy to bardzo częsta choroba w krajach rozwiniętych. Szacuje się, że dotyka ona około 20% społeczeństwa.

Objawy refluksu

Najbardziej charakterystycznym objawem tej choroby jest zgaga. Nie zawsze objawia się ona charakterystycznie, czyli tzw. pieczeniem w przełyku. Pacjenci często nazywają ją też nadkwasotą czy kwaśnym odbijaniem. Może także pojawić się uczucie bólu za mostkiem, podobne do tego pochodzenia sercowego czy też uczucie cofania się treści z żołądka, ale bez bólu. W tym drugim przypadku pacjenci wielokrotnie mówią o wrażeniu „kluski” w gardle. Inne, bardziej nietypowe objawy to:

  • kaszel, zazwyczaj zaraz po posiłku,
  • próchnica, ubytki zębowe (spowodowane zarzucaniem treści pokarmowej aż do jamy ustnej, najczęściej podczas snu),
  • przykry zapach z ust,
  • zapalenie krtani, gardła, zatok,
  • trudności w przełykaniu (tzw. dysfagia).

Powyższe objawy są częste także w innych przypadłościach i ich związek z refluksem musi ustalić lekarz. Symptomy refluksu najczęściej nie są obecne cały czas. Mogą się nasilać, np. podczas leżenia na plecach, kucania, schylania się i po posiłkach.

Skąd wiadomo, że to refluks? Jakie są następstwa?

Jeśli u pacjenta przez dłuższy czas występują omówione wyżej objawy i preparaty dostępne bez recepty nie pomagają, powinien on udać się do lekarza. Ten na podstawie wywiadu może zdiagnozować problem i zaordynować leczenie lub zlecić wykonanie dodatkowych badań. Najczęstsza i chyba najskuteczniejsza jest gastroskopia, będąca badaniem endoskopowym przełyku, żołądka i dwunastnicy. Badanie może wykazać szereg powikłań wywołanych refluksem. Mogą wystąpić owrzodzenia przełyku, nadżerki, perforacje czy krwawienia z przełyku. U części osób rozwija się tzw. przełyk Barreta, będący stanem przednowotworowym. Należy też wspomnieć, że choroba refluksowa zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów okolicy przełyku.

Leczenie choroby refluksowej

Leczenie refluksu możemy przeprowadzać na dwa sposoby: poprzez farmakologię i korektę stylu życia. Farmaceuta lub lekarz może zaproponować leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Są to leki z grupy inhibitorów pompy protonowej, np. pantoprazol czy omeprazol.  Stosuje się je raz dziennie, rano na czczo (30 minut przed śniadaniem). Leki z tej grupy należy przyjmować przez co najmniej 2 tygodnie. Powinno się jednak uważać z podawaniem tych leków osobom starszym, ponieważ przyjmowane przewlekle mogą przyczyniać się do wystąpienia niewydolności nerek. Poprzez wpływ na pH żołądka leki te mogą również wpływać na wchłanianie innych leków. Kolejną ważną substancją w leczeniu objawów GERD jest ranitydyna. Redukuje ona zarówno podstawowe jak i poposiłkowe wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Można ją przyjmować niezależnie od posiłków.

Druga grupa substancji opiera swoje działanie na neutralizowaniu kwaśnej treści żołądkowej. Stosowane są preparaty m.in. z wodorowęglanem wapnia, alginianem sodu, wodorotlenkiem glinu. Występują najczęściej w postaci tabletek do ssania lub żucia czy też zawiesin. Preparaty takie przyjmuje się najczęściej między posiłkami i przed snem lub w razie wystąpienia dolegliwości refluksowych. Nie można ich jednak stosować zbyt często, gdyż mogą powodować tzw. zgagę z efektu odbicia. Polega ona na tym, że objawy zwalczane danym lekiem, wracają z jeszcze większą siłą po jego odstawieniu. Dotyczy to zresztą wielu leków, nie tylko tych stosowanych w refluksie.  

Jeśli chodzi o styl życia, kluczowa jest wspomniana wcześniej dieta. Poza tym ważna jest redukcja masy ciała u osób otyłych. Zmniejszy to ciśnienie w jamie brzusznej. Z tej samej przyczyny pomocne może okazać się również używanie szelek zamiast paska do spodni. W celu uniknięcia porannych objawów choroby warto układać poduszki pod głową nieco wyżej. Spanie w pozycji prawie półsiedzącej uniemożliwi w pewien sposób cofanie się treści pokarmowej.

