1
09 marca 2021

Co kryje się pod pojęciem skin hunger?

5216 Bardzo ważną potrzebą psychologiczną ludzi jest potrzeba czułości, poczucia bycia kochanym. Spełnienie tej potrzeby jest możliwe w kontakcie z drugim człowiekiem i może się dokonywać na wiele sposobów, np. poprzez budujące słowa, drobne przysługi, poświęcenie czasu bliskiej osobie czy dotyk. Zjawisko skin hunger odnosi się do deprywacji dotyku. Na deprywację tę jesteśmy szczególnie narażeni w czasach pandemii wirusa Covid-19, w których dominuje izolacja społeczna i konieczność stosowania się do zasad zachowania dystansu w kontaktach międzyludzkich. 

Czym jest skin hunger? 

Skin hunger to zjawisko, z którym mamy do czynienia w sytuacji, gdy osoba nie doświadcza w swoim życiu wystarczającej ilości dotyku ze strony innych ludzi, co prowadzi do pogorszenia jakości jej życia, samotności i może przyczynić się do powstawania lub nasilenia problemów zdrowotnych. 

Przez dotyk należy rozumieć nie tylko intymne zbliżenia, lecz nawet z pozoru mało znaczące gesty takie jak: uścisk dłoni, przyjacielski uścisk na powitanie, poklepanie po ramieniu.  

Dlaczego dotyk jest tak ważny? 

Potrzeba dotyku jest głęboko zakorzeniona w ludzkiej biologii, a sam dotyk pełni wiele ważnych funkcji niezbędnych do prawidłowego rozwoju jednostki. 

Dotyk: 

  • Szczególnie ważny jest w okresie niemowlęctwa i dzieciństwa. Czuły dotyk ze strony opiekuna pomaga dziecku wyciszyć się i uspokoić, jest również elementem tworzenia się relacji rodzic – dziecko będącej podstawą i wzorem dla wszystkich przyszłych relacji w życiu dziecka. Brak dotyku może doprowadzić do spowolnienia rozwoju poznawczego, emocjonalnego i fizycznego dziecka oraz do wykształcenia się pozabezpiecznego stylu przywiązania. 
  • Pozwala zredukować poziom stresu i tym samym obniżyć poziom kortyzolu we krwi, którego długotrwałe działanie na organizm może osłabiać układ odpornościowy. 
  • Obniża ciśnienie krwi i akcję serca. 
  • Pobudza organizm do wydzielania hormonów szczęścia (oksytocyny, serotoniny i dopaminy). 
  • Przyczynia się do zachowania zdrowych i bardziej satysfakcjonujących kontaktów społecznych. 
  • Chroniczny brak dotyku naukowcy powiązali między innymi ze zwiększonym poziomem stresu, lękami i depresją. Zaburzeniami osobowości (np. aleksytymią), nastroju oraz odporności, zwiększoną agresją oraz mniejszym poczuciem bezpieczeństwa w relacjach (szczególne romantycznych). 

Czy cierpię na brak dotyku? 

Nie istnieją żadne obiektywne, naukowe narzędzia, które mogłyby zbadać osobę i stwierdzić, że cierpi ona z powodu deprywacji dotyku. Badania nad skin hunger wskazują jednak, że istnieją pewne znaki mogące świadczyć o tym, że brakuje w naszym życiu odpowiedniej ilości dotyku. Są to: 

  • przytłaczające poczucie samotności i braku bliskości; 
  • symptomy depresji, lęku; 
  • podwyższony poziom stresu utrzymujący się przez długi czas; 
  • problemy ze snem; 
  • niski poziom satysfakcji z własnych związków, relacji z innymi ludźmi; 
  • angażowanie się (często nieuświadomione) w czynności zastępcze, przypominające dotyk i mające go zastąpić np. wtulanie się w poduszkę, skupienie uwagi i czułości na psie czy kocie, owijanie się i opatulenie kocem; 
  • grupą szczególnie narażoną na brak kontaktu cielesnego z drugim człowiekiem mogą być osoby starsze, z niepełnosprawnością lub zmagające się z chorobami psychicznymi takimi jak schizofrenia czy depresja. 

A co, jeśli nie lubię być dotykanym? 

Istnieją grupy osób, które mogą charakteryzować się niechęcią do dotykania lub bycia dotykanym. W tej grupie często znajdują się:  

  • osoby ze spektrum autyzmu,  
  • osoby aseksualne (niechęć do dotyku może być ograniczona do dotyku seksualnego), 
  • osoby, które doświadczyły w przeszłości traumatycznych przeżyć (gwałt, molestowanie seksualne, przemoc), 
  • osoby, u których w rodzinach nie okazywało się uczuć za pomocą dotyku lub robiło się to bardzo rzadko. 

Czy osoby znajdujące się w tej grupie nie doświadczają skin hunger? Część z nich, np. ze spektrum autyzmu, może mieć zmniejszoną potrzebę dotyku i preferować inne formy okazywania zainteresowania i uczuć. Osoby, które w przeszłości doświadczyły traum, mogą cierpieć z powodu skin hunger, ale nie jest to cierpienie porównywalne z tym, którego doświadczyły w przeszłości, a o którym kontakt cielesny im przypomina. Ludzie, w domach których panował chłód emocjonalny i dystans, mogą czuć się niekomfortowo, będąc dotykanymi i preferować spędzanie czasu w samotności i izolacji. Skin hunger jest wówczas nieświadomie tłumiony, gdyż takie osoby nie postrzegają innych ludzi jako potencjalnego źródła wsparcia i ciepła. 

Sposoby na poradzenie sobie ze skin hunger 

W przypadku gdy nie zawsze mamy możliwość uzyskania potrzebnego nam dotyku w kontaktach interpersonalnych, możemy spróbować metod zastępczych, które mają za zadanie pomóc nam uporać się ze skin hunger

Należą do nich: 

  • skorzystanie z usługi masażu, 
  • spędzenie czasu w towarzystwie zwierząt – jeśli nie mamy zwierzaka w domu, zawsze możemy wpaść z wizytą do znajomych, 
  • wizyta u kosmetyczki lub fryzjera. 

Dotyk jest niezbędnym elementem ludzkiego życia na wszystkich jego etapach. Zdaniem psychoterapeutki Virginii Satir człowiek potrzebuje czterech dotyków dziennie, by przeżyć, ośmiu, by być zdrowym, a dwunastu, by się rozwijać. Zjawisko skin hunger może stać się szczególnie powszechne i niebezpieczne w czasach pandemii, dlatego ważne jest, żeby jak najwięcej osób zdawało sobie sprawę z jego istnienia i aktywnie mu przeciwdziałało, tak abyśmy nie musieli za kilka lat zmagać się z pandemią deprywacji dotyku. 

Źródła: 

  • Sharkey, L. (2019). What Does It Mean to Be Touch Starved? healthline. 
  • Field, T. Touch for socioemotional and physical well-being: A review. Developmental Review, 2010; 30(4). s.367-383. 
  • Caplan, M. (2014). To Touch Is To live: The Need for Genuine Affection in an Impersonal World. Wydawnictwo: Hohm Press. 
  • Zagórska, B. Znaczenie dotyku we wspomaganiu rozwoju dziecka oraz jego zastosowanie w wybranych rodzajach terapii. Kultura i Wychowanie, 2013; 5. s. 179-192. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
12 października 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
04 października 2021 lek. Rafał Suchodolski
28 września 2021 Adriana Kawecka
27 września 2021 mgr farm. Marta Junowicz
24 września 2021 mgr farm. Marta Junowicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)