4
28 sierpnia 2020

Choroby obniżające odporność u dzieci i dorosłych

Organizm potrafi skutecznie informować nas, że nasz system odpornościowy działa nieprawidłowo. Niektóre choroby, zwłaszcza przewlekłe, modyfikują komórki układu immunologicznego, przez co stajemy się bardziej narażeni na infekcje.  

Według Światowej Organizacji Zdrowia choroby przewlekłe są przyczyną około 60% zgonów na świecie. Należą do nich choroby o długim okresie trwania i powolnym postępowaniu zmian chorobowych. Układ immunologiczny odgrywa ważną rolę w przebiegu chorób przewlekłych, do których należą między innymi: 

  • cukrzyca, 
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc, 
  • astma, 
  • nowotwory. 

Większość z wymienionych to choroby autoimmunologiczne, czyli takie, w których dochodzi do atakowania przez organizm własnych, prawidłowych komórek. Jeśli więc układ odpornościowy nie działa prawidłowo, takie osoby są bardziej podatne na inne zakażenia, a ich ogólna odporność jest po prostu słabsza. Ogólna pula chorób obniżających odporność jest duża, a poniżej opisano tylko niektóre z nich. 

Pierwotne niedobory odporności  

Pierwotne niedobory odporności to grupa chorób uwarunkowanych genetycznie, które osłabiają mechanizmy obrony organizmu przed patogenami. Występują one niezwykle rzadko (około 1 na 10 000 przypadków). Charakteryzują się głównie nawracającymi zakażeniami, zapaleniami uszu, płuc, zatok, jak również możliwością rozwinięcia chorób alergicznych czy autoimmunologicznych.  

Zespół Downa 

Zespół Downa to zespół wad wrodzonych o podłożu genetycznym. Charakteryzuje się zmienionymi cechami wyglądu, a także wadami wrodzonymi układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, kostno-stawowego, pokarmowego i oddechowego.  

Ze względu na różnice w budowie dróg oddechowych u osób z zespołem Downa obserwuje się większą częstotliwość występowania infekcji układu oddechowego w porównaniu z populacją ogólną. Są one także jedną z najczęstszych przyczyn śmiertelności u tych pacjentów. Powodem nawracających zakażeń dróg oddechowych jest również wada samego układu immunologicznego.  

Wykazano, że u pacjentów z zespołem Downa występuje zmniejszona ilość komórek, które biorą udział w reakcji odpornościowej, takich jak komórki NK (natural killers), komórki dendrytyczne, limfocyty T, które rozpoznają obcy antygen w organizmie, a także limfocyty B, które produkują przeciwciała w reakcji na antygen. Zbadano także poziomy samych immunoglobulin i wykazano zmniejszoną ilość IgM oraz niektórych podklas IgG, które są odpowiedzialne za odpowiedź na bakteryjne antygeny.  

Zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS) 

AIDS może rozwinąć się w odpowiedzi na zarażenie wirusem HIV, który atakuje układ immunologiczny i w konsekwencji osłabia go przed infekcją. U dzieci do zarażenia dochodzi najczęściej podczas porodu lub karmienia piersią, gdy matka jest nosicielką wirusa, a u dorosłych drogą płciową. Wirus HIV niszczy komórki układu odpornościowego, głównie limfocyty T początkowo nawet bez powodowania objawów.  

Dzieci powyżej 1. roku życia są bardziej narażone na: 

  • nawracające zapalenia uszu i zatok
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego
  • przewlekłe zapalenie ślinianek
  • grzybice paznokci
  • nawracające zakażenia wirusami Herpes, w tym Varicella zoster (wirus ospy wietrznej i półpaśca). 

U dorosłych występuje również wzmożona zachorowalność na infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze i pasożytnicze, a nawet nowotwory. 

Białaczka

Białaczka to choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, należąca do chorób autoimmunologicznych. Podczas jej przebiegu organizm produkuje dużą ilość nieprawidłowych komórek, które nie są w stanie pełnić funkcji odpornościowych. W wyniku tych procesów dochodzi do spadku odporności, ponieważ układ immunologiczny nie jest odpowiednio przygotowany do walki z drobnoustrojami. 

Osoby chorujące na białaczkę są bardziej podatne między innymi na: 

  • zapalenie płuc, oskrzeli, gardła,  
  • bóle kostno-stawowe, 
  • afty, owrzodzenia w jamie ustnej, 
  • opryszczkę, 
  • swędzące wysypki. 

Ze względu na upośledzone działanie układu odpornościowego nawet zwykła infekcja może być bardzo groźna dla zdrowia i życia pacjentów z białaczką. Szczególnie narażone są osoby po przeszczepie szpiku kostnego, u których podaje się leki immunosupresyjne, hamujące naturalną odporność. Ma to na celu przede wszystkim zapobieganie odrzuceniu przeszczepu, ale wiąże się ze znacznym obniżeniem odporności

Niektóre choroby zdecydowanie osłabiają układ odpornościowy, powodując nawet jego całkowitą niewydolność. Powinny o tym pamiętać zwłaszcza osoby chorujące na choroby przewlekłe, w tym głównie autoimmunologiczne. Czasami organizm także przez drobne sygnały, jak przedłużone gojenie się ran czy nawracające zakażenia, daje nam znać o obniżonej odporności układu immunologicznego. 

Źródła: 

  • Patiroglu T., Cansever M., Bektas F., Underlying factors of recurrent infections in patients with down syndrome, North Clin Istanb., 2018. 
  • J. Popielska, Matka i dziecko a HIV, https://www.aids.gov.pl/kampanie/1test.2zycia/strefadlakobiet/matkaidzieckoahiv.html (dostęp: 4.05.2020). 
  • Bagatini M.D., Cardoso A.M., Reschke C.R., Carvalho F.B., Immune System and Chronic Diseases 2018, J Immunol Res., 2018. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

Tabletki antykoncepcyjne a leki na astmę - interakcje

Zgodnie z dostępną wiedzą farmaceutyczną pomiędzy wymienionymi preparatami nie występują interakcje mające wpływ na wchłanianie bądź działanie substancji. Domyślam się,…

Zobacz więcej

Gojenie ran a cukrzyca

Wszystko zależy od rodzaju, umiejscowienia i stanu zranienia. U diabetyków bardzo istotna jest profilaktyka, ponieważ gojenie ran jest utrudnione. Ranę…

Zobacz więcej

Cukrzyca i ostre zapalenie trzustki a suplementy diety

W przypadku ostrego zapalenia trzustki niepotrzebna jest dodatkowa suplementacja. Należy przede wszystkim trzymać się bezwzględnie zaleceń lekarskich dotyczących diety. Po…

Zobacz więcej

Probiotyk dla dorosłego i nastolatka

Dla dorosłego i nastolatka najczęściej wystarczy ten sam preparat. Kierując się wyborem, musimy zwracać uwagę przede wszystkim na liczbę bakterii…

Zobacz więcej

Czy chorując na cukrzycę można stosować skarpetki złuszczające?

U osób chorujących na cukrzycę bardzo często dochodzi do zaburzeń czucia w stopach na skutek licznych uszkodzeń nerwów i problemów…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)