Podsumowując, refluks żołądkowo-przełykowy to bardzo częsta przypadłość, jednak jej objawów nie należy lekceważyć. Zmiana nawyków i włączenie leczenia farmakologicznego mogą znacząco pomóc w uporaniu się z tym problemem. Wszystkie dostępne bez recepty leki jak najbardziej działają, ale bardziej na objawy niż przyczynę. W przypadku podejrzenia refluksu zawsze trzeba udać się do lekarza.

Przeczytaj również:
Dieta w chorobie refluksowej
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Aneta pisze:

    Dzień dobry, mam pytanie. Moja mama choruje już dłuższy czas na chorobę refluksu, przestrzega diety, bierze leki, które przypisuje jej lekarz i nic nie pomaga. Denerwuje się bardzo, gdyż od 2 miesięcy zaczęła się skarżyć, iż wieczorem jak idzie spać i jak też śpi, zbiera jej się dużo śliny, czy może jakiś to kwas że nie może spać. Wypala jej to służę koło ust i jest to bardzo uciążliwe, gdyż mama w ogóle nie może spać. Gdy poszła do lekarza i powiedziała to co się dzieje lekarz powiedział że on już nic innego poradzić nie może. Mama ma 73 lata i się bardzo z tym teraz męczy. Nic, ani leki nie pomagają, ani wizyty u lekarza.

    1. mgr farm. Bartosz Raszkiewicz pisze:

      Nasilenie objawów refluksu podczas snu jest niestety typowe. Zaradzić temu częściowo można podnosząc wysoko poduszkę, co utrudni cofanie się treści żołądkowej do przełyku i dalej. Pomóc też może luźna piżama bez gumki uciskającej brzuch. Można też przed snem wziąć środki zobojętniające kwas żołądkowy lub tabletkę z ranitydyną. Wspomina Pani jednak, że mama już przyjmuje jakieś leki, więc nie należy nic zmieniać ani dołączać bez konsultacji z lekarzem.

    2. Paweł pisze:

      Dzień dobry!
      Jakieś pół roku temu dostałem tego „refluksu” w sumie trochę się poddałem bo jadłem te śmieszne tabletki które pomagały tylko na dzień. Gdzieś w internecie znalazłem sposób żeby refluks wyleczyć. Połowa tego co mówią lekarze to kłamstwa, refluks nie zawsze jest spowodowany nadkwaśnością, ja miałem niedokwaszony żołądek. Teraz gdy już zakwasiłem wszystko gra!

  2. Grazyna pisze:

    Witam. Od kilku miesięcy mam ból w okolicy żołądka, który promieniuje z tyłu pleców po prawej stronie. USG nic nie wykazało,jednak nadal odczuwam ból i lekkie pieczenie po jedzeniu. Biorąc leki nic nie pomaga. Nie wiem, co mam robić skoro lekarz twierdzi, że to nic poza wrażliwymi organami. Proszę o pomoc.

  3. Lena pisze:

    Zgadzam się z Panem Pawłem. Wszędzie pisze się o refluksie kwaśnym. A część ludzi ma tzw.niekwasny. Ja mam potężny refluks i objawy zwalcza lub bardzo łagodzi ocet jabłkowy, kwas z kapusty, herbata miętowy. Mój żołądek ma niedokwasote. I tabletkami w takim przypadku można napytac sobie biedy.

    1. Anonim pisze:

      Maja mama mówi że ma refluks i nie wiem jak to nazwać ale FRACHA Tak jak świnki to robią. Mówi że to przyczyna refluksu i nie leczy się tego .. A ja w to nie wierzę. Ja mam niedługo ślub jak to będzie wyglądało że tak robić będzie?

  4. Janusz pisze:

    U mnie w wyniku refluksu puchnie wejście do przełyku, jakby się wysuwa do gardła, i utrudnia mi oddychanie. Nieraz się duszę nie mogę złapać oddechu. Szczególnie jak kaszlnę mocno. Co to jest, jak leczyć?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Aby zdiagnozować tę dolegliwość, warto skontaktować się z lekarzem. Specjalista w razie potrzeby może wdrożyć odpowiednie leczenie.

  5. Slawek pisze:

    Czy ktoś miał przy tej chorobie brzuch jak balon? Czasami jak mało zjem lub nawet po treningu na siłowni potrafi być bardzo duży. Byłem u lekarza,.mam controloc ale nie widzę az takich efektów jakich bym chciał

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)