38
29 sierpnia 2019

Citalopram – właściwości, dawkowanie, zastosowanie, przeciwwskazania

Depresja to w XXI wieku powszechny problem, który dotyka zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe. Jest to choroba cywilizacyjna, w której leczeniu wykorzystuje się szereg substancji leczniczych. Jedną z nich jest citalopram.

Czym jest depresja?

W celu lepszego zrozumienia działania citalopramu warto najpierw dowiedzieć się, czym tak naprawdę jest depresja. Najogólniej mówiąc, jest to stan psychiczny, który objawia się głównie obniżeniem nastroju, brakiem energii i zmniejszoną aktywnością. Chory może odczuwać następujące objawy:

  • ciągłe obniżenie nastroju (pesymizm, brak wiary w siebie, czasem nawet myśli samobójcze, drażliwość, płaczliwość),
  • zaburzenia snu (nadmierna senność lub bezsenność),
  • spadek libido,
  • anhedonia (niemożność odczuwania przyjemności),
  • brak zainteresowań, motywacji,
  • stany lękowe,
  • brak apetytu.

To tylko niektóre z objawów depresji, a może być ich niestety znacznie więcej.

Umownie depresję dzieli się na dwa rodzaje:

  • depresję endogenną (uwarunkowaną genetycznie, w której ciężko znaleźć przyczynę zewnętrzną choroby; jej przebieg jest zazwyczaj cięższy),
  • depresję egzogenną (wywołaną czynnikami psychospołecznymi; jest zwykle łatwiejsza do wyleczenia).

Pierwszy rodzaj depresji jest związany z zaburzeniami neuroprzekaźnictwa w mózgu. Wskazuje się głównie na nieprawidłowe przekaźnictwo:

  • serotoniny,
  • noradrenaliny,
  • częściowo dopaminy. 

Źródłem depresji mogą też być niektóre leki (np. hormony) czy choroby (np. nowotwory). W jej leczeniu stosuje się m.in podawanie środków farmakologicznych, np. citalopramu.

Citalopram – jak działa?

Citalopram to substancja lecznicza z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jego selektywność działania jest wyjątkowo duża. Badania wskazują, że ma minimalny wpływ (lub jest go całkowicie pozbawiony) na wychwyt noradrenaliny, dopaminy i kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). W przeciwieństwie do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych nie wykazuje powinowactwa do receptorów serotoninowych, adrenergicznych i dopaminowych. Taki mechanizm działania sprawia, że citalopram wywołuje niewiele działań niepożądanych.

Wskazaniami do podawania tego leku są:

  • leczenie depresji i profilaktyka nawrotu,
  • zaburzenia lękowe z występującą agorafobią (lękiem przed przebywaniem na otwartej przestrzeni, wychodzeniem z domu) lub bez niej.

Citalopram – dawkowanie

  • Depresja: zazwyczaj stosuje się 20 mg raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 40 mg raz na dobę.
  • Zaburzenia lękowe: przez pierwsze 7 dni leczenia 10 mg raz na dobę, później 20 mg (także raz dziennie). W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie dawkę można zwiększyć do 40 mg raz dziennie. 
  • Osoby starsze (>65 lat): dawka dobowa wynosi 10-20 mg. U osób w podeszłym wieku nie można przekraczać 20 mg raz dziennie. 

Citalopram stosuje się wyłącznie u dorosłych pacjentów. 

Działanie przeciwdepresyjne obserwuje się zazwyczaj po 2-4 tygodniach terapii. Po ustąpieniu objawów leczenie zazwyczaj kontynuuje się przez około 6 miesięcy, w celu uniknięcia nawrotu choroby. W przypadku zaburzeń lękowych efekt terapeutyczny osiąga się po około 3 miesiącach leczenia. Citalopram należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę przez około 2 tygodnie, aby uniknąć reakcji z odstawienia. 

Citalopram – działania niepożądane

Podobnie jak każdy lek, także citalopram może wywoływać działania niepożądane. 

