6
18 maja 2021

Czym jest iwermektyna?

Iwermektyna to znany od kilkudziesięciu lat lek przeciwpasożytniczy, stosowany zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. To półsyntetyczna pochodna odkrytej w latach 70. ubiegłego wieku awarmektyny. W jakich przypadkach się ją stosuje? Czy to lek dostępny jedynie na receptę? 

Maść na trądzik różowaty

Produkty stosowane w walce z pasożytami

Iwermektyna – co to jest?

W czystej postaci iwermektyna jest białym lub jasnożółtym, niehigroskopijnym proszkiem, nierozpuszczalnym w wodzie. Mechanizm działania iwermektyny, na którym opiera się działanie przeciwpasożytnicze, polega na silnym wiązaniu z kanałami chlorkowymi bramkowanymi glutaminianem we włóknach nerwowych i mięśniowych. Połączenie to powoduje zwiększenie przepuszczalności błon komórkowych dla jonów chlorkowych, powodując paraliż mięśni pasożyta i jego śmierć. Substancja uważana jest za bezpieczną dla ssaków, które nie mają tego typu kanału chlorkowego (obecnego z kolei u pasożytów). Iwermektyna jest prawdopodobnie również agonistą neuroprzekaźnika, kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), zakłócając tym samym neurotransmisję w Ośrodkowym Układzie Nerwowym. Ponadto substancja ma działanie przeciwzapalne (działa hamująco na wydzielanie cytokin). 

Iwermektyna – zastosowanie 

Preparaty doustne z iwermektyną są stosowane w niektórych państwach Unii Europejskiej, a także w krajach spoza Europy w leczeniu różnych chorób pasożytniczych u ludzi, np. 

  • strongyloidozy powodowanej przez Węgorka jelitowego Strongyloides stercoralis, 
  • onchocerkozy (ślepoty rzecznej) powodowanej przez nicienia Onchocerca volvulus, 
  • trichuriozy powodowanej przez włosogłówkę ludzką Trichuris trichiura, 
  • askariozy – glistnicy, 
  • ankylostomatozy powodowanej przez nicienie z rodzaju Ancylostoma, 
  • zakażenia tęgoryjcem dwunastnicy Ancylostoma duodenale, 
  • świerzbu, 
  • wszawicy, 
  • filariozy. 

W Polsce lek ten jest szeroko wykorzystywany w weterynarii. Iwermektyna jest przeznaczona dla zwierząt, często przeprowadza się nią odrobaczanie koni, podając lek w postaci pasty doustnej czy tabletek do żucia. Leki weterynaryjne z tą substancją czynną obejmują też roztwór do wstrzykiwań, płyn do stosowania zewnętrznego, proszek doustny przeznaczony do stosowania u bydła, owiec i świń, a także żel do uszu stosowany u kotów. 

Preparaty przeciwpasożytnicze z tą substancją stosuje się nie tylko u ssaków, ale i ptaków hodowlanych. Iwermektyna przeznaczona jest np. dla gołębi, w postaci doustnej, zastrzyków lub do stosowania zewnętrznego. 

Obecnie inwermektyna brana jest pod uwagę również jako potencjalny lek pomagający zwalczyć COVID-19.

Przeczytaj więcej:
Iwermektyna a farmakologia w COVID-19

Iwermektyna – skutki uboczne 

Działania niepożądane występujące przy doustnym stosowaniu iwermektyny u ludzi są zazwyczaj łagodne i przemijające. Do najczęstszych należą: 

  • ból głowy, 
  • bóle mięśni, 
  • zawroty głowy, 
  • nudności, 
  • biegunka, 
  • łagodna wysypka skórna. 

Inne możliwe, ale znacznie rzadsze skutki uboczne to: 

  • zaczerwienienie, opuchlizna oczu, 
  • pogorszenie widzenia, 
  • świąd, wysypka, 
  • ból brzucha, 
  • ból stawów, 
  • przyspieszona czynność serca (tachykardia), 
  • nadmierna potliwość stóp i dłoni, 
  • problemy w oddychaniu, 
  • ból pleców i szyi. 

Iwermektyna – gdzie kupić? 

W Polsce jedyny zarejestrowany do leczenia ludzi preparat z tą substancją to krem na skórę, dostępny na receptę lekarską, ze wskazaniami w leczeniu trądziku różowatego (grudkowo-krostkowego) u dorosłych. W uzasadnionych wskazaniach i w celu ratowania życia lub zdrowia lekarz może zdecydować o konieczności sprowadzenia preparatu w postaci tabletek doustnych zza granicy, w ramach tzw. importu docelowego. Taka opcja leczenia wymaga jednak zgody Ministra Zdrowia. 

Preparaty doustne dostępne za granicą to: 

  • Stromectol – tabletki zawierające iwermektynę w dawce 3 mg. Zarejestrowane opakowania to 4, 10 lub 20 sztuk 
  • Scabioral – tabletki 3mg, 4 szt. 

Należy pamiętać, że każdy lek jest obarczony ryzykiem działań niepożądanych. Stosowanie preparatów z iwermektyną powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

Źródła: 

  • https://go.drugbank.com/drugs/DB00602 
  • https://www.rxlist.com/stromectol-drug.htm#description 
  • Roz Laing, Victoria Gillan, Eileen Devaney: Ivermectin – Old Drug, New Tricks? Trends Parasitol. 2017 Jun;33(6):463-472. 
  • Aránzazu González Canga, Ana M Sahagún Prieto, M José Diez Liébana, Nélida Fernández Martínez, Matilde Sierra Vega, Juan J García Vieitez: The pharmacokinetics and interactions of ivermectin in humans–a mini-review. AAPS J. 2008;10(1):42-6. 
  • Cynthia A Guzzo, Christine I Furtek, Arturo G Porras, Cong Chen, Robert Tipping, Coleen M Clineschmidt, David G Sciberras, John Y K Hsieh, Kenneth C Lasseter: Safety, tolerability, and pharmacokinetics of escalating high doses of ivermectin in healthy adult subjects. J Clin Pharmacol. 2002 Oct;42(10):1122-33. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Jak skutecznie wyleczyć nużeńca?

Nużeniec jest pajęczakiem z rzędu roztoczy, który może zaatakować oko. Objawem tego są najczęściej suche, zaczerwienione oczy, które łzawią z…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Maść na trądzik różowaty

Produkty stosowane w walce z pasożytami

Czytaj także
15 września 2021 mgr farm. Joanna Dąbska-Zylka
14 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
08 września 2021 mgr farm. Natika Karolak
07 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
03 września 2021 mgr farm. Marta Grabowska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)