3
24 maja 2019
Ewa Fiedorowicz Autor
Autor
dr
Ewa Fiedorowicz
Doktor nauk biologicznych, obecnie pracuje jako adiunkt na Wydziale Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Jest czynnym nauczycielem akademickim, prowadzi badania naukowe z zakresu biochemii medycznej. Obszar jej zainteresowań obejmuje molekularne podłoże alergii oraz wykorzystanie hodowli komórkowych in vitro w badaniach biomedycznych.

Czy można się ustrzec przed wirusem dengi?

Przenoszony przez komary wirus dengi to źródło poważnych chorób. Jedną z nich jest gorączka krwotoczna denga, która może doprowadzić nawet do śmierci. Jak chronić się przed wirusem? Kto powinien się zaszczepić?

Przenoszony przez komary wirus dengi to źródło poważnych chorób. Jedną z nich jest gorączka krwotoczna denga, która może doprowadzić nawet do śmierci. Jak chronić się przed wirusem? Kto powinien się zaszczepić?

Profilaktyka w zakażeniu wirusem dengi

Przechorowanie dengi daje trwałą odporność, ale tylko wyłącznie na serotyp wirusa, który spowodował dolegliwości. W związku z tym nie można wykluczyć, że pacjent nie zachoruje w przyszłości na dengę spowodowaną innym serotypem.

Profilaktyka powinna więc obejmować działania zachowawcze. Zalecane jest:

  • niszczenie ognisk masowego występowania komarów,
  • stosowanie osobistych środków odstraszających insekty,
  • noszenie odzieży ochronnej i nakrycia głowy,
  • montowanie moskitier w oknach,
  • unikanie przebywania na terenach mokrych i wilgotnych.
Szczepienia ochronne przed wirusem dengi

Ochrona przed komarami

W przypadku potwierdzonej infekcji należy odseparować chorych, by zminimalizować ryzyko wystąpienia epidemii.

Szczepionka przeciwko wirusowi dengi jest już dostępna!

Po wielu latach badań laboratoryjnych i testów klinicznych w marcu 2016 r. zarejestrowano w Meksyku, Brazylii, Salwadorze i na Filipinach pierwszą szczepionkę przeciwko flawiwirusom wywołującym dengę. Preparat podano tysiącom osób zamieszkującym tereny endemiczne, jednak szybko przerwano tę procedurę ze względu na liczne powikłania, a nawet zgony. Badania nad szczepionką wznowiono, czego efektem było jej ponowne dopuszczenie do obrotu przez Komisję Europejską na przełomie 2018/2019 roku. Zmodyfikowano wówczas zalecenia podawania szczepionki, a preparat został pozytywnie zaopiniowany przez Europejską Agencję Leków (ang. European Medicines Agency, EMA), z jasno zdefiniowaną grupą docelową. Według EMA szczepionka może być zaaplikowana osobom w wieku od 9 do 45 lat z udokumentowanym wcześniejszym zakażeniem wirusem dengi. Co ważne, osoby te powinny przebywać na stałe na terenach endemicznego występowania choroby.

Odradza się natomiast szczepienia ludzi, którzy tylko czasowo (np. turystycznie) znajdują się w rejonach naturalnego występowania wirusa dengi. Szczepienie nie jest też zalecane osobom mieszkającym na obszarach, w których nie występują regularnie zakażenia tym wirusem ani nie powinno być stosowane w związku z ogniskami zachorowań na gorączkę denga w obszarach nieendemicznych.

Preparaty chroniące przed komarami

Pamiętajmy, że szczepionkę można stosować tylko z oficjalnymi zaleceniami!

Celem podania preparatu jest pobudzenie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu do produkcji przeciwciał, które pomogą w ochronie przed wirusami wywołującymi dengę. Dostępna szczepionka zawiera 4 osłabione (atenuowane) serotypy wirusa. Może być wstrzyknięta podskórnie – nigdy do naczynia krwionośnego. Według oficjalnych zaleceń preparat nie może być stosowany jeśli:

  • występuje uczulenie na składniki szczepionki,
  • układ immunologiczny pacjenta jest osłabiony (np. zarażenie HIV, wady genetyczne),
  • pacjent przyjmuje lek wpływający na układ immunologiczny (np. kortykosteroidy w wysokich dawkach lub chemioterapię),
  • kobieta jest w ciąży lub karmi piersią,
  • dana osoba nie była nigdy przed szczepieniem zakażona wirusem dengi (należy zatem sprawdzić i potwierdzić, czy pacjent kiedykolwiek w przeszłości przeszedł zakażenie).

Dopuszczona do obrotu szczepionka ma postać proszku, który należy rozpuścić bezpośrednio przed iniekcją w 0,4% roztworze chlorku sodu (dołączony do opakowania). Podczas iniekcji zalecana jest ostrożność w aspekcie kontaktu z czynnikami dezynfekującymi, które mogą inaktywować szczepionkowy wirus dengi. Preparatu nie wolno łączyć z innymi produktami leczniczymi w tej samej strzykawce. Warto zaznaczyć, że wirusy stosowane w szczepionce są wytwarzane metodą rekombinacji DNA, dlatego uważane są za czynniki zmodyfikowane genetycznie (GMO).

W zalecanym schemacie szczepienia należy podać łącznie 3 dawki preparatu, przy czym między każdym wstrzyknięciem trzeba odczekać 6 miesięcy. Przed wykonaniem szczepienia należy poinformować personel medyczny o następujących czynnikach:

  • pacjent ma gorączkę lub ostrą chorobę,
  • pacjent przechodzi terapię immunoglobulinami lub produktami krwiopochodnymi zawierającymi immunoglobuliny (wtedy szczepienie powinno być wykonane po czasie od 6 tygodni do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia),
  • o występowaniu jakichkolwiek problemów zdrowotnych po otrzymaniu innych szczepionek,
  • o przyjmowaniu leków wpływających na naturalne mechanizmy obronne organizmu lub o stosowaniu chemioterapii (wtedy szczepienie powinno być wykonane po upływie co najmniej 4 tygodni po zakończeniu leczenia)
  • o incydentach omdleń spowodowanych wstrzyknięciami.

Ważną informacją jest też fakt, że szczepionka może wywierać niewielki wpływ na prowadzenie pojazdów lub obsługę maszyn, co należy uwzględnić w swojej aktywności po podaniu preparatu.

Jak każdy lek, szczepionka przeciwko wirusowi dengi może wywoływać działania niepożądane, takie jak bóle mięśniowe, gorączka, wysypka czy zawroty głowy. Wszelkie objawy i dolegliwości należy bezzwłocznie zgłosić lekarzowi. Szczegółowe dane na temat szczepionki znajdują się na oficjalnej stronie internetowej Europejskiej Agencji Leków. Pamiętajmy jednak, że samo szczepienie nie gwarantuje jeszcze całkowitego bezpieczeństwa. Konieczne jest stosowanie wspomagających działań profilaktycznych, polegające chociażby na dalszym stosowaniu środków chroniących przed ukąszeniami komarów.

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

mgr farm.

Hanna Lengiewicz

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
27 lutego 2020 mgr farm. Monika Cichocka
26 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
26 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
25 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
24 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
19 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Zobacz więcej