Pacjent może odczuwać:

  • senność lub bezsenność,
  • zmniejszenie łaknienia (rzadziej nadmierny apetyt),
  • pobudzenie, nerwowość,
  • drżenie, parestezje,
  • napady drgawkowe,
  • szumy uszne,
  • suchość błony śluzowej jamy ustnej,
  • nudności,
  • biegunki, wymioty,
  • nadmierną potliwość,
  • świąd,
  • bóle mięśni, stawów,
  • zaburzenia libido, impotencję,
  • uczucie zmęczenia,
  • zmniejszenie masy ciała.

Kobieta, która cierpi na bezsenność

Citalopram – przeciwwskazania i środki ostrożności

Citalopramu nie należy podawać w przypadku:

  • nadwrażliwości na citalopram,
  • równoczesnego leczenia pimozydem,
  • stosowania leków z grupy inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO; leczenie citalopramem można rozpocząć co najmniej 14 dni po zakończeniu terapii IMAO),
  • stwierdzonego wydłużonego odstępu QT lub z lekami, które go wydłużają.

Środki ostrożności:

  • U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową citalopram może wywołać stany maniakalne. W takich przypadkach należy przerwać leczenie.
  • Lek ten może wpływać na działanie i wydzielanie insuliny, dlatego może zajść konieczność modyfikacji leczenia u pacjentów z cukrzycą.
  • Należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą, ponieważ citalopram może wpływać na wielkość źrenicy, a co za tym idzie – na ciśnienie śródgałkowe.
  • Zaleca się ostrożność u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, które w połączeniu z citalopramem mogą skutkować krwawymi wybroczynami na skórze.
  • Należy unikać podawania leków z grupy SSRI razem z dziurawcem zwyczajnym, w celu uniknięcia nasilenia działań niepożądanych.

Nie ma doniesień, które mogłyby budzić niepokój w przypadku stosowania citalopramu w ciąży i w okresie karmienia piersią. Jednak ze względu na brak szczegółowych badań w tym kierunku, należy zachować ostrożność. 

Citalopram to silny i selektywny lek stosowany w leczeniu depresji. Wywołuje niewiele skutków ubocznych, stanowiąc obecnie jeden z najczęściej przepisywanych preparatów w psychiatrii.

Przeczytaj również:
Depresja – jak ją rozpoznać i leczyć?
Depresja u kobiet – jakie mogą być jej przyczyny?
Depresja u mężczyzn – czy chorują inaczej i jak ich wspierać?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak leczyć chroniczne zmęczenie?

Przede wszystkim powinna Pani udać się do lekarza rodzinnego w celu zdiagnozowania albo wyeliminowania chorób, których objawem mogłoby być chroniczne…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Ewa pisze:

    Witam od tygodnia biorę spamilan 5mg dwa razy dziennie dziś lekarz przepisał mi citalopram 20mg raz dziennie , czy mogę go brać ?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Między tymi lekami występuje interakcja, dlatego zawsze należy poinformować lekarza jakie leki są obecnie przyjmowane. Czasami wystarczy zmiana w dawkowaniu, jednakże tutaj decyzję o ewentualnym łącznym stosowaniu leków musi podjąć lekarz.

  2. Piotr pisze:

    Dzień Dobry.
    Biorę Citalopram 10mg od tygodnia. Wczoraj, w porozumieniu z psychiatrą, zwiększyłem dawkę do 20mg i zacząłem odczuwać skutki uboczne. Zwłaszcza drżenie mięśni nóg w nocy, co spowodowało problemy ze snem. Chciałbym ten lek odstawić, a najbliższą wizytę kontrolną mam dopiero pod koniec miesiąca. Czy mogę ten Citalopram odstawić od razu, czy też muszę to zrobić stopniowo?
    Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry, nie powinien Pan rezygnować z leczenia bez konsultacji z lekarzem. Proszę spróbować się skontaktować telefonicznie. Lek ten należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę przez okres 1-2 tygodni. Pozwoli to uniknąć reakcji odstawiennych. Proszę skonsultować się z lekarzem w kwestii dalszego leczenia.

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)